অসমৰ নদ-নদী
১। চমু উত্তৰ লিখা—
(ক) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈৰ উৎসৰ হিমবাহটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈৰ উৎসৰ হিমবাহটোৰ নাম হ’ল চেমা-য়ুং-দুং হিমবাহ।
(খ) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য কিমান?
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ২,৯০৬ কিলোমিটাৰ।
(গ) ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উৎস কোন ৰাষ্ট্ৰত আছে?
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উৎস চীনৰ তিব্বত অঞ্চলত আছে।
(ঘ) উচ্চগতি অঞ্চলত নদীৰ গতিপথৰ আকৃতি কেনেকুৱা?
উত্তৰঃ উচ্চগতি অঞ্চলত নদীৰ উপত্যকা সাধাৰণতে ইংৰাজী V আখৰৰ দৰে হয়।
(ঙ) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈ কি কি ৰাষ্ট্ৰৰ মাজেৰে বৈ গৈছে?
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈ চীন, ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। চীনৰ তিব্বত অঞ্চলত ইয়াক চাংপো নামেৰে জনা যায়।
২। শুদ্ধ উত্তৰটো লিখা—
(ক) গিৰিখাত নিম্নভূমি/মোহনা/উচ্চভূমি অঞ্চলৰ ভূ-আকৃতি।
উত্তৰঃ উচ্চভূমি।
(খ) নৈৰ গুম্ফিত ৰূপ সাধাৰণতে পৰ্বত/সমভূমি/মালভূমিত দেখা যায়।
উত্তৰঃ সমভূমি।
(গ) প্লাৱনভূমিত থকা চৰ-চাপৰি নৈৰ খনন/পৰিবহণ/অৱক্ষেপণৰ ফলত সৃষ্টি হয়।
উত্তৰঃ অৱক্ষেপণ।
(ঘ) বৰাক নৈ অসমৰ ২/৩/৪ খন জিলাৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।
উত্তৰঃ ৩ খন।
৩। সোঁফালৰ লগত বাওঁফাল মিলোৱা—
উত্তৰঃ
| বাওঁফাল | সোঁফাল |
|---|---|
| চাংপো | তিব্বত |
| অৰুণাচল প্ৰদেশ | চিয়াং |
| সৰ্পিল | একা-বেঁকা গতিপথ |
| কলং | সুঁতি |
| নদীদ্বীপ | মাজুলী |
৪। চমু টোকা লিখা—
(ক) নৈৰ উচ্চগতি অংশৰ কাৰ্য
উত্তৰঃ নদী এখন পাহাৰ বা পৰ্বতৰ পৰা নামি অহা প্ৰাথমিক অংশক উচ্চগতি বোলে। এই অঞ্চলত ভূমিৰ ঢাল বেছি হোৱা বাবে নদীৰ গতিবেগো অধিক হয়। ফলত নদীয়ে তলদেশ অধিক খনন কৰে আৰু শিল, বালি, মাটি আদি কঢ়িয়াই নিয়ে। এই অংশত নদীৰ উপত্যকা সাধাৰণতে ইংৰাজী V আখৰৰ দৰে হয়। ঠায়ে ঠায়ে গভীৰ গিৰিখাতৰো সৃষ্টি হয়।
(খ) নৈৰ মধ্যগতি অংশৰ কাৰ্য
উত্তৰঃ মধ্যগতি অংশত ভূমিৰ ঢাল কম হোৱা বাবে নদীৰ গতি তুলনামূলকভাৱে ধীৰ হয়। নদীৰ খনন ক্ষমতা হ্ৰাস পায় আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা কঢ়িয়াই অনা শিল, বালি আৰু মাটি আদি অৱক্ষেপণ কৰিবলৈ ধৰে।
এই অংশত পাৰ্শ্বখনন আৰু অৱক্ষেপণৰ ফলত নদীৰ গতিপথ একা-বেঁকা বা সৰ্পিল হয়। খৰালি কালত অৱক্ষেপণৰ ফলত চৰ-চাপৰিৰ সৃষ্টি হয়। এইবোৰৰ মাজেৰে নদীৰ পানী কেইবাটাও শাখাত বিভক্ত হৈ বৈ গ’লে নদীয়ে গুম্ফিত ৰূপ লাভ কৰে।
(গ) নৈৰ নিম্নগতি অংশৰ কাৰ্য
উত্তৰঃ নিম্নগতি অংশত নদীৰ গতি অতি ধীৰ হয় আৰু নদী সাগৰ বা মহাসাগৰৰ ফালে আগবাঢ়ে। এই অংশত নদীয়ে সোঁতত কঢ়িয়াই অনা বালি, মাটি আৰু বোকা মোহনাৰ ওচৰত অধিক পৰিমাণে অৱক্ষেপণ কৰে। ইয়াৰ ফলত নদীৰ বহু শাখা-প্ৰশাখাৰ সৃষ্টি হয়। মোহনাত অৱক্ষেপিত পদাৰ্থ জমা হৈ ব-দ্বীপ সৃষ্টি হ’ব পাৰে।
(ঘ) বৰাক নৈৰ গতিপথ
উত্তৰঃ বৰাক নৈ মণিপুৰৰ মৰাম অঞ্চলৰ পৰা উৎপত্তি হৈছে। উৎসৰ পৰা ই মণিপুৰৰ মাজেৰে দক্ষিণ-পশ্চিম দিশে বৈ গৈ মণিপুৰ-মিজোৰাম সীমাৰ ওচৰত পুনৰ উত্তৰলৈ গতি কৰে। জিৰি উপনৈ লগ পোৱাৰ পাছত ই পশ্চিমলৈ ঘূৰি অসমত প্ৰৱেশ কৰে।
বৰাক নৈ অসমৰ কাছাৰ জিলাৰ মাজেৰে আৰু হাইলাকান্দি আৰু কৰিমগঞ্জ জিলাৰ উত্তৰ অংশৰে বৈ যায়। ভাৰত-বাংলাদেশ সীমান্তত নৈখন দুটা শাখাত বিভক্ত হয়— কুশিয়াৰা আৰু সুৰমা। পাছত এই শাখাবোৰ পুনৰ মিলি মেঘনা নাম লৈ বংগোপসাগৰৰ ফালে বৈ যায়।
বৰাক নৈ প্ৰায় ৯০০ কিলোমিটাৰ দীঘল আৰু প্ৰায় ৩০ মিটাৰৰ পৰা ৩০০ মিটাৰ পৰ্যন্ত বহল। অসমৰ অংশত ইয়াৰ গতিপথ যথেষ্ট সৰ্পিল।
৫। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ গতিপথৰ অধিকাংশ সৰ্পিল কিয়?
উত্তৰঃ অসমত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈ মৃদু ঢালৰ সমভূমিৰ মাজেৰে বৈ যায়। ফলত নদীৰ তলদেশ খননৰ ক্ষমতা তুলনামূলকভাৱে কম হয়, কিন্তু পাৰ্শ্বখনন অধিক হয়। নৈৰ দুয়োপাৰৰ মাটি কোমল হোৱা বাবে পাৰ খহোৱা বা গৰাখহনীয়া সহজে ঘটে।
নৈৰ যিটো পাৰত খনন হয়, তাৰ বিপৰীত পাৰত গেদ-মাটি অৱক্ষেপণ হয়। এই পাৰ্শ্বখনন আৰু অৱক্ষেপণৰ ফলত নদীৰ গতিপথ ক্ৰমে একা-বেঁকা বা সৰ্পিল হৈ পৰে।
৬। উৎসৰ পৰা মোহনালৈকে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈৰ কোন কোন অংশ বৰ্তমান কি কি নামেৰে জনা যায় লিখা।
উত্তৰঃ
| অঞ্চল | নাম |
|---|---|
| তিব্বত | চেমা-য়ুং-দুং হিমবাহ — উৎপত্তিস্থল |
| তিব্বত | চাংপো |
| অৰুণাচল প্ৰদেশ | চিয়াং |
| পাছিঘাটৰ ওচৰ | দিহং |
| অসম | ব্ৰহ্মপুত্ৰ |
| বাংলাদেশ | গংগাৰ লগত মিলাৰ পাছত পদ্মা |
৭। ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ এখন নক্সা মানচিত্ৰ অংকন কৰি ভূ-চিত্ৰাৱলীৰ সহায় লৈ তলত দিয়া অৱয়ৱসমূহ বহুওৱা—
১) অৰুণাচল হিমালয়
২) বৰাইল পাহাৰ
৩) কাৰ্বি মালভূমি
৪) খাছীয়া-জয়ন্তীয়া পাহাৰ
৫) নগা পাহাৰ
৬) মণিপুৰ
৭) মিজোৰাম
৮) গাৰো পাহাৰ
৯) ব্ৰহ্মপুত্ৰ
১০) সোৱণশিৰি
১১) দিবং
১২) লোহিত
১৩) পাগলদিয়া
১৪) মানাহ
১৫) দিখৌ
১৬) ধনশিৰি
১৭) বৰাক
১৮) জাতিংগা উপনৈ
১৯) ধলেশ্বৰী
২০) সোণাই
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ভূ-চিত্ৰাৱলীৰ সহায়ত নক্সা মানচিত্ৰত ওপৰৰ অৱয়ৱসমূহ নিজে বহুৱাব।
৮। নৈ বা উপনৈৰ দাঁতি-কাষৰীয়া অঞ্চলত বাস কৰা লোকৰ সেই নৈ বা উপনৈৰ লগত সম্বন্ধ কেনেধৰণৰ হয় লিখা।
উত্তৰঃ নৈ বা উপনৈৰ দাঁতি-কাষৰীয়া অঞ্চলত বাস কৰা লোকৰ সেই নৈ বা উপনৈৰ লগত এক নিবিড় সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠে। নদীৰ পানী মানুহে দৈনন্দিন কাম-কাজ, কৃষিকাৰ্য, ধোৱা-মেলা আৰু বিভিন্ন উদ্যোগত ব্যৱহাৰ কৰে।
বাৰিষা কালত নদীয়ে এৰি থৈ যোৱা পলসে প্লাৱনভূমিৰ মাটি সাৰুৱা কৰি তোলে, যাৰ ফলত কৃষিকাৰ্যৰ সুবিধা হয়। খৰালি কালতো নদীৰ পৰা পানী লৈ জলসিঞ্চন কৰিব পাৰি। নদীয়ে বহু ঠাইত পৰিবহণৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে।
তদুপৰি নদীত পোৱা মাছ ধৰি মানুহে খাদ্যৰ লগতে জীৱিকা উপাৰ্জন কৰিব পাৰে। নদীৰ পাৰৰ বহু ঠাই বিনোদন আৰু পৰ্যটনৰ বাবেও উপযোগী। এই সকলো কাৰণতে নদ-নদীৰ লগত কাষৰীয়া মানুহৰ গভীৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠে।
৯। বাতৰি কাকত, আলোচনী আদিত প্ৰকাশ পোৱা বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ কৰি এটি এলবাম প্ৰস্তুত কৰা।
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে কৰিব।
১০। গুৱাহাটীৰ পৰা ডিব্ৰুগড়লৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে থকা উপনৈসমূহৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ গুৱাহাটীৰ পৰা ডিব্ৰুগড়লৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে থকা উল্লেখযোগ্য উপনৈসমূহ হ’ল—
বুঢ়ীদিহিং, দিখৌ, ভোগদৈ, জাজী, ধনশিৰি, কলং, কপিলী, যমুনা আৰু ভৰলু।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post