Chapter 2
“জল আৰু অৰণ্য সম্পদ আৰু ইয়াৰ ব্যৱস্থাপনা (Water and Forest resource and its management)”
১ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা)
১. ‘জাবো’ (Zabo) শব্দটোৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰ: জাবো অৰ্থ হৈছে ‘পানী ধৰি ৰখা’ (Impounding Water)।
২. অসমৰ প্ৰধান নদী ব্যৱস্থা দুটা কি কি?
উত্তৰ: ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী ব্যৱস্থা।
৩. পৰ্ণপাতী অৰণ্যৰ গছৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰ: শীত বা শুকান ঋতুত গছৰ পাত সৰি পৰে।
৪. ‘ডং’ (Dong) ব্যৱস্থা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ কোনখন ৰাজ্যত পৰম্পৰাগতভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
উত্তৰ: অসমত (বিশেষকৈ বাক্সা আৰু উদালগুৰি জিলাত)।
৫. ভূগৰ্ভস্থ পানী (Groundwater) বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: মাটিৰ তলত শিলাখণ্ড বা মাটিৰ ফাঁকত জমা হৈ থকা পানীকে ভূগৰ্ভস্থ পানী বোলে।
৬. ভাৰতৰ সৰ্বাধিক অৰণ্যৰ মাটি থকা ৰাজ্যখনৰ নাম কি?
উত্তৰ: মধ্যপ্ৰদেশ।
৭. বাঁহৰ বৈজ্ঞানিক বোৱতী জলসিঞ্চন (Bamboo Drip Irrigation) ব্যৱস্থা কোনখন ৰাজ্যত প্ৰধানকৈ দেখা যায়?
উত্তৰ: মেঘালয়ত।
৮. ভূপৃষ্ঠৰ পানীৰ (Surface Water) এটা প্ৰধান উৎসৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: নদী (বা হ্ৰদ/পুখুৰী)।
৯. ‘চিৰসেউজ অৰণ্য’ (Evergreen Forest) কাক বোলে?
উত্তৰ: যিবোৰ অৰণ্যৰ গছ-গছনিয়ে বছৰৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়তে একেলগে পাত নসলানি সদায় সেউজীয়া হৈ থাকে, তাক চিৰসেউজ অৰণ্য বোলে।
১০. ভূগৰ্ভস্থ পানী পুনৰ ৰিচাৰ্জ (Recharge) কৰাৰ এটা সহজ উপায় কি?
উত্তৰ: বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণ (Rainwater Harvesting)।
১১. জাবো (Zabo) জল ব্যৱস্থাপনা কৌশল কোনখন ৰাজ্যৰ থলুৱা পদ্ধতি?
উত্তৰ: নাগালেণ্ডৰ।
১২. অসমত আটাইতকৈ বেছি দেখা পোৱা অৰণ্যৰ প্ৰকাৰ কি?
উত্তৰ: ক্ৰান্তীয় আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্য (Tropical Moist Deciduous Forest)।
১৩. উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পাহাৰীয়া জিলাসমূহত ব্যৱহৃত বাঁহৰ ড্ৰিপ জলসিঞ্চনত পানী কেনেকৈ প্ৰৱাহিত কৰা হয়?
উত্তৰ: মধ্যাকৰ্ষণ বলৰ (Gravity flow) সহায়ত।
১৪. চেন্টিগ্ৰেড হিচাপত পৃথিৱীৰ কিমান শতাংশ পানী লুণীয়া বা ব্যৱহাৰৰ অনুপযোগী?
উত্তৰ: প্ৰায় ৯৭ শতাংশ।
১৫. ভাৰতৰ মুঠ ভূখণ্ডৰ কিমান শতাংশ এলেকা অৰণ্যই আৱৰি আছে?
উত্তৰ: প্ৰায় ২৪.৬৭ শতাংশ (প্ৰায় ২৫%)।
২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা)
(প্ৰতিটো উত্তৰ ৫০ টা শব্দৰ ভিতৰত)
১. প্ৰশ্ন: ভূপৃষ্ঠৰ পানী আৰু ভূগৰ্ভস্থ পানীৰ মাজত মূল পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰ: নদী, হ্ৰদ, পুখুৰী আদি ভূপৃষ্ঠত মুকলিকৈ থকা পানীক ভূপৃষ্ঠৰ পানী বোলে। আনহাতে, বৰষুণ বা ভূপৃষ্ঠৰ পানী মাটিৰ তললৈ সোঁচৰি গৈ শিল আৰু মাটিৰ ফাঁকত সঞ্চিত হোৱা পানীক ভূগৰ্ভস্থ পানী বোলে।
২. প্ৰশ্ন: ডং (Dong) ব্যৱস্থা কি আৰু ই কেনেকৈ কাম কৰে?
উত্তৰ: ডং হৈছে অসমৰ বড়ো সমাজত প্ৰচলিত এক পৰম্পৰাগত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা। নিজৰা, নৈ বা অন্যান্য জলউৎসৰ পৰা সৰু নলা বা নালীৰে পানী খেতিপথাৰলৈ বোৱাই অনা হয়। ইয়াৰ সহায়ত শুকান সময়তো কৃষিকাৰ্যত পানীৰ যোগান ধৰিব পাৰি।
৩. প্ৰশ্ন: নাগালেণ্ডৰ ‘জাবো’ (Zabo) পদ্ধতিৰ বিশেষত্ব কি?
উত্তৰ: জাবো হৈছে নাগালেণ্ডৰ ফেক (Phek) জিলাত প্ৰচলিত এক পৰম্পৰাগত জল আৰু কৃষি ব্যৱস্থাপনা পদ্ধতি। পাহাৰৰ ওপৰৰ পৰা বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ কৰি পুখুৰীত জমা কৰা হয়। পিছত এই পানী পশুপালন আৰু কৃষিকাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
৪. প্ৰশ্ন: বাঁহৰ বৈজ্ঞানিক বোৱতী জলসিঞ্চন (Bamboo Drip Irrigation) বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: মেঘালয়ত প্ৰচলিত বাঁহৰ ড্ৰিপ জলসিঞ্চন হৈছে বাঁহৰ নলীৰ সহায়ত পাহাৰৰ নিজৰাৰ পানী দূৰৱৰ্তী খেতি বা গছৰ ওচৰলৈ নিয়াৰ পদ্ধতি। পানী ধীৰে ধীৰে টোপ-টোপকৈ গছৰ গুৰিত পৰে। ফলত পানীৰ অপচয় কম হয়।
৫. প্ৰশ্ন: গোলকীয় দৃষ্টিকোণৰ পৰা জলসংকটৰ মূল কাৰণসমূহ কি কি?
উত্তৰ: বিশ্বব্যাপী জলসংকটৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল জনসংখ্যা বৃদ্ধি, দ্ৰুত উদ্যোগীকৰণ, অপৰিকল্পিত নগৰীকৰণ, কৃষিক্ষেত্ৰত পানীৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰ, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, পানীৰ অপচয় আৰু জলপ্ৰদূষণ। এইবোৰৰ ফলত বহু অঞ্চলত ব্যৱহাৰযোগ্য মিঠা পানীৰ উপলব্ধতা হ্ৰাস পাইছে।
৬. প্ৰশ্ন: ক্ৰান্তীয় চিৰসেউজ অৰণ্যৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰ: ১. এই অৰণ্যসমূহত সাধাৰণতে বছৰি ২০০ ছেমিতকৈ অধিক বৰষুণ হয় আৰু গছ-গছনি গোটেই বছৰ সেউজীয়া হৈ থাকে।
২. গছবোৰ অতি ওখ আৰু ঘন হোৱা বাবে ওপৰত ঘন ছাঁটি (Canopy) সৃষ্টি হয়।
৭. প্ৰশ্ন: অৰণ্যই জলবায়ু নিয়ন্ত্ৰণত কেনেকৈ সহায় কৰে?
উত্তৰ: অৰণ্যই সালোক সংশ্লেষণৰ সময়ত বায়ুমণ্ডলৰ পৰা কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড গ্ৰহণ কৰি অক্সিজেন নিৰ্গত কৰে। গছৰ বাষ্পমোচন (Transpiration) প্ৰক্ৰিয়াই বায়ুমণ্ডলত জলীয়বাষ্প বৃদ্ধি কৰে আৰু স্থানীয় উষ্ণতা তথা বৰষুণৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰে।
৮. প্ৰশ্ন: ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ভাৰতৰ অৰণ্যৰ স্থিতি কেনেকুৱা?
উত্তৰ: ভাৰতৰ মুঠ ভৌগোলিক এলেকাৰ প্ৰায় ২৪.৬৭% অংশ অৰণ্য আৰু গছ-গছনিৰ আৱৰণেৰে আবৃত। এই পৰিমাণ ৰাষ্ট্ৰীয় বন নীতিৰ ৩৩% লক্ষ্যতকৈ কম। সেয়েহে বন সংৰক্ষণ, বৃক্ষৰোপণ আৰু বনাঞ্চল বৃদ্ধিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন।
৯. প্ৰশ্ন: আঞ্চলিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা উত্তৰ-পূব ভাৰতত জলসম্পদৰ সম্ভাৱনা কেমন?
উত্তৰ: উত্তৰ-পূব ভাৰতত প্ৰচুৰ বৰষুণ, অসংখ্য নদ-নদী আৰু পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতি থকাৰ বাবে জলসম্পদৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে জলবিদ্যুৎ উৎপাদন, কৃষি, মীন পালন আৰু অন্যান্য জলভিত্তিক কাৰ্যকলাপৰ উন্নয়ন কৰিব পৰা যায়।
১০. প্ৰশ্ন: পাহাৰীয়া অঞ্চলত খহনীয়াত অৰণ্যই কেনেদৰে বাধা প্ৰদান কৰে?
উত্তৰ: অৰণ্যৰ গছ-গছনিৰ শিপাই মাটিৰ কণাবোৰ দৃঢ়ভাৱে ধৰি ৰাখে। গছৰ পাত আৰু উদ্ভিদৰ আৱৰণে বৰষুণৰ পানীৰ প্ৰত্যক্ষ আঘাত কমায়। ফলত পানীৰ সোঁত কমি যায় আৰু মাটিৰ খহনীয়া তথা ভূমিস্খলনৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস পায়।
১১. প্ৰশ্ন: ক্ৰান্তীয় আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্যত পোৱা দুবিধ মূল গছৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: ক্ৰান্তীয় আৰ্দ্ৰ পৰ্ণপাতী অৰণ্যত শাল (Sal) আৰু চেগুন (Teak) আদি মূল্যৱান গছ পোৱা যায়। এই অৰণ্যত আন বহুতো পৰ্ণপাতী প্ৰজাতিৰ গছো দেখা যায়।
১২. প্ৰশ্ন: উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অৰণ্যসমূহৰ বৰ্তমানৰ মূল সমস্যা দুটা কি কি?
উত্তৰ: উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অৰণ্যসমূহৰ দুটা প্ৰধান সমস্যা হ’ল—
১. ঝুম খেতিৰ বাবে বনাঞ্চলৰ ওপৰত হোৱা চাপ আৰু বন ধ্বংস।
২. অবৈধ গছ কটা আৰু বনজ সম্পদৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰ।
১৩. প্ৰশ্ন: ভূগৰ্ভস্থ পানী অত্যাধিক ব্যৱহাৰ কৰিলে কি কি বিপদ হ’ব পাৰে?
উত্তৰ: ভূগৰ্ভস্থ পানী অত্যাধিক উত্তোলন কৰিলে পানীৰ স্তৰ তললৈ নামি যায় আৰু বহু ঠাইত পানীৰ নাটনি দেখা দিব পাৰে। লগতে উপকূলীয় অঞ্চলত লুণীয়া পানী সোমোৱাৰ সমস্যা হ’ব পাৰে আৰু কিছুমান অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানীৰ গুণগত মানো অৱনতি ঘটিব পাৰে।
১৪. প্ৰশ্ন: মেনগ্ৰোভ (Mangrove) বা জলাশয়ীয় অৰণ্যৰ বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰ: মেনগ্ৰোভ অৰণ্য সাধাৰণতে উপকূলীয় লুণীয়া বা লোনা-মিঠা পানীৰ সংমিশ্ৰিত অঞ্চলত গজে। ইয়াৰ বহু গছৰ বিশেষ শিপা, যেনে Pneumatophores, থাকে। এই অৰণ্যই উপকূলীয় অঞ্চলক ঢৌ, ধুমুহা আৰু মাটিৰ খহনীয়াৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়াত সহায় কৰে।
১৫. প্ৰশ্ন: বহনক্ষম জল ব্যৱস্থাপনা (Sustainable Water Management) বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: বৰ্তমানৰ পানীৰ চাহিদা পূৰণ কৰাৰ লগতে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবেও পানীৰ পৰ্যাপ্ততা নিশ্চিত কৰি পৰিকল্পিত, ন্যায়সংগত আৰু অপচয়মুক্তভাৱে পানী ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণ কৰাকে বহনক্ষম জল ব্যৱস্থাপনা বোলে।
৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (৫ টা) :
প্ৰশ্ন ১: ভূপৃষ্ঠৰ পানী আৰু ভূগৰ্ভস্থ পানীৰ ব্যৱস্থাপনাৰ গোলকীয়, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আঞ্চলিক (উত্তৰ-পূব ভাৰত) পৰিপ্ৰেক্ষিত চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: জলসম্পদ জীৱজগত, মানৱ সমাজ আৰু পৰিৱেশৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। ভূপৃষ্ঠৰ পানী আৰু ভূগৰ্ভস্থ পানীৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা বিভিন্ন স্তৰত প্ৰয়োজনীয়।
- গোলকীয় পৰিপ্ৰেক্ষিত: পৃথিৱীৰ মুঠ পানীৰ মাত্ৰ প্ৰায় ২.৫% মিঠা পানী। জনসংখ্যা বৃদ্ধি, উদ্যোগীকৰণ, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, প্ৰদূষণ আৰু পানীৰ অপব্যৱহাৰৰ ফলত বহু অঞ্চলত জলসংকট বৃদ্ধি পাইছে।
- ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিপ্ৰেক্ষিত: ভাৰতত বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ বৃহৎ অংশ বাস কৰে, কিন্তু উপলব্ধ জলসম্পদ সীমিত। ভূগৰ্ভস্থ পানীৰ অত্যধিক উত্তোলনৰ ফলত বহু অঞ্চলত পানীৰ স্তৰ হ্ৰাস পাইছে। জল সংৰক্ষণ আৰু পানীয় জল যোগানৰ বাবে চৰকাৰে বিভিন্ন আঁচনি গ্ৰহণ কৰিছে।
- আঞ্চলিক পৰিপ্ৰেক্ষিত: উত্তৰ-পূব ভাৰতত প্ৰচুৰ বৰষুণ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ, বৰাক আদি নদী থকা সত্ত্বেও বহু অঞ্চলত পানী সংৰক্ষণ আৰু সঠিক বিতৰণৰ সমস্যা আছে। সেয়েহে বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণ, নদী সংৰক্ষণ আৰু পৰম্পৰাগত জল ব্যৱস্থাপনা পদ্ধতিৰ ব্যৱহাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ।
প্ৰশ্ন ২: উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত থলুৱা জল ব্যৱস্থাপনা কৌশল— ‘ডং’, ‘জাবো’ আৰু ‘বাঁহৰ ড্ৰিপ জলসিঞ্চন’ৰ বিষয়ে বিতংভাৱে লিখা।
উত্তৰ: উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে স্থানীয় পৰিৱেশ আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বহু পৰম্পৰাগত জল ব্যৱস্থাপনা পদ্ধতি গঢ়ি তুলিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ডং, জাবো আৰু বাঁহৰ ড্ৰিপ জলসিঞ্চন উল্লেখযোগ্য।
১. ডং (Dong): অসমৰ বড়ো সমাজত প্ৰচলিত এই পৰম্পৰাগত জলসিঞ্চন পদ্ধতিত নিজৰা, নৈ বা জলধাৰাৰ পৰা সৰু নলা বা নালীৰে পানী খেতিপথাৰলৈ বোৱাই অনা হয়। ই কৃষিকাৰ্যত পানীৰ যোগান নিশ্চিত কৰাত সহায় কৰে।
২. জাবো (Zabo): নাগালেণ্ডৰ ফেক জিলাৰ পৰম্পৰাগত এই পদ্ধতিত পাহাৰৰ ওপৰত বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ কৰি পুখুৰীত ৰখা হয়। পানী পশুপালন আৰু কৃষিকাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পশুৰ পৰা পোৱা জৈৱিক পদাৰ্থও কৃষিভূমিত পুষ্টি যোগানত সহায় কৰে।
৩. বাঁহৰ ড্ৰিপ জলসিঞ্চন: মেঘালয়ৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত বাঁহৰ নলী ব্যৱহাৰ কৰি নিজৰাৰ পানী দূৰলৈ বোৱাই অনা হয়। পানী ধীৰে ধীৰে গছৰ গুৰিত পৰে। ইয়াৰ ফলত কম খৰচত জলসিঞ্চন কৰা আৰু পানীৰ অপচয় হ্ৰাস কৰা সম্ভৱ হয়।
প্ৰশ্ন ৩: অৰণ্যৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ আৰু সিহঁতৰ প্ৰধান বৈশিষ্টাসমূহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ: জলবায়ু, বৰষুণ, উষ্ণতা আৰু মাটিৰ বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি অৰণ্যক বিভিন্ন প্ৰকাৰত ভাগ কৰা হয়।
১. ক্ৰান্তীয় চিৰসেউজ অৰণ্য (Tropical Evergreen Forest): অধিক বৰষুণ হোৱা অঞ্চলত এই অৰণ্য দেখা যায়। গছবোৰ ঘন আৰু গোটেই বছৰ সেউজীয়া হৈ থাকে। হোলোং, মেকাই আদি গছ ইয়াত পোৱা যায়।
২. ক্ৰান্তীয় পৰ্ণপাতী অৰণ্য (Tropical Deciduous Forest): মধ্যমীয়া বৰষুণ হোৱা অঞ্চলত এই অৰণ্য গঢ় লৈ উঠে। শুকান ঋতুত গছৰ পাত সৰি পৰে। শাল, চেগুন আদি ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য গছ।
৩. পৰ্বতীয়া অৰণ্য (Montane Forest): উচ্চ পাহাৰীয়া অঞ্চলত উষ্ণতা কম হোৱাৰ বাবে এই অৰণ্য দেখা যায়। পাইন, ফাৰ, দেৱদাৰু আদি গছ পোৱা যায়।
৪. মেংগ্ৰোভ অৰণ্য (Mangrove Forest): নদীৰ মোহনা আৰু উপকূলীয় লুণীয়া বা লোনা-মিঠা পানীৰ অঞ্চলত এই অৰণ্য গজে। বহু গছৰ বিশেষ শ্বাস-শিপা (Pneumatophores) থাকে। সুন্দৰী আৰু গৰান ইয়াৰ উদাহৰণ।
প্ৰশ্ন ৪: ভাৰতবৰ্ষ তথা উত্তৰ-পূব ভাৰতত অৰণ্যৰ বৰ্তমান স্থিতি আৰু বিতৰণৰ এক খতিয়ান দাঙি ধৰা।
উত্তৰ: অৰণ্য পৃথিৱীৰ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ভাৰত আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতত অৰণ্যৰ বিতৰণ জলবায়ু, ভূ-প্ৰকৃতি আৰু বৰষুণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
- জাতীয় পৰিস্থিতি: ভাৰতৰ মুঠ ভৌগোলিক এলেকাৰ প্ৰায় এক-চতুৰ্থাংশ অৰণ্য আৰু গছৰ আৱৰণেৰে আবৃত। মধ্যপ্ৰদেশত মুঠ অৰণ্য এলেকাৰ পৰিমাণ সৰ্বাধিক। আনহাতে, মিজোৰাম, অৰুণাচল প্ৰদেশ আদি উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্যত ভৌগোলিক এলেকাৰ তুলনাত অৰণ্যৰ অংশ যথেষ্ট বেছি।
- আঞ্চলিক পৰিস্থিতি: উত্তৰ-পূব ভাৰত জৈৱবৈচিত্ৰ্যৰ দিশৰ পৰা অতি সমৃদ্ধ। অৰুণাচল প্ৰদেশ, মিজোৰাম, মেঘালয়, নাগালেণ্ড, অসম আদি ৰাজ্যত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ অৰণ্য পোৱা যায়।
- বৰ্তমানৰ সমস্যা: বন ধ্বংস, ঝুম খেতিৰ চাপ, অবৈধ গছ কটা, কৃষি সম্প্ৰসাৰণ, পথ নিৰ্মাণ আৰু নগৰীকৰণে অৰণ্যৰ ওপৰত চাপ সৃষ্টি কৰিছে। সেয়েহে বন সংৰক্ষণ আৰু পুনৰ বনানীকৰণ অতি প্ৰয়োজনীয়।
প্ৰশ্ন ৫: প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণ আৰু বহনক্ষম বিকাশৰ (Sustainable Development) মাজত থকা সম্পৰ্ক ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণ আৰু বহনক্ষম বিকাশ পৰস্পৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণৰ জৰিয়তেহে বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যৎ দুয়োটা প্ৰজন্মৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিব পৰা যায়।
- ধাৰণা: বহনক্ষম বিকাশ হৈছে এনে উন্নয়ন যিয়ে বৰ্তমান প্ৰজন্মৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰাৰ লগতে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ প্ৰয়োজন পূৰণৰ ক্ষমতা ক্ষতিগ্ৰস্ত নকৰে।
- জলসম্পদ সংৰক্ষণ: বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণ, পানীৰ অপচয় ৰোধ, পানীৰ পুনৰব্যৱহাৰ আৰু ড্ৰিপ জলসিঞ্চনৰ দৰে পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিলে জলসম্পদৰ বহনক্ষম ব্যৱহাৰ সম্ভৱ হয়।
- বনসম্পদ সংৰক্ষণ: অৰণ্যই জৈৱবৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ, জলবায়ু নিয়ন্ত্ৰণ, মাটি সংৰক্ষণ আৰু জলচক্ৰত সহায় কৰে। সেয়েহে বন ধ্বংস ৰোধ আৰু বৃক্ষৰোপণ বহনক্ষম বিকাশৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।
- সিদ্ধান্ত: সম্পদৰ অপচয় ৰোধ, পুনৰব্যৱহাৰ আৰু পুনঃচক্ৰীকৰণ, নবীকৰণযোগ্য সম্পদৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ জৰিয়তে বহনক্ষম বিকাশ নিশ্চিত কৰিব পাৰি।
*****
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post