The Essence of the Economic Problem
১। চাহিদা কি?
উত্তৰঃ কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়ত আৰু নিৰ্দিষ্ট দৰত এজন উপভোক্তাই যি পৰিমাণৰ দ্ৰব্য বা সেৱা কিনিবলৈ ইচ্ছুক আৰু সক্ষম হয়, তাক চাহিদা বুলি কোৱা হয়। কেৱল কোনো বস্তু পাবলৈ ইচ্ছা থাকিলেই চাহিদা নহয়; সেই ইচ্ছাৰ সৈতে ক্ৰয়ক্ষমতা আৰু কিনিবলৈ প্ৰস্তুতিও থাকিব লাগিব।
উদাহৰণস্বৰূপে, এজন ব্যক্তিয়ে গাড়ী এখন কিনিব বিচাৰিব পাৰে, কিন্তু গাড়ীখন কিনিবলৈ তেওঁৰ প্ৰয়োজনীয় ক্ৰয়ক্ষমতা নাথাকিলে সেই ইচ্ছাক অৰ্থনৈতিক চাহিদা বুলি ক’ব নোৱাৰি।
২। চাহিদা ৰেখা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ নিম্নগামী কিয় হয়?
উত্তৰঃ অন্যান্য কাৰক অপৰিৱৰ্তিত থাকিলে কোনো দ্ৰব্যৰ দাম আৰু তাৰ চাহিদাৰ পৰিমাণৰ মাজত সাধাৰণতে বিপৰীতমুখী সম্পৰ্ক থাকে। দ্ৰব্যৰ দাম বৃদ্ধি পালে চাহিদা হ্ৰাস পায় আৰু দাম হ্ৰাস পালে চাহিদা বৃদ্ধি পায়। সেইবাবে চাহিদা ৰেখা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ নিম্নগামী হয়।
৩। পৰিপূৰক দ্ৰব্য কি?
উত্তৰঃ যিবোৰ দ্ৰব্য সাধাৰণতে একেলগে ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু এটা দ্ৰব্যৰ ব্যৱহাৰ আনটো দ্ৰব্যৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত থাকে, সেইবোৰক পৰিপূৰক দ্ৰব্য বুলি কোৱা হয়।
এটা পৰিপূৰক দ্ৰব্যৰ দাম বৃদ্ধি পালে সাধাৰণতে আনটোৰ চাহিদা হ্ৰাস পায়।
উদাহৰণস্বৰূপে— কলম আৰু চিয়াঁহী, গাড়ী আৰু পেট্ৰ’ল, প্ৰিণ্টাৰ আৰু ink cartridge।
৪। যোগানৰ বিধি কি?
উত্তৰঃ অন্যান্য কাৰক অপৰিৱৰ্তিত থাকিলে কোনো দ্ৰব্যৰ দাম বৃদ্ধি পালে তাৰ যোগানৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায় আৰু দাম হ্ৰাস পালে যোগানৰ পৰিমাণ হ্ৰাস পায়। দাম আৰু যোগানৰ মাজৰ এই প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্কক যোগানৰ বিধি বুলি কোৱা হয়।
৫। বজাৰ ভাৰসাম্য কি?
উত্তৰঃ যি অৱস্থাত কোনো দ্ৰব্যৰ চাহিদাৰ পৰিমাণ আৰু যোগানৰ পৰিমাণ সমান হয়, তাক বজাৰ ভাৰসাম্য বুলি কোৱা হয়।
যি দৰত চাহিদা আৰু যোগান সমান হয়, তাক ভাৰসাম্য দাম আৰু সেই দৰত ক্ৰয়-বিক্ৰয় হোৱা পৰিমাণক ভাৰসাম্য পৰিমাণ বুলি কোৱা হয়।
৬। ব্যক্তিগত চাহিদা আৰু বজাৰ চাহিদাৰ মাজৰ পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰঃ কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়ত আৰু নিৰ্দিষ্ট দৰত এজন ব্যক্তিগত উপভোক্তাই কিনিবলৈ ইচ্ছুক আৰু সক্ষম হোৱা দ্ৰব্যৰ পৰিমাণক ব্যক্তিগত চাহিদা বুলি কোৱা হয়।
আনহাতে, একে সময়ত আৰু একে দৰত বজাৰৰ সকলো উপভোক্তাৰ ব্যক্তিগত চাহিদাৰ মুঠ যোগফলক বজাৰ চাহিদা বুলি কোৱা হয়।
অৰ্থাৎ—
ব্যক্তিগত চাহিদা = এজন উপভোক্তাৰ চাহিদা
বজাৰ চাহিদা = সকলো ব্যক্তিগত চাহিদাৰ সমষ্টি
৭। চাহিদা নিৰ্ণয় কৰা উপাদানসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ চাহিদা নিৰ্ণয় কৰা প্ৰধান উপাদানসমূহ হ’ল—
(i) দ্ৰব্যটোৰ নিজৰ দাম।
(ii) উপভোক্তাৰ আয়।
(iii) বিকল্প আৰু পৰিপূৰক দ্ৰব্যৰ দাম।
(iv) উপভোক্তাৰ ৰুচি, পছন্দ আৰু অভ্যাস।
(v) ভৱিষ্যৎ দাম সম্পৰ্কীয় আশা।
(vi) বজাৰত উপভোক্তাৰ সংখ্যা।
(vii) ঋতু, জলবায়ু আৰু ভৌগোলিক পৰিস্থিতি।
৮। চাহিদা বিধিৰ চাৰিটা ব্যতিক্ৰম উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ চাহিদা বিধিৰ উল্লেখযোগ্য ব্যতিক্ৰমসমূহ হ’ল—
(i) গিফেন দ্ৰব্য: কিছুমান নিম্নমানৰ অত্যাৱশ্যকীয় দ্ৰব্যৰ দাম বৃদ্ধি পালেও চাহিদা বৃদ্ধি পাব পাৰে।
(ii) মৰ্যাদাসূচক বা Veblen দ্ৰব্য: কিছুমান বিলাসী দ্ৰব্য অধিক দামৰ বাবেই অধিক আকর্ষণীয় হ’ব পাৰে।
(iii) ভৱিষ্যতে দাম বৃদ্ধি পাব বুলি আশা: দ্ৰব্যৰ দাম ভবিষ্যতে আৰু বৃদ্ধি পাব বুলি আশা কৰিলে বৰ্তমান দাম বৃদ্ধি পালেও চাহিদা বৃদ্ধি পাব পাৰে।
(iv) জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতি: যুদ্ধ, দুৰ্যোগ বা সংকটৰ সময়ত দাম বৃদ্ধি পালেও অত্যাৱশ্যকীয় দ্ৰব্যৰ চাহিদা বিশেষভাৱে হ্ৰাস নাপাব পাৰে।
৯। উদ্ভৱ চাহিদা মানে কি বুজা?
উত্তৰঃ কোনো দ্ৰব্যৰ চাহিদা যদি আন কোনো চূড়ান্ত দ্ৰব্য বা সেৱাৰ চাহিদাৰ ফলত সৃষ্টি হয়, তাক উদ্ভৱ চাহিদা বুলি কোৱা হয়।
উদাহৰণস্বৰূপে, কাপোৰৰ চাহিদাৰ বাবে কপাহৰ চাহিদা সৃষ্টি হয়। ঘৰ নিৰ্মাণৰ চাহিদাৰ বাবে চিমেণ্ট, লোহা আৰু বালিৰ চাহিদা সৃষ্টি হয়।
১০। তিৰ্যক চাহিদা কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো দ্ৰব্যৰ চাহিদা যদি আন কোনো সম্পৰ্কিত দ্ৰব্যৰ দামৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, তাক তিৰ্যক চাহিদা বা Cross Demand বুলি কোৱা হয়।
বিকল্প দ্ৰব্যৰ ক্ষেত্ৰত: কফিৰ দাম বৃদ্ধি পালে চাহৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাব পাৰে।
পৰিপূৰক দ্ৰব্যৰ ক্ষেত্ৰত: কলমৰ দাম বৃদ্ধি পালে কলমৰ চাহিদা কমিব পাৰে আৰু তাৰ ফলত চিয়াঁহীৰ চাহিদাও হ্ৰাস পাব পাৰে।
অসমীয়া MCQ
১। চাহিদাৰ বাবে কোনটো প্ৰয়োজনীয়?
A. কেৱল ইচ্ছা
B. ইচ্ছা আৰু ক্ৰয়ক্ষমতা
C. কেৱল দাম
D. কেৱল যোগান
উত্তৰঃ B. ইচ্ছা আৰু ক্ৰয়ক্ষমতা
২। চাহিদা ৰেখা সাধাৰণতে—
A. ঊৰ্ধ্বগামী
B. নিম্নগামী
C. উলম্ব
D. অনুভূমিক
উত্তৰঃ B. নিম্নগামী
৩। কলম আৰু চিয়াঁহী কি ধৰণৰ দ্ৰব্য?
A. বিকল্প দ্ৰব্য
B. পৰিপূৰক দ্ৰব্য
C. স্বাধীন দ্ৰব্য
D. গিফেন দ্ৰব্য
উত্তৰঃ B. পৰিপূৰক দ্ৰব্য
৪। বজাৰ ভাৰসাম্যত—
A. চাহিদা > যোগান
B. যোগান > চাহিদা
C. চাহিদা = যোগান
D. দাম = ০
উত্তৰঃ C. চাহিদা = যোগান
৫। সকলো ব্যক্তিগত চাহিদাৰ যোগফলক কি কোৱা হয়?
A. বজাৰ চাহিদা
B. ব্যক্তিগত চাহিদা
C. উদ্ভৱ চাহিদা
D. যোগান
উত্তৰঃ A. বজাৰ চাহিদা
৬। তলৰ কোনটো চাহিদা বিধিৰ ব্যতিক্ৰম?
A. গিফেন দ্ৰব্য
B. সাধাৰণ দ্ৰব্য
C. মুক্ত দ্ৰব্য
D. উৎপাদন দ্ৰব্য
উত্তৰঃ A. গিফেন দ্ৰব্য
৭। কাপোৰৰ চাহিদাৰ বাবে কপাহৰ চাহিদা কি?
A. ব্যক্তিগত চাহিদা
B. বজাৰ চাহিদা
C. উদ্ভৱ চাহিদা
D. যৌগিক চাহিদা
উত্তৰঃ C. উদ্ভৱ চাহিদা
৮। কফিৰ দাম বৃদ্ধি পালে চাহৰ চাহিদা বৃদ্ধি পোৱাটো—
A. উদ্ভৱ চাহিদা
B. তিৰ্যক চাহিদা
C. বজাৰ চাহিদা
D. ব্যক্তিগত চাহিদা
উত্তৰঃ B. তিৰ্যক চাহিদা
————————-
1. Define demand.
Ans: Demand refers to the quantity of a commodity or service that a consumer is willing and able to purchase at a given price during a given period of time. Mere desire is not demand; the desire must be supported by purchasing power and willingness to buy.
2. Why is the demand curve downward sloping from left to right?
Ans: The demand curve slopes downward from left to right because there is generally an inverse relationship between the price of a commodity and its quantity demanded, other things remaining constant. When price rises, quantity demanded falls, and when price falls, quantity demanded rises.
3. What are complementary goods?
Ans: Complementary goods are goods that are generally used together to satisfy a particular want. When the price of one complementary good rises, the demand for the other usually falls.
Examples include pen and ink, car and petrol, and printer and ink cartridge.
4. State the law of supply.
Ans: The law of supply states that, other things remaining constant, the quantity supplied of a commodity increases when its price rises and decreases when its price falls. Thus, price and quantity supplied generally have a direct relationship.
5. What is market equilibrium?
Ans: Market equilibrium is a situation in which the quantity demanded of a commodity is equal to the quantity supplied. The price at which this equality occurs is called the equilibrium price, and the corresponding quantity is called the equilibrium quantity.
6. What is the difference between individual demand and market demand?
Ans: Individual demand refers to the quantity of a commodity that a single consumer is willing and able to purchase at a given price during a given period.
Market demand is the total quantity demanded by all consumers in the market at the same price and during the same period.
Therefore:
Individual Demand = Demand of one consumer
Market Demand = Sum of all individual demands
7. Mention the determinants of demand.
Ans: The main determinants of demand are:
(i) Price of the commodity.
(ii) Income of the consumer.
(iii) Prices of related goods.
(iv) Tastes, preferences and habits of consumers.
(v) Expectations about future prices.
(vi) Number of consumers in the market.
(vii) Season, climate and geographical conditions.
8. Mention four exceptions to the law of demand.
Ans: Four important exceptions to the law of demand are:
(i) Giffen Goods: In some cases, demand may rise even when the price rises.
(ii) Veblen or Prestige Goods: Some luxury goods may become more desirable because of their high prices.
(iii) Expectation of Future Price Rise: Consumers may buy more even at a higher price if they expect prices to rise further.
(iv) Emergency Situations: During war, disaster or crisis, demand for essential goods may not fall significantly even if prices rise.
9. What is derived demand?
Ans: Derived demand is the demand for a commodity or factor that arises because of the demand for another final commodity or service.
For example, the demand for cotton is derived from the demand for cloth. Similarly, the demand for cement and steel is derived from the demand for buildings.
10. What is cross demand?
Ans: Cross demand refers to the demand for one commodity that depends on the price of another related commodity.
In the case of substitute goods, if the price of coffee rises, the demand for tea may increase.
In the case of complementary goods, if the price of pens rises and the demand for pens falls, the demand for ink may also fall.
English MCQ
1. Demand means—
A. Desire only
B. Desire supported by ability and willingness to pay
C. Supply
D. Production
Ans: B. Desire supported by ability and willingness to pay
2. The demand curve generally slopes—
A. Upward
B. Downward
C. Vertically
D. Horizontally
Ans: B. Downward
3. Pen and ink are—
A. Substitute goods
B. Complementary goods
C. Free goods
D. Giffen goods
Ans: B. Complementary goods
4. According to the law of supply, when price rises—
A. Supply generally falls
B. Supply generally rises
C. Supply becomes zero
D. Demand becomes zero
Ans: B. Supply generally rises
5. Market equilibrium occurs when—
A. Demand exceeds supply
B. Supply exceeds demand
C. Quantity demanded equals quantity supplied
D. Price becomes zero
Ans: C. Quantity demanded equals quantity supplied
6. Market demand is—
A. Demand of one consumer
B. Sum of individual demands
C. Supply of all firms
D. Demand for capital goods only
Ans: B. Sum of individual demands
7. Which is an exception to the law of demand?
A. Giffen goods
B. Ordinary goods
C. Free goods
D. Normal supply
Ans: A. Giffen goods
8. Demand for cotton because of demand for cloth is—
A. Market demand
B. Derived demand
C. Individual demand
D. Joint supply
Ans: B. Derived demand
9. Tea and coffee are generally—
A. Complementary goods
B. Substitute goods
C. Capital goods
D. Free goods
Ans: B. Substitute goods
10. Cross demand studies the relationship between—
A. Demand for one good and price of another related good
B. Supply and production only
C. Income and savings only
D. Cost and profit only
Ans: A. Demand for one good and price of another related good
Teacher Generate Question Answer
The Essences of the Economic Problem
1. Define demand.
Ans: চাহিদা বুলি জনা যায় এটা দ্রব্য বা সেৱা লাভৰ বাবে উদয় হোৱা ক্রমক্ষমতাপুষ্ট ইচ্ছাক। উদাহৰণস্বৰূপে, এজন দিন হাজিৰা কৰা লোকে মাৰুটি গাড়ী এখন পাবলৈ ইচ্ছা কৰিব পাৰে, কিন্তু এইটো চাহিদা নহয়। অৱশ্যে, এজন উচ্চ পদৱীধাৰী বিষয়াৰ বাবে, যাৰ মাৰুটি গাড়ীখন পোৱাৰ ইচ্ছাৰ লগতে পৰিশোধ কৰাৰ সামৰ্থ্য আছে, সেইটো চাহিদা হিচাপে গণ্য হয়।
2. Why demand curve is sloping downward from left to right ?
Ans: চাহিদা আৰু দৰৰ মাজত বিপৰীতমুখী সম্পৰ্ক থাকে, অৰ্থাৎ, যেতিয়া দ্ৰব্যৰ দৰ বৃদ্ধি পায়, চাহিদা কমে আৰু দৰ হ্রাস পালে চাহিদা বৃদ্ধি পায়। এই বাবে, চাহিদা ৰেখা বাওঁহাতৰ পৰা সোঁহাতলৈ নিম্নগামী হয়।
3. What is complementary goods ?
Ans: যেতিয়া এবিধ দ্রব্যৰ দৰ বৃদ্ধি পায় আৰু আন এবিধ দ্রব্যৰ চাহিদা হ্রাস পায়, তেনে ক্ষেত্ৰত সেইটো পুৰপূৰক দ্রব্য বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, কলম আৰু চিয়াঁহী একেলগে ব্যৱহৃত হয়, আৰু যদি কলমৰ দৰ বৃদ্ধি পায়, তেন্তে চিয়াঁহীৰ চাহিদা হ্ৰাস পাব পাৰে।
4. State the law of Supply?
Ans: যদি সকলো কাৰক অপৰিৱৰ্তনীয় অৱস্থাত থাকে, তেন্তে যোগান তত্ত্বৰ আধাৰত দ্রব্যবিধৰ দৰ বৃদ্ধি পালে দ্রব্যবিধীৰ যোগান বৃদ্ধি পায়। আৰু যদি দ্রব্যবিধৰ দৰ হ্ৰাস পায়, তেন্তে যোগানো হ্ৰাস পায়।
5. What is market quilibrium ?
Ans: ভাৰসাম্য অৱস্থাটো হৈছে এটা স্থবিৰ বা অপৰিৱৰ্তনশীল অৱস্থা। অৰ্থনীতি বিজ্ঞানত, বজাৰ ভাৰসাম্যত চাহিদা আৰু যোগানৰ পৰিমাণ একে হয়। এই অৱস্থাত, কিবা এটা দ্ৰব্যৰ চাহিদা আৰু যোগানৰ সমতা থকা বাবে মুল্য স্থিতিশীল থাকে।
6. ব্যক্তিগত চাহিদা আৰু বজাৰ চাহিদা মাজৰ পাৰ্থক্য কি?
Ans: এক নিৰ্দিষ্ট সময়ত এজন ব্যক্তীয়ে বিভিন্ন দৰত ক্ৰয় কৰিব পৰা দ্ৰব্যৰ পৰিমাণক ব্যক্তিগত চাহিদা বুলি কোৱা হয়। অন্যহাতে, বজাৰ চাহিদা হৈছে সকলো ব্যক্তিগত চাহিদাৰ সমষ্টি। এটা দ্ৰব্যৰ বজাৰত সমুদায় উপভোক্তাৰ পৰা যি দাৰত দ্ৰব্যৰ চাহিদা সৃষ্টি হয়, তাক বজাৰ চাহিদা বুলি কোৱা হয়। সেয়া অৰ্থাৎ, বজাৰ চাহিদাই একে সময়ত একাধিক দাৰত এটা দ্ৰব্যৰ সামগ্রিক চাহিদাৰ পৰিমাণক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
7. চাহিদা নিৰ্ণয় কৰা উপাদানসমূহ উল্লেখ কৰা।
Ans: এটা দ্ৰব্যৰ চাহিদা বিভিন্ন কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়। যেনে-
(i) দ্রব্যটোৰ নিজৰ দৰ।
(ii) উপভোক্তাৰ আয়।
(iii) অন্যান্য সামগ্ৰীৰ দৰ।
(iv) উপভোক্তাৰ ৰুচি, ভৌগোলিক পৰিবেশ আদি।
8. চাহিদা বিধিৰ চাৰিটা ব্যতিক্ৰম উল্লেখ কৰা।
Ans: চাহিদা বিধিৰ ব্যতিক্ৰম চাৰিটা হ’ল-
(i) চাহিদা বিধি প্রযোজ্য নহয় যদিহে ভোক্তাৰ আয় একে নাথাকে।
(ii) ভোক্তাৰ ৰুচি, পছন্দ, অভ্যাস আদিৰো কোনো পৰিবৰ্তন হ’ব নালাগিব।
(iii) প্রতিকল্প সামগ্ৰীৰ দামৰো কোনো পৰিবৰ্ত্তন হ’ব নোৱাৰিব।
(iv) আলোচ্য বস্তুবিধ “গিফেন দ্রব্য” হ’ব নালাগিব।
9. উদ্ভব চাহিদা মানে কি বুজা?
Ans: উদ্ভৱ চাহিদা হৈছে সেই চাহিদা যি কোনো বস্তুৰ চাহিদাৰ লগত আনবস্তুৰ ক্ৰয় জড়িত হৈ থাকে। মূলতঃ, ই সেই বস্তুৰ চাহিদা বুলিব পাৰি যাৰ দ্বাৰা মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে আন কিছুমান বস্তুৰ প্ৰয়োজন হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, চিমেণ্টৰ চাহিদা উদ্ভৱ চাহিদা, যিহেতু ই ঘৰ নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজন হয় আৰু ঘৰহে প্ৰত্যক্ষভাৱে মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰে। সেয়া চৰিতার্থ কৰাৰ লগতে, কপাহৰ চাহিদা কাপোৰ তৈয়াৰ কৰাৰ বাবে উদ্ভৱ হয়, কাৰণ কপাহে নিজে আমাৰ অভাৱ পূৰণ নকৰে। এইদৰে, কপাহৰ চাহিদা কাপোৰৰ চাহিদাৰ ফলত উদ্ভৱ চাহিদা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
10. তির্যক চাহিদা কাক বোলে?
Ans: বস্তুৰ চাহিদা যদি অন্য সম্পর্কিত বস্তুৰ দামৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, তেনে চাহিদাক “তির্যক চাহিদা” বোলা হয়। প্রতিকল্প দ্ৰব্যৰ ক্ষেত্ৰত, যেতিয়া এবিধ বস্তুৰ দাম বাঢ়ে বা কমে, আন এবিধ বস্তুৰ চাহিদা তাৰ লগত সলনি হয়। উদাহৰণ স্বৰূপ, যদি কফিৰ দাম বাঢ়ে, তেন্তে ভোক্তাই কফিৰ পৰিবৰ্তে চাহ অধিককৈ কিনিব, ফলত চাহৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাব।
যুগ্ম চাহিদাৰ ক্ষেত্ৰত, এবিধ বস্তুৰ চাহিদাৰ বৃদ্ধিয়ে আন বস্তুৰ চাহিদাকো বৃদ্ধি কৰে। যেনে, যদি কলমৰ দাম বৃদ্ধি পায়, তেন্তে কলমৰ চাহিদা হ্রাস পায় আৰু ইয়াৰ ফলত চিয়াঁহীৰ চাহিদাও বৃদ্ধি হয়, যদিও চিয়াঁহীৰ দামত কোনো পৰিৱৰ্তন নহয়। এইসকল উদাহৰণত তিৰ্যক চাহিদাৰ মৌলিক নীতি অৱগত হয়।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post