ৰাজহুৱা বিত্ত পৰিচালনাৰ মূল ধাৰণা
► চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ৰাজস্ব ঘাটি কি?
উত্তৰঃ চৰকাৰৰ ৰাজস্ব ব্যয় ৰাজস্ব প্ৰাপ্তিতকৈ অধিক হ’লে যি ঘাটি সৃষ্টি হয়, তাক ৰাজস্ব ঘাটি বা Revenue Deficit বুলি কোৱা হয়।
অৰ্থাৎ,
ৰাজস্ব ঘাটি = ৰাজস্ব ব্যয় – ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি
ৰাজস্ব ঘাটি থাকিলে চৰকাৰৰ চলিত আয়ে চলিত ব্যয় পূৰণ কৰিব নোৱাৰা অৱস্থা প্ৰকাশ পায়।
২। প্ৰাথমিক ঘাটি কি?
উত্তৰঃ ৰাজকোষীয় ঘাটিৰ পৰা চৰকাৰৰ সুদ পৰিশোধৰ পৰিমাণ বাদ দিলে যি ঘাটি পোৱা যায়, তাক প্ৰাথমিক ঘাটি বা Primary Deficit বুলি কোৱা হয়।
অৰ্থাৎ,
প্ৰাথমিক ঘাটি = ৰাজকোষীয় ঘাটি – সুদ পৰিশোধ
প্ৰাথমিক ঘাটিয়ে বৰ্তমান বছৰৰ চৰকাৰী ব্যয় আৰু প্ৰাপ্তিৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ঘাটিৰ বিষয়ে ধাৰণা দিয়ে, পূৰ্বৰ ঋণৰ সুদৰ বোজা বাদ দি।
৩। চৰকাৰী বাজেট কি?
উত্তৰঃ কোনো নিৰ্দিষ্ট বিত্তীয় বছৰৰ বাবে চৰকাৰৰ সম্ভাব্য প্ৰাপ্তি আৰু সম্ভাব্য ব্যয়ৰ সুসংগঠিত আনুমানিক বিবৰণক চৰকাৰী বাজেট বুলি কোৱা হয়।
চৰকাৰী বাজেটত সাধাৰণতে—
(১) কৰ আৰু অকৰ ৰাজহ,
(২) মূলধনী প্ৰাপ্তি,
(৩) ৰাজস্ব ব্যয়,
(৪) মূলধনী ব্যয়,
(৫) বিভিন্ন উন্নয়নমূলক আৰু জনকল্যাণমূলক কাৰ্যসূচীৰ ব্যয়
আদি অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।
বাজেটৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ, অৰ্থনৈতিক স্থিৰতা, উন্নয়ন, আয়-বৈষম্য হ্ৰাস আৰু জনকল্যাণ বৃদ্ধি কৰা।
৪। ৰাজকোষীয় নীতি কি?
উত্তৰঃ চৰকাৰে কৰ, চৰকাৰী ব্যয়, ঋণগ্ৰহণ আৰু অন্যান্য ৰাজকোষীয় উপায়ৰ জৰিয়তে অৰ্থনীতিৰ উৎপাদন, নিয়োগ, মূল্যস্তৰ আৰু সামগ্ৰিক চাহিদাক প্ৰভাৱিত কৰিবলৈ গ্ৰহণ কৰা নীতিক ৰাজকোষীয় নীতি বা Fiscal Policy বুলি কোৱা হয়।
ৰাজকোষীয় নীতিৰ প্ৰধান উদ্দেশ্যসমূহ হ’ল—
(১) অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি উৎসাহিত কৰা।
(২) নিবনুৱা হ্ৰাস কৰা।
(৩) মুদ্ৰাস্ফীতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা।
(৪) আয় আৰু সম্পদৰ বৈষম্য কমোৱা।
(৫) জনকল্যাণমূলক ব্যয় বৃদ্ধি কৰা।
৫। ৰাজহুৱা দ্ৰব্য কি?
উত্তৰঃ যিবোৰ দ্ৰব্য বা সেৱাৰ সুবিধা এজন ব্যক্তিয়ে উপভোগ কৰিলেও আন ব্যক্তিৰ উপভোগৰ সুযোগ কমি নাযায় আৰু সাধাৰণতে কোনো ব্যক্তিক সহজে সেই সুবিধাৰ পৰা বাদ দিব নোৱাৰি, তেনে দ্ৰব্য বা সেৱাক ৰাজহুৱা দ্ৰব্য বা Public Goods বুলি কোৱা হয়।
ইয়াৰ দুটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য হ’ল—
(১) Non-rivalry: এজনৰ উপভোগে আনজনৰ উপভোগ কম নকৰে।
(২) Non-excludability: কোনো ব্যক্তিক সহজে ব্যৱহাৰৰ পৰা বাদ দিব নোৱাৰি।
উদাহৰণ—ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা, পথবাতি, ৰাজহুৱা নিৰাপত্তা।
৬। বাজেট ঘাটি আৰু বাণিজ্য ঘাটিৰ সংজ্ঞা দিয়া।
উত্তৰঃ বাজেট ঘাটি আৰু বাণিজ্য ঘাটি দুটা পৃথক অৰ্থনৈতিক ধাৰণা।
বাজেট ঘাটিঃ চৰকাৰৰ মুঠ ব্যয় মুঠ প্ৰাপ্তিতকৈ অধিক হ’লে বাজেট ঘাটি সৃষ্টি হয়। অৰ্থাৎ চৰকাৰৰ আয়তকৈ ব্যয় অধিক হোৱা অৱস্থাই বাজেট ঘাটি।
বাণিজ্য ঘাটিঃ কোনো দেশৰ পণ্য আমদানিৰ মূল্য পণ্য ৰপ্তানিৰ মূল্যতকৈ অধিক হ’লে বাণিজ্য ঘাটি বা Trade Deficit সৃষ্টি হয়।
অৰ্থাৎ,
বাণিজ্য ঘাটি = আমদানিৰ মূল্য – ৰপ্তানিৰ মূল্য, যেতিয়া আমদানি > ৰপ্তানি।
৭। পৰিকল্পনা বহিৰ্ভূত ব্যয়ৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ প্ৰশাসনিক ব্যয় পৰিকল্পনা বহিৰ্ভূত ব্যয়ৰ এটা উদাহৰণ আছিল।
টোকাঃ “পৰিকল্পনা ব্যয়” আৰু “পৰিকল্পনা বহিৰ্ভূত ব্যয়” ভাৰতৰ পুৰণি বাজেটীয় শ্ৰেণীবিভাজন। বৰ্তমান কেন্দ্ৰীয় বাজেটত এই বিভাজনৰ পৰিৱৰ্তে মূলত Revenue Expenditure আৰু Capital Expenditure-ৰ ভিত্তিত ব্যয় শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হয়।
৮। পৰিমাণগত ঋণ নিয়ন্ত্ৰণ পদ্ধতিতকৈ নিৰ্বাচনমূলক ঋণ নিয়ন্ত্ৰণ পদ্ধতিৰ দুটা সুবিধা লিখা।
উত্তৰঃ নিৰ্বাচনমূলক বা Qualitative Credit Control পদ্ধতিৰ দুটা মুখ্য সুবিধা হ’ল—
(১) নিৰ্দিষ্ট খণ্ডক লক্ষ্য কৰিব পাৰিঃ এই পদ্ধতিত সমগ্ৰ অৰ্থনীতিত ঋণ সংকোচন নকৰি বিশেষ খণ্ড, বিশেষ দ্ৰব্য বা অনুৎপাদনশীল ঋণৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ আৰোপ কৰিব পাৰি।
(২) প্ৰয়োজনীয় খণ্ডৰ ঋণ প্ৰবাহ বজাই ৰাখিব পাৰিঃ কৃষি, ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ, উৎপাদন আদি প্ৰয়োজনীয় খণ্ডত ঋণ চলি থাকিবলৈ দি কল্পনামূলক বা অপ্ৰয়োজনীয় ঋণ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি।
সেয়েহে নিৰ্বাচনমূলক ঋণ নিয়ন্ত্ৰণ অধিক লক্ষ্যভিত্তিক আৰু নমনীয়।
৯। ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি আৰু মূলধনী প্ৰাপ্তিৰ মাজৰ দুটা পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি আৰু মূলধনী প্ৰাপ্তিৰ মাজৰ প্ৰধান পাৰ্থক্যসমূহ হ’ল—
| ভিত্তি | ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি | মূলধনী প্ৰাপ্তি |
|---|---|---|
| প্ৰকৃতি | নিয়মীয়া বা পুনৰাবৃত্তিমূলক প্ৰাপ্তি | মূলধন বা দায়বদ্ধতাৰ সৈতে জড়িত প্ৰাপ্তি |
| দায় সৃষ্টি | সাধাৰণতে দায় সৃষ্টি নকৰে আৰু সম্পদ হ্ৰাস নকৰে | দায় সৃষ্টি কৰিব পাৰে অথবা সম্পদ হ্ৰাস কৰিব পাৰে |
| উদাহৰণ | কৰ, মাচুল, জৰিমনা, সুদ, লভ্যাংশ | ঋণগ্ৰহণ, ঋণ পুনৰুদ্ধাৰ, চৰকাৰী সম্পদ/শ্বেয়াৰ বিক্ৰী |
অৰ্থাৎ, কৰ আদায় ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি, কিন্তু ঋণগ্ৰহণ মূলধনী প্ৰাপ্তি।
১০। চৰকাৰী বাজেটৰ ৰাজস্ব হিচাপত কি কি থাকে?
উত্তৰঃ চৰকাৰী বাজেটৰ ৰাজস্ব হিচাপ বা Revenue Account-ত মূলত দুটা অংশ থাকে—
(১) ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি
(২) ৰাজস্ব ব্যয়
ৰাজস্ব প্ৰাপ্তিৰ অন্তৰ্গত—
(ক) কৰ ৰাজস্বঃ আয়কৰ, কোম্পানী কৰ, GST-ৰ চৰকাৰৰ অংশ, শুল্ক, আবকাৰী শুল্ক আদি।
(খ) অকৰ ৰাজস্বঃ মাচুল, জৰিমনা, চৰকাৰী ঋণৰ ওপৰত পোৱা সুদ, চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ লভ্যাংশ আৰু লাভ আদি।
ৰাজস্ব ব্যয়ৰ অন্তৰ্গত—
(১) কৰ্মচাৰীৰ দৰমহা।
(২) পেঞ্চন।
(৩) সুদ পৰিশোধ।
(৪) ভৰ্তুকি।
(৫) প্ৰশাসনিক ব্যয়।
(৬) অনুদান।
(৭) শিক্ষা, স্বাস্থ্য, প্ৰতিৰক্ষা আদি ক্ষেত্ৰৰ চলিত ব্যয়।
গুৰুত্বপূৰ্ণঃ ঋণগ্ৰহণ, চৰকাৰী সম্পত্তি বিক্ৰী, ঋণ পুনৰুদ্ধাৰ আদি ৰাজস্ব হিচাপৰ অন্তৰ্গত নহয়; এইবোৰ মূলধনী প্ৰাপ্তিৰ অন্তৰ্গত।
► MCQ
১। ৰাজস্ব ঘাটিৰ সূত্ৰ কোনটো?
A. ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি – ৰাজস্ব ব্যয়
B. ৰাজস্ব ব্যয় – ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি
C. মুঠ ব্যয় – ঋণ
D. ৰাজকোষীয় ঘাটি – সুদ
উত্তৰঃ B. ৰাজস্ব ব্যয় – ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি
২। প্ৰাথমিক ঘাটিৰ সূত্ৰ কোনটো?
A. ৰাজকোষীয় ঘাটি + সুদ
B. ৰাজকোষীয় ঘাটি – সুদ পৰিশোধ
C. ৰাজস্ব ঘাটি – কৰ
D. ব্যয় – ৰাজস্ব
উত্তৰঃ B. ৰাজকোষীয় ঘাটি – সুদ পৰিশোধ
৩। চৰকাৰী বাজেট কি?
A. কেৱল কৰৰ হিচাপ
B. সম্ভাব্য চৰকাৰী প্ৰাপ্তি আৰু ব্যয়ৰ বিবৰণ
C. কেৱল ঋণৰ তালিকা
D. কেৱল উন্নয়নমূলক ব্যয়
উত্তৰঃ B. সম্ভাব্য চৰকাৰী প্ৰাপ্তি আৰু ব্যয়ৰ বিবৰণ
৪। Fiscal Policy-ৰ মুখ্য উপকৰণ কোনটো?
A. কৰ আৰু চৰকাৰী ব্যয়
B. কেৱল বেংক ৰেট
C. CRR
D. Repo Rate
উত্তৰঃ A. কৰ আৰু চৰকাৰী ব্যয়
৫। তলৰ কোনটো ৰাজহুৱা দ্ৰব্যৰ উদাহৰণ?
A. ব্যক্তিগত গাড়ী
B. কাপোৰ
C. ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা
D. মোবাইল ফোন
উত্তৰঃ C. ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা
৬। Public Goods-ৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য কোনটো?
A. Rivalry
B. Non-rivalry
C. উচ্চ দাম
D. ব্যক্তিগত মালিকীস্বত্ব
উত্তৰঃ B. Non-rivalry
৭। আমদানি ৰপ্তানিতকৈ অধিক হ’লে কি হয়?
A. বাজেট উদ্বৃত্ত
B. বাণিজ্য ঘাটি
C. ৰাজস্ব উদ্বৃত্ত
D. ৰাজস্ব ঘাটি
উত্তৰঃ B. বাণিজ্য ঘাটি
৮। তলৰ কোনটো ৰাজস্ব প্ৰাপ্তি?
A. ঋণগ্ৰহণ
B. চৰকাৰী শ্বেয়াৰ বিক্ৰী
C. আয়কৰ
D. ঋণ পুনৰুদ্ধাৰ
উত্তৰঃ C. আয়কৰ
৯। তলৰ কোনটো মূলধনী প্ৰাপ্তি?
A. GST
B. মাচুল
C. ঋণগ্ৰহণ
D. জৰিমনা
উত্তৰঃ C. ঋণগ্ৰহণ
১০। ৰাজস্ব প্ৰাপ্তিয়ে সাধাৰণতে—
A. দায় সৃষ্টি কৰে
B. সম্পদ হ্ৰাস কৰে
C. দায় সৃষ্টি নকৰে
D. ঋণ বৃদ্ধি কৰে
উত্তৰঃ C. দায় সৃষ্টি নকৰে
১১। চৰকাৰৰ সুদ পৰিশোধ কোন শ্ৰেণীৰ ব্যয়?
A. মূলধনী ব্যয়
B. ৰাজস্ব ব্যয়
C. ব্যক্তিগত ব্যয়
D. বিনিয়োগ ব্যয়
উত্তৰঃ B. ৰাজস্ব ব্যয়
১২। Selective Credit Control-ৰ উদ্দেশ্য কি?
A. সকলো ঋণ একেদৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰা
B. বিশেষ খণ্ড বা ঋণ ব্যৱহাৰক লক্ষ্য কৰি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা
C. সকলো বেংক বন্ধ কৰা
D. চৰকাৰী ব্যয় বৃদ্ধি কৰা
উত্তৰঃ B. বিশেষ খণ্ড বা ঋণ ব্যৱহাৰক লক্ষ্য কৰি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা
১৩। কৰ ৰাজস্বৰ উদাহৰণ কোনটো?
A. আয়কৰ
B. চৰকাৰী ঋণ
C. সম্পত্তি বিক্ৰী
D. ঋণ পুনৰুদ্ধাৰ
উত্তৰঃ A. আয়কৰ
১৪। অকৰ ৰাজস্বৰ উদাহৰণ কোনটো?
A. আয়কৰ
B. কোম্পানী কৰ
C. চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ লভ্যাংশ
D. ঋণগ্ৰহণ
উত্তৰঃ C. চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ লভ্যাংশ
১৫। “Plan Expenditure” আৰু “Non-Plan Expenditure” কি?
A. বৰ্তমানৰ মুখ্য বাজেট বিভাজন
B. পুৰণি বাজেটীয় শ্ৰেণীবিভাজন
C. কেৱল ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিভাজন
D. বাণিজ্যিক হিচাপ
উত্তৰঃ B. পুৰণি বাজেটীয় শ্ৰেণীবিভাজন
Teacher Generate Question Answer
ৰাজহুৱা বিত্ত পৰিচালনাৰ মূল ধাৰণা
১। ৰাজস্ব ঘাটি কি?
উত্তৰ: ৰাজস্ব ঘাটি হৈছে চৰকাৰৰ ঋণ আৰু অন্যান্য দেনাৰ সমষ্টি ৰাজস্ব ঘাটি = মুঠ ব্যয় ঋণ আৰু’ অন্যান্য দেনাক বাদ দি মুঠ প্রাপ্তি।
২। প্রাথমিক ঘাটি কি?
উত্তৰ: ৰাজকোষীয় ঘাটিৰ পৰা সুদ পৰিশাধ বাদ দিলে প্রাথমিক ঘাটি পোৱা যায়।
৩। চৰকাৰী বাজেট কি?
উত্তৰ: চৰকাৰী বাজেট হৈছে চৰকাৰৰ নিৰ্ধাৰিত বিত্তীয় পৰিকল্পনা, য’ত এটা নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ (সাধাৰণতে এবছৰ) আয় আৰু ব্যয়ৰ অনুমান উপস্থাপন কৰা হয়। ইয়াত চৰকাৰে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা আয় (যেনে কৰ আৰু শুল্ক) আৰু খণ্ডসমূহত (স্বাস্থ্য, শিক্ষা, পৰিবহণ ইত্যাদি) ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰে। বাজেটৰ উদ্দেশ্য হৈছে অৰ্থনৈতিক বিকাশ, সামাজিক ন্যায় আৰু সমতা বৃদ্ধি কৰা। এই বাজেটখনে দেশৰ অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু সামাজিক লক্ষ্যত উপনীত হোৱাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
৪। বাজস্ব নীতি কি?
উত্তৰ: ৰাজহ নীতি চৰকাৰৰ অৰ্থনৈতিক নীতিৰ এটা অংশ, যিটো ৰাজহ সংগ্ৰহ আৰু ব্যয়ৰ পৰিকল্পনা কৰিবলৈ ৰূপায়ণ কৰা হয়। এই নীতি মাধ্যমে চৰকাৰী নিৰ্ধাৰিত কৰ আৰু শুল্ক নীতি, সামাজিক খণ্ডৰ ব্যয়, আৰু উন্নয়ন প্ৰকল্পৰ বাবে আৰ্থিক সহায় নিশ্চিত কৰে। ৰাজহ নীতিয়ে অৰ্থনৈতিক স্থিতিশীলতা, সামাজিক ন্যায় আৰু উন্নয়নৰ দিশ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক অৰ্থনীতিত সুস্থ আৰু সুৰক্ষিত বাজেট সৃষ্টি কৰা, যিয়ে সমগ্ৰ জনসাধাৰণৰ কল্যাণত অৰিহণা যোগায়।
৫। ৰাজহুৱা দ্রব্য কি?
উত্তৰ: যিবোৰ দ্রব্য সমাজৰ সকলোলোকে সমানে উপভোগ কৰিব পাৰে আৰু চৰকাৰে যোগান ধৰে, তাকে ৰাজহুৱা দ্রব্য বলে।
৬। বাজেট ঘাটি আৰু বাণিজ্যিক ঘাটিৰ সংজ্ঞা দিয়া?
উত্তৰ: বাজেটৰ ঘাটি
বাজেট ঘাটি হৈছে এনে এক অৰ্থনৈতিক পৰিস্থিতি য’ত ব্যয়ে ৰাজ্য বা সংস্থাৰ আয়তকৈ অধিক হয়। এই পৰিস্থিতিত ব্যয় আয়তকৈ বেছি হয়, যাৰ ফলত সঞ্চয়ৰ ঘাটি হয়। বাজেটৰ ঘাটি সাধাৰণতে চৰকাৰী বাজেট, কোম্পানী বাজেট বা অন্যান্য অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনাত লক্ষ্য কৰা হয়।
বাণিজ্যিক ঘাটি
বাণিজ্যিক ঘাটি হ’ল এনে পৰিস্থিতি য’ত ব্যৱসায়ৰ ৰাজহ ব্যয়তকৈ কম হয়। বাণিজ্যিক ঘাটি সাধাৰণতে দৃঢ় লাভৰ অভাৱ, খৰচ বৃদ্ধি বা বিক্ৰী হ্ৰাসৰ ফলত হয়। ইয়াৰ ফলত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ আৰ্থিক স্বাস্থ্যৰ ক্ষতি হয়।
এই দুয়োটা ঘাটি অৰ্থনৈতিক দিশৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সূচক, যিয়ে অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা আৰু পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত সুস্থ সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰে।
৭। পৰিকল্পনা বহির্ভূত ব্যয়ৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰ: প্রশাসনিক ব্যয়।
৮। পৰিমাণগত ঋণ নিয়ন্ত্রণ পদ্ধতিতকৈ নির্বাচনমূলক ঋণ পদ্ধতিৰ দুটা শ্রেষ্ঠতাৰ দিশ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: নিৰ্বাচিত ঋণ ব্যৱস্থাৰ দুটা সুবিধা হ’ল-
১) লক্ষ্যভিত্তিক উন্নয়ন: এই পদ্ধতিত চৰকাৰ বা কেন্দ্ৰীয় বেংকে বিশেষ খণ্ড বা অঞ্চল যেনে কৃষি, উদ্যোগ বা সামাজিক সেৱাৰ উন্নয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ঋণ বিতৰণ কৰে। ইয়াৰ ফলত প্ৰয়োজন অনুসৰি উন্নয়ন হয়।
২) ঋণ নিৰীক্ষণ: নিৰ্বাচিত পদ্ধতিৰ জৰিয়তে ঋণ বিতৰণৰ পৰিসৰে নিৰীক্ষণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই পদ্ধতিৰ লগতে ঋণৰ উদ্দেশ্য আৰু ব্যৱহাৰৰ ওপৰত নিয়মীয়াকৈ নিৰীক্ষণ কৰা হয়, যাৰ ফলত ঋণৰ সঠিক ব্যৱহাৰ নিশ্চিত হয়।
৯। ৰাজহ প্রাপ্তি আৰু মূলধনী প্ৰাপ্তিৰ মাজৰ দুটা পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰ: ৰাজহ লাভ আৰু মূলধনী লাভৰ মাজত দুটা পাৰ্থক্য আছে:
1. সূত্ৰ:
- ৰাজহ ৰচিদ হৈছে চৰকাৰে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা লাভ কৰা আয়, যেনে কৰ, শুল্ক, আৰু অন্যান্য আয়কৰ।
- মূলধনী লাভ হৈছে মূলধনৰ বিক্ৰী, বিনিয়োগ বা গৃহ নিৰ্মাণৰ পৰা পোৱা লাভ, যেনে সম্পত্তি বিক্ৰী বা মূলধনী সঞ্চয়ৰ লাভ।
২.উদ্দেশ্য:
- ৰাজহ লাভৰ উদ্দেশ্য হৈছে দৈনন্দিন খৰচ আৰু চৰকাৰী কাম-কাজত সহায় কৰা।
- মূলধন লাভৰ উদ্দেশ্য হৈছে অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি আৰু বিনিয়োগৰ জৰিয়তে সম্পদ বৃদ্ধি কৰা।
১০। চৰকাৰী বাজেটৰ ৰাজহ হিচাপত কি থাকে?উত্তৰ:
চৰকাৰী বাজেট ৰাজহত বিভিন্ন উৎসৰ পৰা আয়ৰ আনুমানিক হিচাপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। এই আয়ৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত আছে:
১/ কৰ: ব্যক্তিগত আয়কৰ, কোম্পানী কৰ, আৰু মূল্য সংযোজিত কৰ (ভেট) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই কৰসমূহ চৰকাৰৰ মূল আয়ৰ অংশ।
২) শুল্ক: বাণিজ্যিক শুল্ক, যেনে আমদানি আৰু ৰপ্তানি শুল্ক। এই শুল্কসমূহৰ দ্বাৰা বহিঃৰাজ্যৰ পৰা আমদানি কৰা সামগ্ৰীৰ ওপৰত কৰ আৰোপ কৰা হয়।
৩) ভাড়া: চৰকাৰে মালিকানাধীন সম্পত্তি, যেনে মাটি, ঘৰ আৰু অন্যান্য সম্পত্তিৰ পৰা লাভ কৰা ভাড়া।
৪) অনুদান আৰু সাহায্যঃ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ৰাজ্য চৰকাৰসমূহক দিয়া বিভিন্ন অনুদান আৰু সাহায্য।
৫) ৰাজহ বিনিয়োগঃ চৰকাৰে নিজৰ সংস্থা, যেনে বেংক, বিদ্যুৎ আৰু অন্যান্য ৰাজ্যিক প্ৰতিষ্ঠানৰ জৰিয়তে লাভ কৰা লাভ।
৬) অন্যান্য আয়: চৰকাৰী চুক্তি, মাটি বিক্ৰী, আৰু অন্যান্য অস্থায়ী আয়।
এইবোৰ একেলগে চৰকাৰী বাজেটৰ ৰাজহ হিচাপত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, যিয়ে চৰকাৰৰ বিভিন্ন জনকল্যাণ আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচীৰ আৰ্থিক ভিত্তি প্ৰদান কৰে।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post