হৰপ্পা সভ্যতা
১। কোনে কেতিয়া হৰপ্পা সভ্যতা আৱিষ্কাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯২২ খ্ৰীষ্টাব্দত প্ৰত্নতত্ত্ববিদ ৰাখাল দাস বেনাৰ্জী, দয়াৰাম সাহনী আৰু ছাৰ জন মাৰ্চেলে হৰপ্পা সভ্যতা আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।
২। বৰ্তমান কোন কোন প্ৰদেশত হৰপ্পা সভ্যতাৰ নগৰসমূহ অৱস্থিত আছিল?
উত্তৰঃ বৰ্তমান পাকিস্তানৰ পঞ্জাৱ প্ৰদেশৰ মন্টগোমাৰী জিলা আৰু সিন্দু প্ৰদেশৰ লাৰকানা জিলাত এই নগৰসমূহ অৱস্থিত আছিল।
৩। হৰপ্পা সভ্যতাত ব্যৱহৃত ধাতুসমূহ কি কি আছিল?
উত্তৰঃ তাম, ৰূপ, সোণ, ব্ৰঞ্জ আদি ধাতু ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
৪। লোথালত ব্যৱহাৰ কৰা ইটাৰ দুটা প্ৰকাৰ কি কি?
উত্তৰঃ ৰ’দত শুকোৱা ইটা আৰু পোৰা ইটা।
৫। হৰপ্পাৰ শিল্প উদ্যোগৰ প্ৰধান স্থানসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ লোথাল, ঢোলভিৰা, বালাকোট, চানহুদাৰো, নাগেশ্বৰ আদি।
৬। হৰপ্পা লিপিৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ ১) বহুতো চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
২) সোঁফালৰ পৰা বাওঁফাললৈ লিখা হৈছিল।
৭। হৰপ্পা সভ্যতাৰ মুখ্য খাদ্য শস্যসমূহ কি কি আছিল?
উত্তৰঃ গম, যৱ, বাৰ্লি, কপাহ আদি।
৮। জোখ-মাপ পদ্ধতিৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ ১) দগা শিলৰ পৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
২) সৰু দগা অলংকাৰ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
৯। হৰপ্পা সভ্যতাৰ দুটা স্থানৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ঢোলভিৰা আৰু লোথাল।
১০। হৰপ্পা সভ্যতাৰ দুটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ ১) উন্নত নগৰ পৰিকল্পনা
২) বাণিজ্য ব্যৱস্থা
১১। শস্য গুৰি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সজুলি কি আছিল?
উত্তৰঃ চালন পাথৰ।
১২। জীৱন নিৰ্বাহৰ দুটা উপায় লিখা।
উত্তৰঃ
১) কৃষিকাৰ্য
২) বাণিজ্য
১৩। ভাৰতৰ পুৰাতত্ত্ব জৰীপৰ প্ৰথম সঞ্চালক প্ৰধান কোন আছিল?
উত্তৰঃ আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহাম।
🔹 অতিৰিক্ত চুটি প্ৰশ্ন-উত্তৰ
১। সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ আন নাম কি?
উত্তৰঃ হৰপ্পা সভ্যতা।
২। হৰপ্পা আৰু মহেঞ্জোদাৰো ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ হৰপ্পা—পঞ্জাৱত, মহেঞ্জোদাৰো—সিন্দুত।
৩। খননকাৰ্য চলোৱা প্ৰত্নতত্ত্ববিদসকলৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ৰাখাল দাস বেনাৰ্জী, দয়াৰাম সাহনী, জন মাৰ্চেল।
৪। হৰপ্পাৰ মুখ্য প্ৰত্নতাত্ত্বিক সমল কি?
উত্তৰঃ মোহৰ (Seals)।
৫। হৰপ্পা সভ্যতাৰ সময়সীমা কি?
উত্তৰঃ খ্ৰীঃপূঃ ২৬০০–১৯০০।
৬। পূৰ্ণ বিকশিত হৰপ্পা সংস্কৃতি বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰঃ প্ৰাৰম্ভিক আৰু পৰৱৰ্তী অৱস্থাৰ মাজৰ উন্নত অৱস্থাক বুজায়।
৭। নগৰৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য কি আছিল?
উত্তৰঃ উন্নত নলা-নিষ্কাশন ব্যৱস্থা।
৮। আৰ. ই. হুইলাৰ কেতিয়া ASIৰ সঞ্চালক হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪৪ চনত।
৯। ভাৰতৰ প্ৰথম পেছাদাৰী পুৰাতত্ত্ববিদ কোন?
উত্তৰঃ জন মাৰ্চেল।
১০। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব কেতিয়া বৃদ্ধি পায়?
উত্তৰঃ ১৯৮০ চনৰ পৰা।
১১। পতনৰ দুটা কাৰণ লিখা।
উত্তৰঃ
১) প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ
২) হঠাৎ বিপৰ্যয়
১২। ইন্দ্ৰৰ আন নাম কি?
উত্তৰঃ পুৰন্দৰ।
১৩। কি ধৰণৰ পূজা চলিছিল?
উত্তৰঃ মাতৃ দেৱী আৰু লিংগ-যোনী পূজা।
১৪। হৰপ্পাৰ নিদৰ্শন পোৱা ঠাইৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ কালিবংগান, বানাৱলী।
১৫। এটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ জড়োপাসনা।
১৬। মহেঞ্জোদাৰোত খনন কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯২৫ চনত।
১৭। হৰপ্পাৰ শীল সম্পৰ্কে ৰিপৰ্ট কেতিয়া দাখিল হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮৭৫ চনত।
১৮। হুইলাৰে হৰপ্পাত খনন কেতিয়া কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪৬ চনত।
১৯। দয়াৰাম সাহনীয়ে কেতিয়া আৱিষ্কাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ২০শ শতিকাত।
২০। মধ্য প্ৰস্তৰ যুগ কেতিয়াৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ প্ৰায় ১২,০০০ বছৰৰ আগৰ পৰা।
🔹 বহলাই প্ৰশ্ন (সংক্ষেপে পুনৰ লিখা)
১। আৰ্থসামাজিক ভিন্নতা কেনেকৈ নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ পুৰাতত্ত্ববিদসকলে কবৰ, সমাধি সামগ্ৰী আৰু দৈনন্দিন ব্যৱহাৰৰ বস্তু বিশ্লেষণ কৰি সমাজত ধনী-দুখীয়াৰ ভিন্নতা চিনাক্ত কৰিছিল।
২। নলা-নর্দমা ব্যৱস্থা নগৰ পৰিকল্পনাৰ প্ৰমাণ কেনেকৈ?
উত্তৰঃ সুশৃংখল নলা, ঢাকনি ব্যৱস্থা আৰু গ্ৰিড পদ্ধতিৰ ৰাস্তাই উন্নত পৰিকল্পনা প্ৰমাণ কৰে।
৩। মণি তৈয়াৰ পদ্ধতি বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ বিভিন্ন পাথৰ কাট-কুটি, ঘঁহি, পলিচ কৰি আৰু ফুটাই মণি প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল।
৪। মহেঞ্জোদাৰোৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
পৰিকল্পিত নগৰ
উন্নত নলা ব্যৱস্থা
মজবুত গৃহ নিৰ্মাণ
দুৰ্গ আৰু ভঁৰাল
৫। কেঁচা সামগ্ৰী আৰু সংগ্ৰহ পদ্ধতি বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ পাথৰ, ধাতু, শংখ আদি বিভিন্ন ঠাইৰ পৰা বাণিজ্য আৰু অভিযানৰ জৰিয়তে সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল।