আমাৰ পৰিৱেশ
A. অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
1. পৰিৱেশ কাক বোলে?
উত্তৰঃ বায়ু, পানী, মাটি, জীৱজন্তু, উদ্ভিদ আদি আৰু ইহঁতৰ মাজত থকা পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ সমষ্টিক পৰিৱেশ বোলে।
2. জীৱমণ্ডল কাক বোলে?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ যি অংশত জীৱৰ অস্তিত্ব আছে আৰু জীৱই বাস কৰে, সেই অংশক জীৱমণ্ডল বোলে।
3. পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো এটা অঞ্চলত থকা জীৱসমূহ আৰু সেই অঞ্চলৰ বায়ু, পানী, মাটি, পোহৰ আদি অজৈৱিক উপাদানৰ মাজত হোৱা পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া-প্ৰতিক্ৰিয়াৰে গঠিত ব্যৱস্থাক পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ বোলে।
উদাহৰণ— পুখুৰী, অৰণ্য, বাগিছা আদি।
4. পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ জৈৱিক আৰু অজৈৱিক উপাদান কি?
উত্তৰঃ
জৈৱিক উপাদানঃ উদ্ভিদ, প্ৰাণী, অণুজীৱ আদি জীৱিত উপাদান।
অজৈৱিক উপাদানঃ বায়ু, পানী, মাটি, সূৰ্যৰ পোহৰ, উষ্ণতা, খনিজ পদাৰ্থ আদি।
5. জৈৱিক পৰিৱেশৰ প্ৰধান উপাদান কেইটা কি কি?
উত্তৰঃ
- উৎপাদক
- উপভোক্তা
- বিয়োজক
6. উৎপাদক কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ স্বপোষী জীৱে সূৰ্যৰ পোহৰৰ সহায়ত নিজে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে, সেইবোৰক উৎপাদক বোলে।
উদাহৰণ— সেউজীয়া উদ্ভিদ, নীল-সেউজ শেলাই।
7. উপভোক্তা কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ জীৱে নিজে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰিব নোৱাৰে আৰু খাদ্যৰ বাবে উৎপাদক বা অন্য জীৱৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, সেইবোৰক উপভোক্তা বোলে।
উদাহৰণ— ছাগলী, গৰু, বাঘ, মানুহ।
8. বিয়োজক কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ অণুজীৱে মৃত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ জটিল জৈৱ পদাৰ্থ ভাঙি সৰল পদাৰ্থত পৰিণত কৰে, সেইবোৰক বিয়োজক বোলে।
উদাহৰণ— বেক্টেৰিয়া আৰু ভেঁকুৰ।
9. আবাস বা আবাসস্থল কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো জীৱে স্বাভাৱিকভাৱে বাস কৰি খাদ্য, পানী, আশ্ৰয় আৰু প্ৰজননৰ সুবিধা লাভ কৰা ঠাইক আবাস বা আবাসস্থল বোলে।
উদাহৰণ— মাছৰ আবাস পানী।
10. সূক্ষ্ম আবাস কি?
উত্তৰঃ এটা বৃহৎ আবাসস্থলৰ ভিতৰত থকা বিশেষ সৰু অঞ্চল, য’ত কিছুমান জীৱে বাস কৰে, তাক সূক্ষ্ম আবাস বোলে।
উদাহৰণ— পুখুৰীৰ তলৰ বোকাময় অংশ।
11. আবাদী কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলত একে সময়তে বাস কৰা একে প্ৰজাতিৰ জীৱসমূহৰ সমষ্টিক আবাদী বোলে।
12. জীৱ সম্প্ৰদায় কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো এটা অঞ্চলত একেলগে বাস কৰা বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ আবাদীসমূহৰ সমষ্টিক জীৱ সম্প্ৰদায় বোলে।
13. জীৱ নিম্নীকৰণ পদাৰ্থ কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ পদাৰ্থ বেক্টেৰিয়া, ভেঁকুৰ আদি অণুজীৱৰ ক্ৰিয়াত সৰল পদাৰ্থলৈ বিঘটিত বা পচি যায়, সেইবোৰক জীৱ নিম্নীকৰণ পদাৰ্থ বোলে।
উদাহৰণ— কাগজ, কাঠ, ঘাঁহ, ফলৰ বাকলি, খাদ্যৰ অৱশিষ্ট।
14. জীৱ অনিম্নীকৰণ পদাৰ্থ কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ পদাৰ্থ অণুজীৱৰ ক্ৰিয়াত সহজে পচি বা বিঘটিত নহয় আৰু বহুদিন পৰিৱেশত জমা হৈ থাকে, সেইবোৰক জীৱ অনিম্নীকৰণ পদাৰ্থ বোলে।
উদাহৰণ— প্লাষ্টিক, কাঁচ, কিছুমান কীটনাশক।
15. কিছুমান পদাৰ্থ জীৱ নিম্নীকৰণ আৰু কিছুমান জীৱ অনিম্নীকৰণ কিয় হয়?
উত্তৰঃ কিছুমান পদাৰ্থৰ ৰাসায়নিক গঠন এনে যে অণুজীৱে সেইবোৰ ভাঙি সৰল পদাৰ্থত পৰিণত কৰিব পাৰে। সেয়ে সেইবোৰ জীৱ নিম্নীকৰণযোগ্য। আনহাতে কিছুমান পদাৰ্থৰ গঠন অণুজীৱে সহজে ভাঙিব নোৱাৰে, সেয়ে সেইবোৰ জীৱ অনিম্নীকৰণযোগ্য হৈ পৰিৱেশত দীৰ্ঘদিন থাকে।
16. জীৱ নিম্নীকৰণ পদাৰ্থই পৰিৱেশত কেনে প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে?
উত্তৰঃ
- অধিক পৰিমাণে জমা হ’লে পচনৰ সময়ত দুৰ্গন্ধৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
- পচা আৱৰ্জনাই মাখি, পোক-পতংগ আৰু অণুজীৱৰ বৃদ্ধি ঘটাই ৰোগ বিস্তাৰত সহায় কৰিব পাৰে।
- জলাশয়ত অধিক জৈৱ আৱৰ্জনা জমা হ’লে পানীৰ গুণ নষ্ট হ’ব পাৰে।
17. জীৱ অনিম্নীকৰণ পদাৰ্থই পৰিৱেশত কি কি সমস্যা সৃষ্টি কৰে?
উত্তৰঃ
- ইহঁত সহজে পচি নাযায়, সেয়ে দীৰ্ঘদিন পৰিৱেশত জমা হৈ থাকে।
- মাটি আৰু পানী দূষিত কৰিব পাৰে।
- জীৱ-জন্তুৱে ভুলবশতঃ গ্ৰহণ কৰিলে ক্ষতি হ’ব পাৰে।
- কিছুমান বিষাক্ত পদাৰ্থ খাদ্য শৃংখলত প্ৰৱেশ কৰি জৈৱিক বিবৰ্ধন ঘটায়।
- পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ স্বাভাৱিক ভাৰসাম্য নষ্ট কৰিব পাৰে।
18. সকলো আৱৰ্জনা যদি জীৱ নিম্নীকৰণযোগ্য হয়, তেন্তে পৰিৱেশত কোনো প্ৰভাৱ নপৰিবনে?
উত্তৰঃ নপৰা বুলি ক’ব নোৱাৰি। জীৱ নিম্নীকৰণযোগ্য আৱৰ্জনা সময়ৰ লগে লগে পচি যায় যদিও অধিক পৰিমাণে জমা হ’লে সাময়িকভাৱে দুৰ্গন্ধ, পানী দূষণ, বায়ু দূষণ আৰু ৰোগজীৱাণুৰ বৃদ্ধি ঘটাব পাৰে। অৱশ্যে জীৱ অনিম্নীকৰণ আৱৰ্জনাৰ তুলনাত ইয়াৰ প্ৰভাৱ কম সময়লৈ থাকে।
19. খাদ্য শৃংখল কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত খাদ্য আৰু শক্তি এটা জীৱৰ পৰা আন এটা জীৱলৈ যি ক্ৰমত স্থানান্তৰিত হয়, সেই ক্ৰমক খাদ্য শৃংখল বোলে।
উদাহৰণ—
ঘাঁহ → ফৰিং → ভেকুলী → সাপ → চিলনী
অথবা
ঘাঁহ → ছাগলী → মানুহ
20. খাদ্যজাল কাক বোলে?
উত্তৰঃ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত বহুতো খাদ্য শৃংখল পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ যি জটিল খাদ্য সম্পৰ্ক গঠন কৰে, তাক খাদ্যজাল বোলে।
21. খাদ্য শৃংখল আৰু খাদ্যজালৰ পাৰ্থক্য লিখা।
| খাদ্য শৃংখল | খাদ্যজাল |
|---|---|
| খাদ্য আৰু শক্তি স্থানান্তৰৰ এটা সৰল পথ। | বহুতো খাদ্য শৃংখলৰ আন্তঃসংযোগ। |
| তুলনামূলকভাৱে সৰল। | অধিক জটিল। |
| এটা পথ দেখুৱায়। | বহু বিকল্প খাদ্য পথ দেখুৱায়। |
22. পৌষ্টিক স্তৰ কি?
উত্তৰঃ খাদ্য শৃংখলত জীৱসমূহে খাদ্য গ্ৰহণৰ ভিত্তিত যি নিৰ্দিষ্ট স্থান অধিকাৰ কৰে, সেই প্ৰতিটো স্থানক পৌষ্টিক স্তৰ বোলে।
23. এটা খাদ্য শৃংখলৰ বিভিন্ন পৌষ্টিক স্তৰ ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ উদাহৰণ হিচাপে—
ঘাঁহ → ফৰিং → ভেকুলী → সাপ
- প্ৰথম পৌষ্টিক স্তৰ — উৎপাদক: ঘাঁহ।
- দ্বিতীয় পৌষ্টিক স্তৰ — প্ৰাথমিক উপভোক্তা: ফৰিং।
- তৃতীয় পৌষ্টিক স্তৰ — গৌণ উপভোক্তা: ভেকুলী।
- চতুৰ্থ পৌষ্টিক স্তৰ — উচ্চতৰ উপভোক্তা: সাপ।
24. উৎপাদক অবিহনে খাদ্য শৃংখল সম্পূৰ্ণ নহয় কিয়?
উত্তৰঃ উৎপাদকেই সূৰ্যৰ পোহৰক খাদ্য শক্তিত ৰূপান্তৰ কৰে আৰু খাদ্য শৃংখললৈ শক্তিৰ প্ৰথম যোগান ধৰে। সকলো উপভোক্তা প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে উৎপাদকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেয়ে উৎপাদক অবিহনে খাদ্য শৃংখল চলিব নোৱাৰে।
25. সেউজীয়া উদ্ভিদে সূৰ্যৰ শক্তিৰ কিমান অংশ খাদ্য শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ কৰে?
উত্তৰঃ তোমাৰ দিয়া উৎসত প্ৰায় 1% বুলি উল্লেখ আছে।
26. 10% নিয়ম কি?
উত্তৰঃ খাদ্য শৃংখলৰ এটা পৌষ্টিক স্তৰৰ পৰা পৰৱৰ্তী পৌষ্টিক স্তৰলৈ সাধাৰণতে উপলব্ধ শক্তিৰ প্ৰায় 10% অংশহে স্থানান্তৰিত হয়। বাকী শক্তিৰ অধিকাংশ জীৱৰ জীৱন প্ৰক্ৰিয়া আৰু তাপ হিচাপে ব্যয় হয়।
27. খাদ্য পিৰামিড কাক বোলে?
উত্তৰঃ খাদ্য শৃংখলৰ বিভিন্ন পৌষ্টিক স্তৰত থকা জীৱৰ সংখ্যা, জৈৱভৰ বা শক্তিক পিৰামিডৰ আকৃতিত দেখুওৱা চিত্ৰক খাদ্য পিৰামিড বোলে।
28. কোনো এটা পৌষ্টিক স্তৰৰ সকলো জীৱ ধ্বংস কৰিলে কি ঘটিব?
উত্তৰঃ
- সেই স্তৰৰ তলৰ পৌষ্টিক স্তৰৰ জীৱৰ সংখ্যা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পাব পাৰে।
- ওপৰৰ পৌষ্টিক স্তৰৰ জীৱৰ খাদ্যৰ অভাৱ হ’ব।
- খাদ্য শৃংখলৰ স্বাভাৱিক শক্তি প্ৰৱাহত ব্যাঘাত ঘটিব।
- খাদ্যজালৰ আন জীৱসমূহো প্ৰভাৱিত হ’ব।
- পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ ভাৰসাম্য নষ্ট হ’ব।
29. বেলেগ বেলেগ পৌষ্টিক স্তৰ আঁতৰালে একে প্ৰভাৱ পৰিবনে?
উত্তৰঃ নহয়। কোন স্তৰ আঁতৰোৱা হৈছে তাৰ ওপৰত প্ৰভাৱৰ ধৰণ বেলেগ হ’ব।
উদাহৰণ— যদি তৃণভোজী জীৱ নোহোৱা হয়, তেন্তে উদ্ভিদৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাব পাৰে আৰু মাংসভোজী জীৱৰ খাদ্যৰ অভাৱ হ’ব। যদি উচ্চ মাংসভোজী নোহোৱা হয়, তেন্তে তলৰ স্তৰৰ প্ৰাণীৰ সংখ্যা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পাব পাৰে।
সেয়ে পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ কোনো ক্ষতি নকৰাকৈ এটা সম্পূৰ্ণ পৌষ্টিক স্তৰ আঁতৰোৱা সম্ভৱ নহয়।
30. জৈৱিক বিবৰ্ধন কি?
উত্তৰঃ কিছুমান জীৱ অনিম্নীকৰণযোগ্য বিষাক্ত ৰাসায়নিক পদাৰ্থ খাদ্য শৃংখলত প্ৰৱেশ কৰি এক পৌষ্টিক স্তৰৰ পৰা পৰৱৰ্তী স্তৰলৈ যোৱাৰ লগে লগে সেই পদাৰ্থৰ গাঢ়তা বা সঞ্চয় বৃদ্ধি পোৱা পৰিঘটনাক জৈৱিক বিবৰ্ধন বোলে।
31. জৈৱিক বিবৰ্ধনৰ প্ৰভাৱ সকলো পৌষ্টিক স্তৰত একে হয়নে?
উত্তৰঃ নহয়। নিম্ন পৌষ্টিক স্তৰত বিষাক্ত পদাৰ্থৰ গাঢ়তা তুলনামূলকভাৱে কম থাকে আৰু ওপৰৰ স্তৰলৈ যোৱাৰ লগে লগে বৃদ্ধি পায়। সেয়ে শীৰ্ষ উপভোক্তাৰ দেহত ইয়াৰ পৰিমাণ সৰ্বাধিক হ’ব পাৰে।
32. পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত বিয়োজকৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ
- মৃত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ দেহ পচাই সৰল পদাৰ্থত পৰিণত কৰে।
- পুষ্টি উপাদান পুনৰ মাটিলৈ ঘূৰাই দিয়ে।
- পৰিৱেশত মৃত পদাৰ্থ জমা হোৱাটো কমায়।
- পদাৰ্থৰ পুনঃচক্ৰণত সহায় কৰে।
- মাটিৰ উৰ্বৰতা বজাই ৰখাত সহায় কৰে।
33. অ’জ’ন কি?
উত্তৰঃ অক্সিজেনৰ তিনিটা পৰমাণুৰে গঠিত গেছক অ’জ’ন বোলে। ইয়াৰ সংকেত O₃।
34. অ’জ’ন স্তৰৰ উপকাৰিতা কি?
উত্তৰঃ বায়ুমণ্ডলৰ ওপৰৰ অংশত থকা অ’জ’ন স্তৰে সূৰ্যৰ ক্ষতিকাৰক অতিবেঙুনীয়া ৰশ্মিৰ এক বৃহৎ অংশ শোষণ কৰি পৃথিৱীৰ জীৱসমূহক সুৰক্ষা দিয়ে।
35. অ’জ’ন স্তৰ ক্ষয় হ’লে কি সমস্যা হ’ব পাৰে?
উত্তৰঃ অধিক অতিবেঙুনীয়া ৰশ্মি পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠলৈ আহিব পাৰে আৰু মানুহ, উদ্ভিদ, প্ৰাণী আৰু অন্যান্য জীৱৰ ওপৰত ক্ষতিকাৰক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।
36. অ’জ’ন স্তৰ ৰক্ষা কৰিবলৈ কি কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ তোমাৰ দিয়া উৎসসমূহত বিশেষকৈ CFC-জাতীয় ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ বা হ্ৰাস কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। লগতে পৰিৱেশ দূষণকাৰী ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ ব্যৱহাৰ কমোৱা আৰু দূষণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা উচিত।
37. পেলনীয়া আৱৰ্জনাৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰিবলৈ কি কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ
- জীৱ নিম্নীকৰণ আৰু জীৱ অনিম্নীকৰণ আৱৰ্জনা পৃথক কৰিব লাগে।
- পুনৰ ব্যৱহাৰযোগ্য সামগ্ৰী আলাদা কৰিব লাগে।
- কাগজ, কাঁচ, ধাতু আদি পুনঃচক্ৰণ কৰিব লাগে।
- একেবাৰে প্ৰয়োজন নোহোৱা বস্তুৰ ব্যৱহাৰ কমাব লাগে।
- কাপোৰৰ মোনা আদি পুনৰ ব্যৱহাৰযোগ্য বস্তু ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।
38. উৎপাদক আৰু উপভোক্তাৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
| উৎপাদক | উপভোক্তা |
|---|---|
| নিজে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰে। | নিজে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰিব নোৱাৰে। |
| সাধাৰণতে স্বপোষী। | পৰপোষী। |
| খাদ্য শৃংখলৰ প্ৰথম পৌষ্টিক স্তৰত থাকে। | দ্বিতীয় বা তাৰ ওপৰৰ পৌষ্টিক স্তৰত থাকে। |
| উদাহৰণ— সেউজীয়া উদ্ভিদ। | উদাহৰণ— ছাগলী, বাঘ, মানুহ। |
39. উদ্যোগ বৃদ্ধিয়ে পৰিৱেশ কেনেকৈ বিনষ্ট কৰে?
উত্তৰঃ উদ্যোগৰ পৰা নিৰ্গত ধোঁৱা, গেছ, তৰল বৰ্জ্য আৰু কঠিন আৱৰ্জনাই বায়ু, পানী আৰু মাটি দূষিত কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ স্বাভাৱিক জীৱন ব্যাহত হয়, খাদ্য শৃংখলত সমস্যা দেখা দিয়ে আৰু পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ ভাৰসাম্য নষ্ট হ’ব পাৰে।
40. পৰিৱেশ ৰক্ষা কৰিবলৈ আমি কি কৰিব পাৰোঁ?
উত্তৰঃ
- প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ কমাব লাগে।
- পুনঃব্যৱহাৰ আৰু পুনঃচক্ৰণ কৰিব লাগে।
- অপ্ৰয়োজনীয় লাইট-ফেন বন্ধ ৰাখিব লাগে।
- সম্ভৱ হ’লে খোজকঢ়া বা গণপৰিবহণ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।
- কাপোৰৰ মোনা ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।
- গছ ৰোপণ আৰু সংৰক্ষণ কৰিব লাগে।
- আৱৰ্জনা পৃথকীকৰণ আৰু সঠিক নিষ্কাশন কৰিব লাগে।
K. MCQ — শুদ্ধ উত্তৰ বাছি উলিওৱা
1. তলৰ কোনবিধ পদাৰ্থ জীৱ অনিম্নীকৰণযোগ্য?
(a) কাঠ
(b) কাগজ
(c) কপাহী কাপোৰ
(d) প্লাষ্টিক
উত্তৰঃ (d) প্লাষ্টিক।
2. তলৰ কোনবিধ এটা কৃত্ৰিম পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ?
(a) বাগিছা
(b) পুখুৰী
(c) হ্ৰদ
(d) অৰণ্য
উত্তৰঃ (a) বাগিছা।
3. তলৰ কোনবিধ জীৱ উৎপাদক?
(a) বেক্টেৰিয়া
(b) ভেঁকুৰ
(c) নীল-সেউজ শেলাই
(d) তৃণভোজী প্ৰাণী
উত্তৰঃ (c) নীল-সেউজ শেলাই।
4. তলৰ কোনবিধে বিয়োজকৰ ভূমিকা পালন কৰে?
(a) নীল-সেউজ শেলাই
(b) বেক্টেৰিয়া
(c) সেউজীয়া উদ্ভিদ
(d) তৃণভোজী প্ৰাণী
উত্তৰঃ (b) বেক্টেৰিয়া।
5. উৎপাদক কোন পৌষ্টিক স্তৰত থাকে?
(a) প্ৰথম
(b) দ্বিতীয়
(c) তৃতীয়
(d) চতুৰ্থ
উত্তৰঃ (a) প্ৰথম।
6. তৃণভোজী বা প্ৰাথমিক উপভোক্তা কোন পৌষ্টিক স্তৰত থাকে?
(a) প্ৰথম
(b) দ্বিতীয়
(c) তৃতীয়
(d) চতুৰ্থ
উত্তৰঃ (b) দ্বিতীয়।
7. গৌণ উপভোক্তা সাধাৰণতে কোন পৌষ্টিক স্তৰত থাকে?
(a) প্ৰথম
(b) দ্বিতীয়
(c) তৃতীয়
(d) চতুৰ্থ
উত্তৰঃ (c) তৃতীয়।
8. চতুৰ্থ পৌষ্টিক স্তৰত সাধাৰণতে কোন থাকে?
(a) উৎপাদক
(b) প্ৰাথমিক উপভোক্তা
(c) উচ্চতৰ মাংসভোজী
(d) তৃণভোজী
উত্তৰঃ (c) উচ্চতৰ মাংসভোজী।
9. সেউজীয়া উদ্ভিদে সূৰ্যৰ পোহৰৰ কিমান শতাংশ শক্তি খাদ্য শক্তিলৈ ৰূপান্তৰ কৰে?
(a) 10%
(b) 1%
(c) 90%
(d) 100%
উত্তৰঃ (b) 1%।
10. এটা পৌষ্টিক স্তৰৰ পৰা পৰৱৰ্তী স্তৰলৈ গড়ে কিমান শতাংশ শক্তি যায়?
(a) 1%
(b) 20%
(c) 40%
(d) 10%
উত্তৰঃ (d) 10%।
11. তলৰ কোনখিনিয়ে খাদ্য শৃংখল গঠন কৰে?
(a) ঘাঁহ, ঘেঁহু আৰু আম
(b) ঘাঁহ, ছাগলী আৰু মানুহ
(c) ছাগলী, গৰু আৰু হাতী
(d) ঘাঁহ, মাছ আৰু ছাগলী
উত্তৰঃ (b) ঘাঁহ → ছাগলী → মানুহ।
12. তলৰ কোনটো পৰিৱেশ অনুকূল অভ্যাস?
(a) কাপোৰৰ মোনা লৈ বজাৰলৈ যোৱা
(b) অপ্ৰয়োজনীয় লাইট-ফেন বন্ধ কৰা
(c) সম্ভৱ হ’লে খোজকঢ়া
(d) ওপৰৰ আটাইকেইটা
উত্তৰঃ (d) ওপৰৰ আটাইকেইটা।
13. তলৰ কোনখিনিত কেৱল জীৱ নিম্নীকৰণযোগ্য পদাৰ্থ আছে?
(a) ঘাঁহ, ফুল আৰু চামৰা
(b) ঘাঁহ, কাঠ আৰু প্লাষ্টিক
(c) ফলৰ বাকলি, পিঠা আৰু টেঙাৰ ৰস
(d) পিঠা, কাঠ আৰু ঘাঁহ
উত্তৰঃ তোমাৰ দিয়া দুটা উৎসৰ মাজত ইয়াত পাৰ্থক্য আছে—এঠাইত (a) দিয়া হৈছে আৰু আনঠাইত (a), (c) আৰু (d) দিয়া হৈছে। বস্তুসমূহৰ তালিকা অনুসৰি (b)-ত প্লাষ্টিক আছে, বাকী (a), (c), (d)-ত জীৱ নিম্নীকৰণযোগ্য বস্তুহে আছে। সেয়ে সংকলিত উত্তৰঃ (a), (c) আৰু (d)।
Human Generate Question Answer
1. তলত উল্লেখ কৰা কোনখিনিত কেৱল জীৱ নিম্নিকৰণ পদাৰ্থ আছে?
(a) ঘাঁহ, ফুল আৰু চামৰা
(b) ঘাঁহ, কাঠ আৰু প্লাষ্টিক
(c) ফল-মূলৰ বাকলি, পিঠা আৰু টেঙাৰ ৰস
(d) পিঠা, কাঠ আৰু ঘাঁহ
উত্তৰঃ– (a) ঘাঁহ, ফুল আৰু চামৰা।
2. তলত উল্লেখ কৰা কোনখিনিয়ে খাদ্য শৃংখল গঠন কৰে?
(a) ঘাঁহ, ঘেঁহু আৰু আম
(b) ঘাঁহ, ছাগলী আৰু মানুহ
(c) ছাগলী, গৰু আৰু হাতী
(d) ঘাঁহ, মাছ আৰু ছাগলী
উত্তৰঃ- (b) ঘাঁহ, ছাগলী আৰু মানুহ।
3. তলত উল্লেখ কৰাবিলাকৰ কোনকেইটা পৰিৱেশ অনুকুল অভ্যাসৰ অন্তৰ্ভূক্ত?
(a) দোকান বা বজাৰ কৰিবলৈ যাওঁতে হাতত কাপোৰৰ মোনা লৈ যোৱা অভ্যাস।
(b) অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে জ্বলি থকা লাইট বা চলি থকা ফেনৰ ছুইচ (Switch) বন্ধ কৰি ৰখা অভ্যাস।
(c) তোমাক মায়ে স্কুটাৰেৰে বিদ্যালয়লৈ অনা নিয়া কৰাৰ পৰিৱৰ্ত্তে, তুমি নিজে খোজ কাঢ়ি যোৱা অভ্যাস।
(d) ওপৰৰ আটাইকেইটা অভ্যাস।
উত্তৰঃ- (d) ওপৰৰ আটাইকেইটা অভ্যাস।
4. কোনো এটা পৌষ্টিক স্তৰৰ সকলোবিলাক জীৱকে ধ্বংস কৰি পেলালে কি ঘটিব?
উত্তৰঃ– কোনো এটা পৌষ্টিক স্তৰৰ সকলোবিলাক জীৱকে ধ্বংস কৰি পেলালে তলত দিয়াবোৰ ঘটিব 一
(i) পূৰ্বৱৰ্তী নিম্ন পৌষ্টিক স্তৰৰ জীৱৰ সংখ্যা বাঢ়ি যাব। কাৰণ সেইবোৰ ভক্ষণ কৰা নহ’ব।
(ii) পৰৱৰ্তী উচ্চতৰ পৌষ্টিক স্তৰৰ জীৱবোৰ অনাহাৰে থকাৰ ফলত মৃত্য়ু হ’ব।
(iii) খাদ্য শৃংখলৰ শক্তিৰ প্ৰৱাহত ব্যাঘাত জন্মিব। পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ ভাৰসাম্যতা নোহোৱা হ’ব।
5. বেলেগ বেলেগ পৌষ্টিক স্তৰৰ পৰা সকলোবিলাক জীৱক ধ্বংস কৰিলে প্ৰত্যেক পৌষ্টিক স্তৰৰ ফলাফলৰ সৈতে একেদৰে প্ৰভাৱ পৰিবনে? পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ কোনো হানি নোহোৱাকৈ যি কোনো এটা পৌষ্টিক স্তৰৰ সকলোবিলাক জীৱক আঁতৰাব পাৰিমনে?
উত্তৰঃ– বেলেগ বেলেগ পৌষ্টিক স্তৰৰ পৰা সকলো জীৱক ধ্বংস কৰিলে বিভিন্ন পৌষ্টিক স্তৰত ভিন্ন ভিন্ন প্ৰভাৱ পৰিব। উদাহৰণস্বৰূপে, যদি আমি খাদ্য শৃংখলৰ পৰা প্ৰথম উপভোক্তা অৰ্থাৎ, তৃণভোজী প্ৰাণীবোৰ আঁতৰাই দিওঁ তেন্তে, উৎপাদকৰ সংখ্যা (ঘাঁহ, গছ- গছনি) বৃদ্ধি পাব। আনহাতে, সৰু সৰু প্ৰাণীবোৰ খাদ্যৰ অভাৱত মৃত্যুৰ মুখত পৰিব আৰু দীৰ্ঘ সময় পিছতে ডাঙৰ ডাঙৰ প্ৰাণীবোৰ অৰ্থাৎ, উচ্চ শ্ৰেণীৰ উপভোক্তাবোৰ ইয়াৰ মুখামুখি হ’ব। কোনো এটা পৌষ্টিক স্তৰৰ জীৱসমূহৰ পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ হানি নোহোৱাকৈ সহজে আঁতৰাব নোৱাৰি।
6. জৈৱিক বিবৰ্ধক বুলিলে কি বুজা? পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ বেলেগ বেলেগ স্তৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ বেলেগ বেলেগ হ’বনে?
উত্তৰঃ– খাদ্য-শৃংখলৰ পৌষ্টিক স্তৰৰ শীৰ্ষ স্তৰত থকা প্ৰাণীৰ দেহত বিষাক্ত ৰাসায়নিক দ্ৰৱ্যসমূহৰ পুঞ্জীভৱন আৰু বেছি পৰিমাণে মজুত হোৱা পৰিঘটনাক জৈৱিক বিবৰ্ধক বোলে। পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ বেলেগ বেলেগ স্তৰত ৰাসায়নিক দ্ৰৱ্যসমূহৰ প্ৰভাৱ বেলেগ বেলেগ হয়। পৌষ্টিক স্তৰৰ প্ৰথম স্তৰত অৰ্থাৎ, উৎপাদকত ইয়াৰ গাঢ়তা কম হয় আৰু শেষৰ স্তৰত ইয়াৰ গাঢ়তা আটাইতকৈ বেছি হয়।
7. আমি সৃষ্টি কৰা জীৱ অনিম্নিকৰণ পদাৰ্থবিলাকৰ পৰা আমাৰ কি কি সমস্যা হ’ব পাৰে?
উত্তৰঃ– জীৱ অনিম্নিকৰণ পদাৰ্থবোৰে সৃষ্টি কৰিব পৰা সমস্যাসমূহ হ’ল 一
(i) জীৱ অনিম্নিকৰণ পদাৰ্থবোৰ প্ৰাকৃতিকভাৱে বিয়োজন ঘটাব পৰা নাযায়। ফলত এই বস্তুবোৰ দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে পৰিৱেশত থাকে। ইয়াৰ বাবে ভূমি আৰু জলাশয় দূষিত হয়।
(ii) জীৱ অনিম্নিকৰণ পদাৰ্থবোৰে মাটিত থকা অণুজীৱ ধ্বংস কৰি পেলায়। ফলত মাটিৰ সাৰুৱা গুণ হ্ৰাস পায়।
(iii) সিহঁতে ৰোগৰ সৃষ্টি আৰু বিস্তাৰত অৰিহণা যোগায়।
(iv) মানুহ আৰু অন্যান্য প্ৰাণীৰ দেহৰ খাদ্য শৃংখলৰ জৰিয়তে বিষাক্ত ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ জৈৱিক বিৱৰ্ধনৰ পৰিঘটনা সংঘটিত কৰে।
(v) সিহঁতে পৰিস্থিতি তন্ত্ৰৰ প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্যতা ধ্বংস কৰে।
8. আমি সৃষ্টি কৰা আৱৰ্জনাবিলাকৰ সকলোবিলাকেই যদি জীৱ নিম্নিকৰণ পদাৰ্থ হয়, তেনেহ’লে পৰিৱেশৰ ওপৰত একো প্ৰভাৱ নপৰাকৈ থাকিবনে?
উত্তৰঃ– যদি সকলোবোৰ আৱৰ্জনা জীৱ নিম্নিকৰণ পদাৰ্থ হয়, তেন্তে সিহঁতে পৰিৱেশৰ ওপৰত কম সময়ৰ বাবে প্ৰভাৱ পেলাব। যিহেতু অণুজীৱসমূহৰ ক্ৰিয়া ধীৰ গতিত হয়। গতিকে সিহঁতে অলপ-অচৰপ বায়ু, পানীৰ প্ৰদূষণ কৰিব। কিন্তু দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে ইয়াৰ কোনো প্ৰভাৱ নাথাকিব।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post