অথনৈতিক উন্নয়ন
১। অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
(ক) অৰ্থনৈতিক বিকাশ
উত্তৰঃ এখন দেশৰ জাতীয় আয় আৰু জনমূৰি আয় সময়ৰ লগে লগে বৃদ্ধি পোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অৰ্থনৈতিক বিকাশ বোলে।
(খ) অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন
উত্তৰঃ জাতীয় আয় বৃদ্ধিৰ লগতে আয়ৰ বিতৰণ, শিক্ষা, স্বাস্থ্য, জীৱন-ধাৰণৰ মান আৰু আৰ্থ-সামাজিক অৱস্থাৰ গুণগত উন্নতিক অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন বোলে।
(গ) মানৱ উন্নয়ন
উত্তৰঃ মানুহৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক সুযোগ-সুবিধা বৃদ্ধি কৰি জীৱন-যাপনৰ সামগ্ৰিক মান উন্নত কৰা প্ৰক্ৰিয়াক মানৱ উন্নয়ন বোলে।
(ঘ) অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা
উত্তৰঃ নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত কিছুমান সুনিৰ্দিষ্ট অৰ্থনৈতিক লক্ষ্য পূৰণৰ উদ্দেশ্যে কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষই দেশৰ অৰ্থনীতিক নিয়ন্ত্ৰণ আৰু দিগ্দৰ্শন কৰা প্ৰক্ৰিয়াক অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা বোলে।
(ঙ) গণতান্ত্ৰিক পৰিকল্পনা
উত্তৰঃ যি পৰিকল্পনাৰ প্ৰস্তুতি আৰু ৰূপায়ণৰ বিভিন্ন স্তৰত জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰা হয়, তাক গণতান্ত্ৰিক পৰিকল্পনা বোলে।
(চ) উদাৰীকৰণ
উত্তৰঃ উদ্যোগ, ব্যৱসায়-বাণিজ্য আৰু অন্যান্য অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ ওপৰত থকা চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণ আৰু বাধা-নিষেধ শিথিল কৰাৰ নীতিক উদাৰীকৰণ বোলে।
(ছ) ব্যক্তিগতকৰণ
উত্তৰঃ চৰকাৰী বা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ মালিকীস্বত্ব বা ব্যৱস্থাপনা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াক ব্যক্তিগতকৰণ বোলে।
(জ) গোলকীকৰণ বা বিশ্বায়ন
উত্তৰঃ এখন দেশৰ অৰ্থনীতিক বিশ্বৰ অন্যান্য দেশৰ অৰ্থনীতিৰ সৈতে অধিক সংযুক্ত আৰু সমন্বিত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াক গোলকীকৰণ বা বিশ্বায়ন বোলে।
২। NITI আয়োগ কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল? ইয়াৰ অধ্যক্ষ কোন?
উত্তৰঃ পৰিকল্পনা আয়োগৰ ঠাইত ২০১৫ চনৰ ১ জানুৱাৰীত NITI আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল। ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইয়াৰ পদেন অধ্যক্ষ।
৩। মানৱ উন্নয়নৰ প্ৰথমখন প্ৰতিবেদন কেতিয়া প্ৰকাশ পাইছিল?
উত্তৰঃ ১৯৯০ চনত প্ৰথম মানৱ উন্নয়ন প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পাইছিল।
৪। NITI আয়োগৰ প্ৰথম বৈঠক ক’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ দিল্লীত।
৫। ভাৰতৰ প্ৰথম পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনা কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৫১ চনত।
৬। ভাৰতৰ প্ৰথম পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ সময়ছোৱা কি আছিল?
উত্তৰঃ ১৯৫১ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৯৫৬ চনৰ ৩১ মাৰ্চলৈ।
৭। দাৰিদ্ৰ্য চক্ৰৰ মূল কাৰণ কি?
উত্তৰঃ মূলধন বিনিয়োগৰ অভাৱক দাৰিদ্ৰ্য চক্ৰৰ অন্যতম মূল কাৰণ বুলি ধৰা হয়।
৮। সেউজ বিপ্লৱ কি?
উত্তৰঃ আধুনিক প্ৰযুক্তি, উন্নত বীজ, সাৰ, জলসিঞ্চন আদি ব্যৱহাৰ কৰি কৃষি উৎপাদন ব্যাপকভাৱে বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াক সেউজ বিপ্লৱ বোলে।
৯। গণতান্ত্ৰিক পৰিকল্পনাৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ গণতান্ত্ৰিক পৰিকল্পনাত তৃণমূল পৰ্যায়ৰ পৰা জনসাধাৰণ বা তেওঁলোকৰ প্ৰতিনিধিৰ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰা হয়।
১০। মানৱ উন্নয়নৰ মধ্যবিন্দু কি?
উত্তৰঃ জনসাধাৰণেই মানৱ উন্নয়নৰ মধ্যবিন্দু।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ দুটা প্ৰধান পাৰ্থক্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ মাজত থকা মুখ্য পাৰ্থক্য দুটা হ’ল—
প্ৰথমতে, অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ধাৰণা তুলনামূলকভাৱে সংকীৰ্ণ। ইয়াত মূলত জাতীয় আয় আৰু জনমূৰি আয় বৃদ্ধিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। আনহাতে অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন এটা বহল ধাৰণা। ইয়াত আয় বৃদ্ধিৰ লগতে আয়ৰ বিতৰণ, শিক্ষা, স্বাস্থ্য, জীৱন-ধাৰণৰ মান আৰু সামাজিক উন্নয়নো অন্তৰ্ভুক্ত হয়।
দ্বিতীয়তে, কেৱল জাতীয় আয় বৃদ্ধি হ’লেই অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন হোৱা বুলি ক’ব নোৱাৰি। কিন্তু অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন হ’বলৈ অৰ্থনৈতিক বিকাশ অৰ্থাৎ আয়ৰ বৃদ্ধি হোৱা প্ৰয়োজন।
২। মানৱ উন্নয়নৰ তিনিটা সূচক কি কি?
উত্তৰঃ মানৱ উন্নয়নৰ মুখ্য তিনিটা সূচক হ’ল—
- প্ৰত্যাশিত আয়ুস — মানুহে গড়ে কিমান বছৰ জীয়াই থাকে।
- শিক্ষা — শিক্ষালাভ আৰু সাক্ষৰতাৰ অৱস্থা।
- জীৱন-যাত্ৰাৰ মান — মানুহৰ আয় আৰু জীৱন-ধাৰণৰ সামগ্ৰিক মান।
এই তিনিটা সূচকৰ ভিত্তিত এখন দেশ বা অঞ্চলৰ মানৱ উন্নয়নৰ অৱস্থা মূল্যায়ন কৰা হয়।
৩। মানৱ উন্নয়ন প্ৰতিবেদন কোন সংস্থাই প্ৰকাশ কৰে?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উন্নয়ন কাৰ্যসূচী বা United Nations Development Programme (UNDP)-এ মানৱ উন্নয়ন প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰে। এই প্ৰতিবেদনত স্বাস্থ্য, শিক্ষা আৰু জীৱন-যাত্ৰাৰ মানৰ ভিত্তিত বিভিন্ন দেশৰ মানৱ উন্নয়নৰ অৱস্থা তুলনা কৰা হয়।
৪। ‘সমষ্টিগত পছন্দৰ বিস্তাৰ সাধন হৈছে’ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ মানৱ উন্নয়নৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে মানুহৰ পছন্দ আৰু সুযোগৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা। ব্যক্তিৰ কেৱল আয় বৃদ্ধি কৰাই মানৱ উন্নয়নৰ একমাত্ৰ লক্ষ্য নহয়। শিক্ষা লাভ, সুস্বাস্থ্য, সামাজিক মৰ্যাদা, ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা, সাংস্কৃতিক বিকাশ আদি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত মানুহে অধিক সুযোগ লাভ কৰাটোৱেই সমষ্টিগত পছন্দৰ বিস্তাৰ সাধন বুজায়।
অৰ্থাৎ, মানুহে নিজৰ জীৱন কেনেদৰে গঢ়িব বিচাৰে তাৰ বাবে অধিক বিকল্প আৰু সুবিধা লাভ কৰাটোৱেই সমষ্টিগত পছন্দৰ বিস্তাৰ।
৫। ভাৰতবৰ্ষৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ তিনিটা মূল লক্ষ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ভাৰতবৰ্ষৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ মুখ্য লক্ষ্যসমূহৰ ভিতৰত—
- অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ হাৰ ক্ষিপ্ৰ কৰা।
- দৰিদ্ৰতা আৰু আৰ্থ-সামাজিক বৈষম্য হ্ৰাস কৰা।
- নিয়োগৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰা আৰু জনসাধাৰণৰ জীৱন-ধাৰণৰ মান উন্নত কৰা।
ইয়াৰ লগতে আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু আঞ্চলিক বৈষম্য হ্ৰাস কৰাতো পৰিকল্পনাসমূহে গুৰুত্ব দিছিল।
৬। NITI আয়োগৰ সদস্যসকল কোন কোন?
উত্তৰঃ NITI আয়োগ ভাৰতৰ উন্নয়নমূলক নীতি নিৰ্ধাৰণৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্থা। ইয়াৰ গঠন তলত দিয়া ধৰণৰ—
- অধ্যক্ষ — ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী।
- উপাধ্যক্ষ — প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে নিযুক্ত কৰা ব্যক্তি।
- পৰিচালনা পৰিষদ — সকলো ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ সংশ্লিষ্ট প্ৰতিনিধি।
- পদেন সদস্য — কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসকলৰ মাজৰ কিছুমান সদস্য।
- পূৰ্ণকালীন আৰু অংশকালীন সদস্য — বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ বিশেষজ্ঞ ব্যক্তি।
- মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO) — আয়োগৰ প্ৰশাসনিক কাম-কাজ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত থাকে।
৭। অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা কি? ভাৰতৰ প্ৰথম পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ সময়ছোৱা উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত নিৰ্দিষ্ট অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক লক্ষ্য পূৰণৰ উদ্দেশ্যে কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষই দেশৰ সম্পদ, উৎপাদন, বিনিয়োগ আৰু অন্যান্য অৰ্থনৈতিক কাম-কাজক নিয়ন্ত্ৰণ আৰু দিগ্দৰ্শন কৰাকে অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা বোলে।
ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰথম পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ সময়ছোৱা আছিল ১ এপ্ৰিল ১৯৫১ৰ পৰা ৩১ মাৰ্চ ১৯৫৬লৈ।
৮। মানৱ উন্নয়নৰ ওপৰত এটি চমু টোকা লিখা।
উত্তৰঃ মানৱ উন্নয়ন বুলিলে কেৱল মানুহৰ আয় বৃদ্ধিকে বুজোৱা নহয়। মানুহৰ শিক্ষা, স্বাস্থ্য, সামাজিক নিৰাপত্তা, সাংস্কৃতিক বিকাশ, ৰাজনৈতিক স্বাধীনতা আৰু জীৱন-ধাৰণৰ মান উন্নত কৰাও ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
মানৱ উন্নয়নৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে মানুহ। মানুহে অধিক সুস্থ, শিক্ষিত, স্বাধীন আৰু মৰ্যাদাপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিব পৰাটোৱেই মানৱ উন্নয়নৰ মূল লক্ষ্য। ইয়াৰ প্ৰধান সূচক হ’ল প্ৰত্যাশিত আয়ুস, শিক্ষা আৰু জীৱন-যাত্ৰাৰ মান।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। ভাৰতবৰ্ষৰ পৰিকল্পিত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ প্ৰথমছোৱা (১৯৫১-১৯৯১) আৰু দ্বিতীয়ছোৱা (১৯৯১ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ)ৰ মাজত থকা মূল পাৰ্থক্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰতবৰ্ষে মিশ্ৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াত ৰাজহুৱা খণ্ড আৰু ব্যক্তিগত খণ্ড দুয়োটাই একেলগে কাম কৰিছিল। কিন্তু পৰিকল্পিত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় সময়ছোৱাত এই দুয়ো খণ্ডৰ গুৰুত্ব একে নাছিল।
প্ৰথমছোৱা : ১৯৫১-১৯৯১
এই সময়ছোৱাত ৰাজহুৱা খণ্ডই মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ ভূমিকা তুলনামূলকভাৱে সীমিত আছিল। চৰকাৰে উদ্যোগ, বিনিয়োগ আৰু উৎপাদনৰ বহু ক্ষেত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল।
এই সময়ছোৱাৰ প্ৰধান লক্ষ্যসমূহ আছিল—
- অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ হাৰ বৃদ্ধি কৰা।
- আত্মনিৰ্ভৰশীলতা অৰ্জন কৰা।
- সামাজিক ন্যায় প্ৰতিষ্ঠা কৰা।
- আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।
- ৰাজহুৱা খণ্ডৰ জৰিয়তে মৌলিক আৰু বৃহৎ উদ্যোগ গঢ়ি তোলা।
কিন্তু যুদ্ধ, অনাবৃষ্টি, সীমিত উৎপাদন আৰু অন্যান্য সমস্যাৰ বাবে উন্নয়নৰ গতি আশা কৰা ধৰণে দ্ৰুত হোৱা নাছিল। ষাঠিৰ দশকত সেউজ বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিৰ ফলত কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি পাইছিল যদিও ইয়াৰ সুফল প্ৰথম অৱস্থাত কেইখনমান অঞ্চলত অধিক কেন্দ্ৰীভূত আছিল।
দ্বিতীয়ছোৱা : ১৯৯১ৰ পৰা
১৯৯১ চনৰ পৰা ভাৰতীয় অৰ্থনীতিত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন সাধিত হয়। এই সময়ত উদাৰীকৰণ, ব্যক্তিগতকৰণ আৰু বিশ্বায়নৰ নীতি গ্ৰহণ কৰা হয়।
ইয়াৰ ফলত—
- অৰ্থনীতিৰ ওপৰত চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণ শিথিল কৰা হয়।
- ব্যক্তিগত খণ্ডৰ ভূমিকা বৃদ্ধি পায়।
- বিদেশী বিনিয়োগৰ বাবে অধিক সুযোগ সৃষ্টি হয়।
- বিশ্ব বজাৰৰ সৈতে ভাৰতীয় অৰ্থনীতিৰ সংযোগ বৃদ্ধি পায়।
- প্ৰতিযোগিতা আৰু উদ্যোগৰ বিস্তাৰৰ সুযোগ বৃদ্ধি পায়।
অতএব, দুয়ো সময়ছোৱাৰ মুখ্য পাৰ্থক্য হ’ল—প্ৰথমছোৱাত চৰকাৰী বা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ আধিপত্য অধিক আছিল, আনহাতে দ্বিতীয়ছোৱাত ব্যক্তিগত খণ্ড আৰু বজাৰ-ভিত্তিক অৰ্থনীতিৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পায়।
২। ভাৰতবৰ্ষত অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ তিনিটা মূল কাৰণ চমুকৈ ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ ১৯৯০-৯১ চনৰ সময়ত ভাৰতীয় অৰ্থনীতিয়ে এক গভীৰ সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। এই পৰিস্থিতিৰ ফলতেই ১৯৯১ চনত অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হয়।
ইয়াৰ মুখ্য কাৰণসমূহ হ’ল—
(ক) বৃহৎ বিত্তীয় ঘাটি
চৰকাৰৰ ব্যয় যি হাৰত বৃদ্ধি পাইছিল, সেই অনুপাতে আয় বৃদ্ধি পোৱা নাছিল। ফলত চৰকাৰী বিত্তীয় ঘাটি বৃদ্ধি পাইছিল। বহু ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগত বৃহৎ বিনিয়োগ কৰাৰ পাছতো সেইবোৰৰ কিছুমান লোকচানত চলিছিল।
(খ) মুদ্ৰাস্ফীতি আৰু মূল্যবৃদ্ধি
উৎপাদন আৰু যোগানৰ সীমাবদ্ধতাৰ ফলত বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ মূল্য বৃদ্ধি পাইছিল। এই মুদ্ৰাস্ফীতিয়ে বিশেষকৈ দৰিদ্ৰ আৰু নিম্ন আয়ৰ লোকসকলক অধিক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিছিল।
(গ) বৈদেশিক বাণিজ্য আৰু বৈদেশিক মুদ্ৰাৰ সংকট
১৯৯০-৯১ চনত ভাৰতৰ বৈদেশিক বাণিজ্যৰ অৱস্থা অতি দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। বিদেশী মূলধনৰ আগমন হ্ৰাস পাইছিল আৰু দেশৰ পৰা মূলধনৰ বহিৰ্গমন বৃদ্ধি পাইছিল। ফলত বৈদেশিক মুদ্ৰাৰ ওপৰত তীব্ৰ চাপ সৃষ্টি হৈছিল।
এই পৰিস্থিতিৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ ভাৰত চৰকাৰে অৰ্থনীতিত গাঁথনিগত পৰিৱৰ্তন আনি উদাৰীকৰণ, ব্যক্তিগতকৰণ আৰু বিশ্বায়নৰ নীতি গ্ৰহণ কৰে।
৩। অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ তিনিটা সুফল উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ১৯৯১ চনৰ অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ ভাৰতীয় অৰ্থনীতিত বহু পৰিৱৰ্তন আনে। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য সুফলসমূহ হ’ল—
(ক) অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ হাৰ বৃদ্ধি
অৰ্থনীতিৰ ওপৰত থকা বিভিন্ন বাধা-নিষেধ শিথিল কৰাৰ ফলত উদ্যোগ আৰু বিনিয়োগৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ হাৰ আগৰ তুলনাত বৃদ্ধি পায়।
(খ) মূল্যস্তৰ নিয়ন্ত্ৰণত সহায়
বজাৰত অধিক উৎপাদক আৰু অধিক সামগ্ৰীৰ প্ৰৱেশে প্ৰতিযোগিতা বৃদ্ধি কৰে। ইয়াৰ ফলত কিছুমান ক্ষেত্ৰত পাইকাৰী মূল্যসূচী নিয়ন্ত্ৰণত ৰখাত সহায় হয়।
(গ) বৈদেশিক মুদ্ৰাৰ ভাণ্ডাৰ বৃদ্ধি
বিশ্বায়ন আৰু উদাৰীকৰণৰ ফলত বিদেশী বিনিয়োগ আৰু বৈদেশিক বাণিজ্যৰ সুযোগ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত দেশৰ বৈদেশিক বিনিময়যোগ্য মুদ্ৰাৰ ভাণ্ডাৰ বৃদ্ধি পায়।
৪। অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা দুটা অসুবিধা ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰে বহু সুফল আনিলেও ইয়াৰ কিছুমান নেতিবাচক প্ৰভাৱো দেখা যায়।
(ক) প্ৰতিযোগিতা বৃদ্ধি
উদাৰীকৰণ আৰু বিশ্বায়নৰ ফলত দেশীয় আৰু বিদেশী প্ৰতিষ্ঠানৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা বহু বৃদ্ধি পায়। এই প্ৰতিযোগিতা সদায় সুস্থ নোহ’বও পাৰে। ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ আৰু কম মূলধনৰ ব্যৱসায়ীয়ে বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতা কৰাত অসুবিধাৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে।
(খ) ভোগবাদ আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱ
বিশ্বায়নৰ ফলত বিদেশী সামগ্ৰী, বিজ্ঞাপন আৰু জীৱনশৈলীৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পায়। অত্যধিক ভোগবাদে মানুহৰ সামাজিক মূল্যবোধ আৰু স্থানীয় সংস্কৃতিৰ ওপৰত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। ক্ষুদ্ৰ জাতি-জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক স্বকীয়তাও চাপৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে।
৫। ভাৰতবৰ্ষত অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ ক্ষেত্ৰত উদাৰীকৰণ, ব্যক্তিগতকৰণ আৰু বিশ্বায়নে কেনেদৰে প্ৰভাৱ পেলাইছে?
উত্তৰঃ ১৯৯১ চনৰ পৰা ভাৰতবৰ্ষে উদাৰীকৰণ, ব্যক্তিগতকৰণ আৰু বিশ্বায়নৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নতুন অৰ্থনৈতিক নীতি গ্ৰহণ কৰে। এই তিনিটা নীতিয়ে ভাৰতীয় অৰ্থনীতিত উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনে।
উদাৰীকৰণৰ প্ৰভাৱ
উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ ওপৰত থকা বহু চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণ শিথিল কৰা হয়। ফলত ব্যক্তিগত উদ্যোগৰ বাবে নতুন সুযোগ সৃষ্টি হয় আৰু উদ্যোগ স্থাপন সহজ হয়।
ব্যক্তিগতকৰণৰ প্ৰভাৱ
ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কিছুমান ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি পায়। ফলত উৎপাদনশীলতা, দক্ষতা আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয়।
বিশ্বায়নৰ প্ৰভাৱ
ভাৰতীয় অৰ্থনীতি বিশ্বৰ অন্যান্য দেশৰ অৰ্থনীতিৰ সৈতে অধিক সংযুক্ত হয়। বিদেশী বিনিয়োগ, বাণিজ্য আৰু নতুন প্ৰযুক্তিৰ আগমন বৃদ্ধি পায়।
ইয়াৰ ফলত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ হাৰ, বৈদেশিক মুদ্ৰাৰ ভাণ্ডাৰ আৰু বজাৰৰ বিস্তাৰ বৃদ্ধি পায়। অৱশ্যে দেশীয় উদ্যোগৰ ওপৰত প্ৰতিযোগিতাৰ চাপ আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ দৰে কিছুমান সমস্যাও সৃষ্টি হয়।
৬। অসমৰ দ্বাদশ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ প্ৰধান লক্ষ্যসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ অসমৰ দ্বাদশ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাত ৰাজ্যখনৰ দীৰ্ঘম্যাদী আৰু সামগ্ৰিক উন্নয়নৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ প্ৰধান লক্ষ্যসমূহ হ’ল—
- অসমৰ উন্নয়নৰ হাৰ বৃদ্ধি কৰি উন্নত ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে ব্যৱধান কমোৱা।
- দৰিদ্ৰতা আৰু আৰ্থ-সামাজিক বৈষম্য হ্ৰাস কৰা।
- বিজ্ঞানসন্মত প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ সমস্যা মোকাবিলা কৰা।
- কৃষিখণ্ডৰ বাৰ্ষিক উন্নয়নৰ হাৰ ৬ৰ পৰা ৮ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰাৰ চেষ্টা কৰা।
- শক্তি উৎপাদনত আত্মনিৰ্ভৰশীলতা অৰ্জন কৰা আৰু শক্তি পৰিবহণ-বিতৰণত আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।
- জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ কৰি জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সমস্যা মোকাবিলা কৰা।
৭। অসম চৰকাৰৰ ২০১৪ চনৰ ঔদ্যোগিক আৰু বিনিয়োগ নীতিৰ প্ৰধান লক্ষ্যসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ অসম চৰকাৰে ৰাজ্যখনৰ উদ্যোগ আৰু নিয়োগৰ ক্ষেত্ৰ শক্তিশালী কৰাৰ উদ্দেশ্যে ২০১৪ চনত ঔদ্যোগিক আৰু বিনিয়োগ নীতি ঘোষণা কৰে।
ইয়াৰ মুখ্য লক্ষ্যসমূহ হ’ল—
- ক্ষুদ্ৰ, সৰু আৰু মজলীয়া উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে বিনিয়োগ বৃদ্ধি কৰা।
- বৃহৎ সংখ্যক দক্ষ মানৱ সম্পদ সৃষ্টি কৰা।
- পণ্য উৎপাদন আৰু সেৱা খণ্ডৰ বিভিন্ন অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ বিকাশ ঘটোৱা।
- ৰাজ্যখনৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন বৃদ্ধি কৰা।
- বিশেষকৈ গ্ৰামাঞ্চলত নিয়োগৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰা।
- জনমূৰি আয় বৃদ্ধিৰ বাবে উদ্যোগ আৰু বিনিয়োগৰ উপযোগী পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা।
বহু বিকল্পধৰ্মী প্ৰশ্নোত্তৰ (MCQ)
১। ভাৰতত সেউজ বিপ্লৱৰ ফলত কোনবিধ শস্য বিশেষভাৱে লাভবান হৈছিল?
(ক) কুঁহিয়াৰ
(খ) ধান
(গ) ঘেঁহু
(ঘ) মাকৈ
উত্তৰঃ (গ) ঘেঁহু।
২। এটা বিত্তীয় বছৰত দেশ এখনত উৎপাদিত সৰ্বমুঠ সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ মুদ্ৰাগত মূল্যক দিয়া পাঠ্যত কি বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে?
(ক) জনমূৰি আয়
(খ) জাতীয় আয়
(গ) গড় আয়
(ঘ) তিনিওটা
উত্তৰঃ (খ) জাতীয় আয়।
৩। ভাৰতবৰ্ষত পৰিকল্পনা আয়োগ কেতিয়া গঠন হৈছিল?
(ক) ১৯৫০ চনৰ মাৰ্চ মাহত
(খ) ১৯৫১ চনৰ মাৰ্চ মাহত
(গ) ১৯৫২ চনৰ মাৰ্চ মাহত
(ঘ) ১৯৫৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত
উত্তৰঃ (ক) ১৯৫০ চনৰ মাৰ্চ মাহত।
৪। মানৱ উন্নয়নৰ স্তৰ কেইটা?
(ক) দুটা
(খ) তিনিটা
(গ) চাৰিটা
(ঘ) পাঁচটা
উত্তৰঃ (গ) চাৰিটা।
৫। NITI আয়োগ কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল?
(ক) ২০১২ চনত
(খ) ২০১৩ চনত
(গ) ২০১৪ চনত
(ঘ) ২০১৫ চনত
উত্তৰঃ (ঘ) ২০১৫ চনত।
৬। NITI আয়োগৰ অধ্যক্ষ কোন?
(ক) ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি
(খ) ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী
(গ) উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি
(ঘ) লোকসভাৰ অধ্যক্ষ
উত্তৰঃ (খ) ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী।
৭। NITI আয়োগৰ প্ৰথম বৈঠক ক’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
(ক) মুম্বাই
(খ) চেন্নাই
(গ) দিল্লী
(ঘ) কলকাতা
উত্তৰঃ (গ) দিল্লী।
৮। মানৱ উন্নয়নৰ সূচক কেইটা?
(ক) ৩টা
(খ) ৪টা
(গ) ৫টা
(ঘ) ৬টা
উত্তৰঃ (ক) ৩টা।
৯। মানৱ উন্নয়নৰ মধ্যবিন্দু কি?
(ক) ৰাজ্য চৰকাৰ
(খ) সংসদ
(গ) উদ্যোগ
(ঘ) জনসাধাৰণ
উত্তৰঃ (ঘ) জনসাধাৰণ।
১০। মানৱ উন্নয়নৰ তিনিটা সূচকৰ এটা হ’ল—
(ক) জীৱন-যাত্ৰাৰ মান
(খ) কাৰ্যৰ মান
(গ) উদ্যোগৰ মান
(ঘ) ওপৰৰ এটাও নহয়
উত্তৰঃ (ক) জীৱন-যাত্ৰাৰ মান।
১১। আধুনিক প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাকে কি বোলে?
(ক) সেউজ বিপ্লৱ
(খ) বিশ্বায়ন
(গ) ব্যক্তিগতকৰণ
(ঘ) উদাৰীকৰণ
উত্তৰঃ (ক) সেউজ বিপ্লৱ।
১২। ভাৰতত সমবায় আইন কেতিয়া গৃহীত হৈছিল?
(ক) ১৯১০ চনত
(খ) ১৯১১ চনত
(গ) ১৯১২ চনত
(ঘ) ১৯১৩ চনত
উত্তৰঃ (গ) ১৯১২ চনত।
১৩। উত্তৰ-পূব উন্নয়ন বিত্ত নিগম কেতিয়া স্থাপন হৈছিল?
(ক) ১৯৯৬ চনত
(খ) ১৯৯০ চনত
(গ) ১৯৯৩ চনত
(ঘ) ১৯৯৯ চনত
উত্তৰঃ (ক) ১৯৯৬ চনত।
১৪। ভাৰতৰ বাণিজ্যিক শস্যৰ উদাহৰণ কোনটো?
(ক) ধান আৰু জোৱাৰ
(খ) গোমধান আৰু ধান
(গ) কপাহ আৰু কুঁহিয়াৰ
(ঘ) বজৰা আৰু ধান
উত্তৰঃ (গ) কপাহ আৰু কুঁহিয়াৰ।
১৫। ভাৰতৰ প্ৰশাসন ব্যৱস্থাৰ সৈতে জড়িত স্তৰ কেইটা?
(ক) দুটা
(খ) তিনিটা
(গ) চাৰিটা
(ঘ) পাঁচটা
উত্তৰঃ (খ) তিনিটা।
১৬। চৰকাৰী মালিকীস্বত্ব আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত থকা উৎপাদনী খণ্ডক কি বোলে?
(ক) ব্যক্তিগত খণ্ড
(খ) ৰাজহুৱা খণ্ড
(গ) মিশ্ৰ খণ্ড
(ঘ) বৈদেশিক খণ্ড
উত্তৰঃ (খ) ৰাজহুৱা খণ্ড।
১৭। ভাৰতৰ প্ৰথম পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাই কোন সময়ছোৱা সামৰি লৈছিল?
(ক) ১ এপ্ৰিল ১৯৫১ – ৩১ মাৰ্চ ১৯৫৬
(খ) ১ এপ্ৰিল ১৯৫০ – ৩১ মাৰ্চ ১৯৫৫
(গ) ১ এপ্ৰিল ১৯৫৬ – ৩১ মাৰ্চ ১৯৬১
(ঘ) ১ এপ্ৰিল ১৯৬১ – ৩১ মাৰ্চ ১৯৬৬
উত্তৰঃ (ক) ১ এপ্ৰিল ১৯৫১ – ৩১ মাৰ্চ ১৯৫৬।
১৮। ভাৰতবৰ্ষৰ এটা বিত্তীয় বছৰে কোন সময়ছোৱা সামৰি লয়?
(ক) ১ জানুৱাৰী – ৩১ ডিচেম্বৰ
(খ) ১ ফেব্ৰুৱাৰী – ৩১ জানুৱাৰী
(গ) ১ মাৰ্চ – ২৮/২৯ ফেব্ৰুৱাৰী
(ঘ) ১ এপ্ৰিল – ৩১ মাৰ্চ
উত্তৰঃ (ঘ) ১ এপ্ৰিলৰ পৰা ৩১ মাৰ্চলৈ।
১৯। ১৯৯১ চনৰ নতুন উদ্যোগিক নীতিয়ে ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰি ৰখা উদ্যোগৰ সংখ্যা দিয়া উৎস অনুসৰি কিমান?
(ক) ৫টা
(খ) ৬টা
(গ) ৮টা
(ঘ) ৯টা
উত্তৰঃ (ঘ) ৯টা।
Human Generate Question Answer
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ
১) ব্য়াখ্যা কৰা (এটা বাক্যত)
(ক) অৰ্থনৈতিক বিকাশ
উত্তৰঃ- এখন দেশৰ জাতীয় আয় আৰু জনমূৰি আয়ৰ বৃদ্ধি হোৱাকেই অৰ্থনৈতিক বিকাশ বোলে।
(খ) অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন
উত্তৰঃ- অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন হৈছে এনে এক প্ৰক্ৰিয়া য’ত জাতীয় আয় বৃদ্ধিৰ লগতে আয়ৰ সমবিতৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়।
(গ) মানৱ উন্নয়ন
উত্তৰঃ- মানৱ উন্নয়ন বুলিলে মানুহৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক দিশত সামগ্ৰিক উন্নতিৰ জৰিয়তে জীৱনমান উন্নত কৰা প্ৰক্ৰিয়াক বুজায়।
(ঘ) অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা
উত্তৰঃ- নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ ভিতৰত নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য সাধনৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা অৰ্থনীতিৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু দিশ নিৰ্দেশ দিয়া প্ৰক্ৰিয়াক অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা বোলে।
(ঙ) গণতান্ত্ৰিক পৰিকল্পনা
উত্তৰঃ- যি পৰিকল্পনাত ৰাইজৰ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰা হয় তাক গণতান্ত্ৰিক পৰিকল্পনা বোলে।
(চ) উদাৰীকৰণ
উত্তৰঃ- আৰ্থিক ব্যৱস্থাৰ ওপৰত চৰকাৰৰ নিয়ন্ত্ৰণ কমোৱা প্ৰক্ৰিয়াই উদাৰীকৰণ।
(ছ) ব্যক্তিগতকৰণ
উত্তৰঃ- চৰকাৰী খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহ ব্যক্তিগত খণ্ডলৈ হস্তান্তৰ কৰা প্ৰক্ৰিয়াই ব্যক্তিগতকৰণ।
(জ) গোলকীকৰণ বা বিশ্বায়ন
উত্তৰঃ- এখন দেশৰ অৰ্থনীতি বিশ্বৰ আন দেশসমূহৰ সৈতে সংযুক্ত হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াক গোলকীকৰণ বা বিশ্বায়ন বোলে।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ
২) অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ দুটা প্ৰধান পাৰ্থক্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ মাজত থকা দুটা প্ৰধান পাৰ্থক্য তলত দিয়া হ’ল 一
অৰ্থনৈতিক বিকাশ
(i) এখন দেশৰ জাতীয় আয় আৰু জনমূৰি আয় বৃদ্ধিক অৰ্থনৈতিক বিকাশ বোলে।
(ii) অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ধাৰণা তুলনামূলকভাৱে সংকীৰ্ণ।
অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন
(i) অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন হৈছে এনে এক প্ৰক্ৰিয়া য’ত আয় বৃদ্ধিৰ লগতে আয়ৰ সমবিতৰণৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়া হয়।
(ii) অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ ধাৰণা অধিক বিস্তৃত।
৩) মানৱ উন্নয়নৰ তিনিটা সূচক কি কি?
উত্তৰঃ- মানৱ উন্নয়নৰ তিনিটা মুখ্য সূচক হ’ল 一
(i) প্ৰত্যাশিত আয়ুস,
(ii) শিক্ষা বা সাক্ষৰতা,
(iii) জীৱনমান।
৪) সমষ্টিগত পছন্দৰ বিস্তাৰ সাধন হৈছে বুলিলে কি বুজিবা?
উত্তৰঃ- সমাজৰ বিভিন্ন ব্যক্তিৰ পছন্দ-অপছন্দৰ আধাৰত সামূহিক সিদ্ধান্ত গঠন কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াক সমষ্টিগত পছন্দ বুলা হয়। এই পছন্দসমূহ অৰ্থনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক দিশসমূহো সামৰি লয়। মানৱ উন্নয়নৰ লগত এই ধাৰণাটো জড়িত, কাৰণ মানৱ উন্নয়নে মানুহৰ সামগ্ৰিক উন্নতিৰ জৰিয়তে জীৱনমান উন্নত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। এইদৰে, সমষ্টিগত পছন্দৰ বিস্তাৰ মানে হৈছে জনসাধাৰণৰ পছন্দ আৰু সুযোগসমূহ বৃদ্ধি পোৱা।
৫) ভাৰতবৰ্ষৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ তিনিটা মূল লক্ষ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- ভাৰতবৰ্ষৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ তিনিটা মুখ্য লক্ষ্য হ’ল 一
(i) অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ গতি বৃদ্ধি কৰা,
(ii) আৰ্থ-সামাজিক বৈষম্য হ্ৰাস কৰা,
(iii) দৰিদ্ৰতা দূৰ কৰা।
৬) NITI আয়োগৰ সদস্যসকল কোন কোন?
উত্তৰঃ- NITI আয়োগৰ অধ্যক্ষ হৈছে প্ৰধানমন্ত্ৰী। ইয়াৰ অন্য সদস্যসকল হ’ল— এজন উপাধ্যক্ষ, ৰাজ্যসমূহৰ মুখ্যমন্ত্ৰীসকল আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ উপ-ৰাজ্যপালসকল, চাৰি গৰাকী কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী, মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ বিশেষজ্ঞসকল।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ
৭) ভাৰতবৰ্ষৰ পৰিকল্পিত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ প্ৰথমছোৱা (১৯৫১-১৯৯১) আৰু দ্বিতীয়ছোৱা (১৯৯১ ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ) ৰ মাজত থকা এটা মূল পাৰ্থক্য ব্য়াখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ- ভাৰতবৰ্ষৰ পৰিকল্পিত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ প্ৰথমছোৱা (১৯৫১-১৯৯১) সময়ছোৱাত ৰাজহুৱা খণ্ডই অৰ্থনীতিত প্ৰধান ভূমিকা পালন কৰিছিল। ব্যক্তিগত খণ্ডৰ ভূমিকা সীমিত আছিল। এই সময়ত ঔদ্যোগিক নীতিসমূহ সমাজবাদী আদৰ্শৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত অধিক নিয়ন্ত্ৰণ ৰাখিছিল। কৃষিখণ্ডত সেউজ বিপ্লৱ ঘটিলেও ই সীমিত কেইখনমান ৰাজ্যলৈহে সীমাবদ্ধ আছিল। সেয়ে সামগ্ৰিকভাৱে অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ গতি সন্তোষজনক নাছিল।
আনহাতে, ১৯৯১ চনৰ পৰা বৰ্তমানলৈ সময়ছোৱাত ভাৰতীয় অৰ্থনীতিত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। ৰাজহুৱা খণ্ডৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস পাই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ ভূমিকা বৃদ্ধি পায়। উদাৰীকৰণ,আনহাতে, ১৯৯১ চনৰ পৰা বৰ্তমানলৈ সময়ছোৱাত ভাৰতীয় অৰ্থনীতিত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন দেখা যায়। ৰাজহুৱা খণ্ডৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস পাই ব্যক্তিগত খণ্ডৰ ভূমিকা বৃদ্ধি পায়। উদাৰীকৰণ, ব্যক্তিগতকৰণ আৰু বিশ্বায়নৰ দৰে নীতি গ্ৰহণ কৰা হয়। এই সংস্কাৰমূলক পদক্ষেপসমূহৰ ফলত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ হাৰ বৃদ্ধি পাইছে, মূল্যসূচী নিয়ন্ত্ৰণত আহিছে আৰু বৈদেশিক মুদ্ৰা ভাণ্ডাৰো বৃদ্ধি পাইছে।
৮) ভাৰতবৰ্ষত অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ তিনিটা মূল কাৰণ চমুকৈ ব্য়াখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ- ভাৰতবৰ্ষত অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ তিনিটা মুখ্য কাৰণ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল 一
(i) পৰিকল্পিত উন্নয়নৰ প্ৰথম পৰ্যায়ত ৰাজহুৱা খণ্ডত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল যদিও বহু উদ্যোগ লোকচানত চলিছিল। ১৯৯০ চনৰ ভিতৰত বহু ৰাজহুৱা উদ্যোগ ৰুগ্ন হৈ পৰিছিল।
(ii) অনাবৃষ্টি আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত উৎপাদন হ্ৰাস পাইছিল, যাৰ ফলত মুদ্ৰাস্ফীতি বৃদ্ধি পাই দুখীয়া শ্ৰেণীৰ ওপৰত অধিক প্ৰভাৱ পৰিছিল।
(iii) ১৯৯০-৯১ চনত ভাৰতৰ বৈদেশিক বাণিজ্যৰ অৱস্থা দুৰ্বল হৈছিল। বিদেশী মূলধন আগমণ কমি গৈছিল আৰু মূলধনৰ বহিৰ্গমন বৃদ্ধি পাইছিল।
এই সমস্যাসমূহৰ ফলত বিশ্ব বেংকে অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল।
৯) অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ তিনিটা সুফল উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ কিছুমান মুখ্য সুফল তলত দিয়া হ’ল 一
(i) দেশৰ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ হাৰ বৃদ্ধি পাইছে।
(ii) পাইকাৰী মূল্যসূচী পূৰ্বতকৈ নিয়ন্ত্ৰিত হৈছে।
(iii) বৈদেশিক বিনিময়যোগ্য মুদ্ৰাৰ ভাণ্ডাৰ বৃদ্ধি পাইছে।
১০) অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা দুটা অসুবিধা চমুকৈ ব্য়াখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ- অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ ফলত উদ্ভৱ হোৱা দুটা অসুবিধা হ’ল 一
(i) বজাৰত প্ৰতিযোগিতা বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত বহু ক্ষেত্ৰত অসুস্থ প্ৰতিযোগিতা দেখা যায় আৰু লাভৰ প্ৰৱণতা বৃদ্ধি পায়।
(ii) বিশ্বায়নৰ ফলত দেশীয় সংস্কৃতি আৰু পৰিচয় ৰক্ষা কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছে। বহু ক্ষুদ্ৰ জাতি-জনগোষ্ঠীৰ সংস্কৃতি বিলুপ্তিৰ সন্মুখীন হৈছে।
১১) অসমৰ চলিত পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ ছটা প্ৰধান লক্ষ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- অসমৰ চলিত পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ ছটা মুখ্য লক্ষ্য হ’ল ㅡ
(i) জৈৱ বৈচিত্ৰ সংৰক্ষণ কৰি জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সমস্যা মোকাবিলা কৰা।
(ii) কৃষিখণ্ডৰ বাৰ্ষিক উন্নয়নৰ হাৰ ৬ ৰ পৰা ৮ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰা।
(iii) দৰিদ্ৰতা আৰু আৰ্থ-সামাজিক বৈষম্য হ্ৰাস কৰাৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা।
(iv) শক্তি উৎপাদনত আত্মনিৰ্ভৰশীলতা অৰ্জন কৰা আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।
(v) বানপানী আৰু গৰাখহনীয়া সমস্যা সমাধানৰ বাবে বিজ্ঞানসন্মত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা।
(vi) আগন্তুক কেইবা দশকৰ ভিতৰত ৰাজ্যখনৰ উন্নয়নৰ হাৰ ১০ শতাংশলৈ বৃদ্ধি কৰা।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post