আন্তৰ্জাতিক সংস্থা – ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু অন্য়ান্য
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশ্বশান্তি ৰক্ষাৰ বাবে গঠন কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ জাতিসংঘ বা League of Nations।
২। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশ্বশান্তিৰ বাবে গঠন কৰা বিশ্ব সংস্থাটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘ বা United Nations।
৩। ৰাষ্ট্ৰসংঘ কিয় গঠন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ভয়াবহ ধ্বংসৰ পুনৰাবৃত্তি ৰোধ কৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি, নিৰাপত্তা আৰু সহযোগিতা বজাই ৰখাৰ উদ্দেশ্যে ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন কৰা হৈছিল।
৪। ৰাষ্ট্ৰসংঘ কেতিয়া প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত।
৫। ৰাষ্ট্ৰসংঘ দিৱস কেতিয়া পালন কৰা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰতি বছৰে ২৪ অক্টোবৰ।
৬। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সংখ্যা কিমান আছিল?
উত্তৰঃ ৫১খন ৰাষ্ট্ৰ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল।
৭। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদত কিমানটা অনুচ্ছেদ আছে?
উত্তৰঃ ১১১টা অনুচ্ছেদ।
৮। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বৰ্তমান সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সংখ্যা কিমান?
উত্তৰঃ ১৯৩খন।
৯। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নিউয়ৰ্ক চহৰত।
১০। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰধান অংগ কেইটা?
উত্তৰঃ ৬টা।
১১। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা প্ৰধান অংগৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
১. সাধাৰণ সভা
২. নিৰাপত্তা পৰিষদ
৩. অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ
৪. ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ
৫. আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়
৬. সচিবালয়।
১২। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বৃহত্তম অংগ কোনটো?
উত্তৰঃ সাধাৰণ সভা।
১৩। সাধাৰণ সভাৰ নিয়মীয়া অধিৱেশন বছৰত কিমানবাৰ অনুষ্ঠিত হয়?
উত্তৰঃ বছৰত এবাৰ নিয়মীয়া অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হয়।
১৪। সাধাৰণ সভালৈ প্ৰতিখন সদস্য ৰাষ্ট্ৰই সৰ্বাধিক কিমানজন প্ৰতিনিধি পঠাব পাৰে?
উত্তৰঃ সৰ্বাধিক ৫জন প্ৰতিনিধি।
১৫। সাধাৰণ সভাত এখন সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ ভোট কিমানটা?
উত্তৰঃ এটা।
১৬। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ বিষয়সমূহ আলোচনা কৰিব পৰা মুখ্য অংগটো কি?
উত্তৰঃ সাধাৰণ সভা।
১৭। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ মুঠ সদস্য সংখ্যা কিমান?
উত্তৰঃ ১৫জন—৫জন স্থায়ী আৰু ১০জন অস্থায়ী সদস্য।
১৮। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰ কেইখন?
উত্তৰঃ ৫খন।
১৯। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পাঁচখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ নাম কি?
উত্তৰঃ চীন, ফ্ৰান্স, ৰাছিয়া, যুক্তৰাজ্য আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ।
২০। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্যৰ সংখ্যা কিমান?
উত্তৰঃ ১০জন।
২১। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্যসকলক কোনে নিৰ্বাচিত কৰে?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাই।
২২। ‘ভেটো’ কি?
উত্তৰঃ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পাঁচখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ বিশেষ নেতিবাচক ভোটাধিকাৰক ভেটো বোলে। কোনো substantive প্ৰস্তাৱত স্থায়ী সদস্যই ভেটো দিলে প্ৰয়োজনীয় ভোট থাকিলেও প্ৰস্তাৱটো গৃহীত নহয়।
২৩। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লগত জড়িত দুটা বিশেষায়িত সংস্থাৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
১. বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা (WHO)
২. আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰম সংস্থা (ILO)।
২৪। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দুটা উদ্দেশ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ
১. আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা।
২. সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ ভিত্তিত ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলা।
২৫। নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত হোৱা দুখন উল্লেখযোগ্য চুক্তিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
১. পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিস্তাৰ ৰোধ চুক্তি বা NPT, ১৯৬৮।
২. সম্পূৰ্ণ পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা নিষিদ্ধ চুক্তি বা CTBT, ১৯৯৬।
২৬। ১৯৬৩ চনত সম্পাদিত পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা সম্পৰ্কীয় চুক্তিখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ আংশিক পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা নিষিদ্ধ চুক্তি বা Partial Test Ban Treaty।
২৭। মানৱ অধিকাৰ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ মানুহে স্বাধীন, সুৰক্ষিত আৰু মৰ্যাদাপূৰ্ণ জীৱন যাপন তথা ব্যক্তিত্বৰ বিকাশৰ বাবে স্বাভাৱিকভাৱে লাভ কৰিবলগীয়া মৌলিক অধিকাৰসমূহক মানৱ অধিকাৰ বোলে।
২৮। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ আয়োগ কেতিয়া গঠন হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪৬ চনত।
২৯। বিশ্ব মানৱ অধিকাৰ দিৱস কেতিয়া পালন কৰা হয়?
উত্তৰঃ ১০ ডিচেম্বৰত।
৩০। মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণাপত্ৰ কেতিয়া গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত। ৪৮খন দেশে ইয়াৰ সপক্ষে ভোট দিছিল।
৩১। মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণাপত্ৰত কিমানটা অনুচ্ছেদ আছে?
উত্তৰঃ ৩০টা।
৩২। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশৰ সংখ্যা কিমান?
উত্তৰঃ ১৫জন।
৩৩। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰথম সচিব-প্ৰধান কোন আছিল?
উত্তৰঃ নৰৱেৰ ট্ৰিগভে লি (Trygve Lie)। তেওঁ ১৯৪৬ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰথম সচিব-প্ৰধান হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল।
৩৪। বৰ্তমান ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সচিব-প্ৰধান কোন?
উত্তৰঃ ২০২৬ চনৰ আগষ্ট মাহলৈ এণ্টনিঅ’ গুটেৰেছ (António Guterres) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সচিব-প্ৰধান। নতুন সচিব-প্ৰধান ২০২৬ চনত বাছনি কৰি ১ জানুৱাৰী ২০২৭-ৰ পৰা দায়িত্ব লোৱাৰ কথা।
৩৫। Amnesty International-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত?
উত্তৰঃ লণ্ডনত।
৩৬। FIFA-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত?
উত্তৰঃ ছুইজাৰলেণ্ডৰ জুৰিখত।
৩৭। International Cricket Council (ICC)-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত?
উত্তৰঃ ডুবাইত।
৩৮। SAARC-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত?
উত্তৰঃ নেপালৰ কাঠমাণ্ডুত।
৩৯। World Economic Forum-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত?
উত্তৰঃ ছুইজাৰলেণ্ডৰ জেনেভাৰ কাষৰ Cologny-ত।
৪০। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯১৪ চনত।
৪১। জাতিসংঘ বা League of Nations কেতিয়া কাৰ্যকৰী হৈছিল?
উত্তৰঃ ১০ জানুৱাৰী ১৯২০ত।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। ৰাষ্ট্ৰসংঘ কিয় গঠন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশ্বশান্তি ৰক্ষাৰ উদ্দেশ্যে জাতিসংঘ গঠন কৰা হৈছিল যদিও ই দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ ৰোধ কৰাত ব্যৰ্থ হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ভয়াবহ ধ্বংসই অধিক শক্তিশালী বিশ্ব সংস্থাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্পষ্ট কৰি তোলে। ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা, দেশসমূহৰ মাজত সহযোগিতা বৃদ্ধি আৰু ভৱিষ্যৎ যুদ্ধ ৰোধ কৰাৰ লক্ষ্যৰে ২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৫ত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ জন্ম হয়।
২। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দুটা মুখ্য উদ্দেশ্য লিখা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য উদ্দেশ্যৰ ভিতৰত—
- আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা কৰা;
- সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ নীতিৰ ভিত্তিত ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলা উল্লেখযোগ্য।
৩। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অংগসমূহৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছটা প্ৰধান অংগ হৈছে সাধাৰণ সভা, নিৰাপত্তা পৰিষদ, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ, ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয় আৰু সচিবালয়।
৪। নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ সম্পৰ্কত হোৱা দুখন চুক্তিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত বহু আন্তর্জাতিক চুক্তি সম্পাদিত হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৬৮ চনৰ NPT আৰু ১৯৯৬ চনৰ CTBT উল্লেখযোগ্য। ১৯৬৩ চনত ইয়াৰ আগতে Partial Test Ban Treaty-ও সম্পাদিত হৈছিল।
৫। বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থাৰ তিনিটা প্ৰধান আইনগত ব্যৱস্থা উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ
১. GATT — General Agreement on Tariffs and Trade
২. GATS — General Agreement on Trade in Services
৩. TRIPS — Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights।
৬। মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণাপত্ৰ কেতিয়া গ্ৰহণ কৰা হৈছিল? ইয়াৰ মুখ্য উদ্দেশ্য কি?
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাই ১০ ডিচেম্বৰ ১৯৪৮ত মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণাপত্ৰ গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে জাতি, ধৰ্ম, লিংগ বা অন্য পাৰ্থক্য নিৰ্বিশেষে প্ৰতিজন মানুহৰ মৌলিক স্বাধীনতা, সমতা, নিৰাপত্তা আৰু মৰ্যাদাৰ অধিকাৰ স্বীকৃতি দিয়া।
৭। SAARC আৰু ICC-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ক’ত?
উত্তৰঃ
- SAARC — কাঠমাণ্ডু, নেপাল।
- ICC — ডুবাই, সংযুক্ত আৰব আমিৰাত।
৮। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সচিব-প্ৰধানক কেনেদৰে নিযুক্ত কৰা হয়? প্ৰথম সচিব-প্ৰধান কোন আছিল?
উত্তৰঃ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পৰামৰ্শ বা recommendation-ৰ ভিত্তিত সাধাৰণ সভাই ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সচিব-প্ৰধানক নিযুক্ত কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰথম সচিব-প্ৰধান আছিল নৰৱেৰ ট্ৰিগভে লি।
দীঘল / ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন
১। ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠনৰ উদ্দেশ্য আৰু ইয়াৰ নীতিসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ভয়াবহ অভিজ্ঞতাৰ পাছত পুনৰ তেনে বিশ্বযুদ্ধ যাতে সংঘটিত নহয় আৰু বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰৰ মাজৰ বিবাদ শান্তিপূৰ্ণভাৱে সমাধান কৰিব পৰা যায়, সেই উদ্দেশ্যে ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন কৰা হয়। ইয়াৰ চনদ ২৬ জুন ১৯৪৫ত স্বাক্ষৰিত হৈ ২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৫ত কাৰ্যকৰী হয়।
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰধান উদ্দেশ্যসমূহ হ’ল—
(ক) বিশ্বশান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা: যুদ্ধ, আগ্ৰাসন আৰু সংঘাত ৰোধ কৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি অটুট ৰখা।
(খ) বন্ধুত্বপূৰ্ণ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলা: সকলো জাতিৰ সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ নীতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত সুসম্পৰ্ক গঢ়ি তোলা।
(গ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা: অৰ্থনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু মানৱীয় সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে বিভিন্ন দেশক একেলগে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা।
(ঘ) মানৱ অধিকাৰৰ সুৰক্ষা: জাতি, ধৰ্ম, ভাষা বা লিংগ নিৰ্বিশেষে সকলো ব্যক্তিৰ মৌলিক স্বাধীনতা আৰু অধিকাৰৰ প্ৰতি সন্মান বৃদ্ধি কৰা।
(ঙ) সমন্বয়ৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰা: বিশ্বৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহে তেওঁলোকৰ উমৈহতীয়া লক্ষ্য সাধন কৰিব পৰাকৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘই কেন্দ্ৰীয় মঞ্চৰ ভূমিকা পালন কৰে।
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মূল নীতিসমূহ হ’ল—
১. সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সাৰ্বভৌম সমতাৰ প্ৰতি সন্মান জনোৱা।
২. সদস্যসকলে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদ অনুসৰি লোৱা দায়িত্ব সততাৰে পালন কৰা।
৩. আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিবাদ শান্তিপূৰ্ণ উপায়ে সমাধান কৰা।
৪. অন্য ৰাষ্ট্ৰৰ বিৰুদ্ধে বল প্ৰয়োগ বা বল প্ৰয়োগৰ ভাবুকিৰ পৰা বিৰত থকা।
৫. ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদ অনুযায়ী লোৱা পদক্ষেপত সদস্যসকলে সহযোগিতা কৰা।
৬. মূলতঃ কোনো ৰাষ্ট্ৰৰ নিজস্ব আভ্যন্তৰীণ অধিকাৰক্ষেত্ৰত অযথা হস্তক্ষেপ নকৰা।
২। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ওপৰত এটা টোকা লিখা।
উত্তৰঃ নিৰাপত্তা পৰিষদ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অন্যতম শক্তিশালী আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। ইয়াৰ মুখ্য দায়িত্ব হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা।
বৰ্তমান নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ১৫জন সদস্য আছে। ইয়াৰে ৫জন স্থায়ী আৰু ১০জন অস্থায়ী সদস্য। পাঁচখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰ হ’ল—চীন, ফ্ৰান্স, ৰাছিয়া, যুক্তৰাজ্য আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ।
অস্থায়ী সদস্যসকলক সাধাৰণ সভাই নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘ প্ৰতিষ্ঠাৰ সময়ত অস্থায়ী সদস্য ৬জন আছিল; পিছত সংখ্যা ১০জনলৈ বৃদ্ধি কৰা হয়।
সাধাৰণ substantive সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিবলৈ ১৫জনৰ ভিতৰত কমেও ৯টা অনুকূল ভোট লাগে। লগতে স্থায়ী সদস্যৰ কোনো এজনৰ নেতিবাচক ভোট বা ‘ভেটো’ থাকিলে প্ৰস্তাৱটো গৃহীত নহয়। অৱশ্যে স্থায়ী সদস্যই abstain কৰিলে ৯টা অনুকূল ভোট থাকিলে প্ৰস্তাৱ গৃহীত হ’ব পাৰে।
নিৰাপত্তা পৰিষদে সংঘাতৰ শান্তিপূৰ্ণ সমাধানৰ আহ্বান জনোৱা, নিষেধাজ্ঞা আৰোপ, শান্তিৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু চনদ অনুসৰি অন্যান্য পদক্ষেপৰ বিষয়ে সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰে।
৩। বিশ্বশান্তি ৰক্ষাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘই গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠনৰ মুখ্য উদ্দেশ্যই হৈছে বিশ্বত শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা। এই লক্ষ্য পূৰণৰ বাবে সংস্থাটোৱে বিভিন্ন সময়ত কূটনৈতিক আলোচনা, নিৰস্ত্ৰীকৰণ, শান্তিৰক্ষা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চুক্তিৰ পথ গ্ৰহণ কৰিছে।
(ক) নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ প্ৰচেষ্টা: অস্ত্ৰৰ প্ৰতিযোগিতা কমাই যুদ্ধৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস কৰিবলৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিৰস্ত্ৰীকৰণ সম্পৰ্কীয় আলোচনা আৰু ব্যৱস্থাক উৎসাহিত কৰি আহিছে।
(খ) পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ: পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰৰ বিস্তাৰ আৰু পৰীক্ষা নিয়ন্ত্ৰণৰ লক্ষ্যৰে বিভিন্ন আন্তর্জাতিক চুক্তিৰ সৃষ্টি হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ১৯৬৩ৰ Partial Test Ban Treaty, ১৯৬৮ৰ NPT আৰু ১৯৯৬ৰ CTBT বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।
(গ) শান্তিপূৰ্ণ বিবাদ নিষ্পত্তি: আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ বিবাদ সমাধান, মধ্যস্থতা আৰু প্ৰতিষেধমূলক কূটনীতি ব্যৱহাৰ কৰি সংঘাত যুদ্ধলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাটো বাধা দিয়াৰ চেষ্টা কৰা হয়।
(ঘ) নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পদক্ষেপ: আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি সৃষ্টি হলে নিৰাপত্তা পৰিষদে আলোচনা, নিষেধাজ্ঞা অথবা চনদে অনুমোদন কৰা অন্যান্য ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
(ঙ) শান্তিৰক্ষা: সংঘাতপীড়িত বহু অঞ্চলত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শান্তিৰক্ষী বাহিনীয়ে যুদ্ধবিৰতি ৰক্ষা আৰু স্বাভাৱিক অৱস্থা ঘূৰাই অনাত ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।
এইদৰে বিশ্বৰ সকলো সংঘাত সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰিব নোৱাৰিলেও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিবাদ সমাধানৰ এক উমৈহতীয়া মঞ্চ হিচাপে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
৪। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগৰ বিষয়ে এটি টোকা লিখা।
উত্তৰঃ ভাৰতত মানৱ অধিকাৰৰ সুৰক্ষা আৰু প্ৰসাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগ (NHRC) স্থাপন কৰা হয়। আয়োগটো ১২ অক্টোবৰ ১৯৯৩ত স্থাপিত হয় আৰু ইয়াৰ আইনী ভিত্তি হৈছে Protection of Human Rights Act, 1993। পৰৱৰ্তী সময়ত আইনখন সংশোধনো কৰা হৈছে।
আয়োগৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে দেশত জীৱন, স্বাধীনতা, সমতা আৰু মানৱীয় মৰ্যাদাৰ সৈতে জড়িত অধিকাৰসমূহৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাত সহায় কৰা।
আয়োগৰ উল্লেখযোগ্য কাৰ্যসমূহ হ’ল—
১. মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ অভিযোগ অনুসন্ধান কৰা।
২. মানৱ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ বাবে থকা সাংবিধানিক আৰু আইনী ব্যৱস্থা পৰ্যালোচনা কৰা।
৩. কাৰাগাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট প্ৰতিষ্ঠান পৰিদৰ্শন কৰি বন্দীসকলৰ অৱস্থা পৰ্যালোচনা কৰা।
৪. মানৱ অধিকাৰৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱা বিষয়সমূহ অধ্যয়ন কৰা।
৫. মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় শিক্ষা আৰু জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা।
৬. প্ৰয়োজন অনুসৰি চৰকাৰক পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিবেদন দাখিল কৰা।
টোকাঃ তোমাৰ দিয়া পুৰণি উত্তৰত আয়োগৰ সদস্য গঠন আৰু অৰ্হতা ১৯৯৩ চনৰ আগৰ ব্যৱস্থা অনুসৰি দিয়া আছে। বৰ্তমান আইনখন ২০১৯তো সংশোধিত হৈছে, সেয়ে বৰ্তমানৰ গঠন পুৰণি পাঠ্যবইৰ বৰ্ণনাৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ একে নহয়।
৫। মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কত ৰাষ্ট্ৰসংঘই গ্ৰহণ কৰা পদক্ষেপসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লক্ষ্য কেৱল যুদ্ধ ৰোধ কৰাই নহয়; প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ স্বাধীনতা, সমতা আৰু মানৱীয় মৰ্যাদা সুৰক্ষিত কৰাও ইয়াৰ এক অন্যতম আদৰ্শ।
এই লক্ষ্য বাস্তৱায়নৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ আটাইতকৈ ঐতিহাসিক পদক্ষেপ হ’ল Universal Declaration of Human Rights (UDHR)।
১৯৪৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাই UDHR গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ সপক্ষে ৪৮খন দেশে ভোট দিছিল, বিপক্ষে কোনো ভোট নাছিল আৰু ৮খন দেশে ভোটদানৰ পৰা বিৰত আছিল।
ঘোষণাপত্ৰখনত ৩০টা অনুচ্ছেদৰ জৰিয়তে জীৱন, স্বাধীনতা, সমতা, ন্যায়, মত প্ৰকাশ, ধৰ্মীয় স্বাধীনতা, শিক্ষা, কৰ্ম আৰু অন্যান্য মৌলিক অধিকাৰৰ আদৰ্শ প্ৰকাশ কৰা হৈছে। এই ঘোষণাপত্ৰই পিছলৈ বহু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ চুক্তিৰ ভিত্তি সৃষ্টি কৰিছে।
সেই ঐতিহাসিক দিনটোৰ স্মৃতিত প্ৰতি বছৰে ১০ ডিচেম্বৰ বিশ্ব মানৱ অধিকাৰ দিৱস হিচাপে পালন কৰা হয়।
৬। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাৰ ক্ষমতা আৰু কাৰ্য আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ সাধাৰণ সভা ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আটাইতকৈ বিস্তৃত প্ৰতিনিধিত্বশীল অংগ। সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰ ইয়াৰ সদস্য। প্ৰতিখন দেশে সৰ্বাধিক পাঁচজন প্ৰতিনিধি পঠাব পাৰিলেও প্ৰতিখন ৰাষ্ট্ৰৰ ভোট এটাহে।
সাধাৰণ সভাৰ প্ৰধান কাৰ্য আৰু ক্ষমতাসমূহ হ’ল—
১. আলোচনা আৰু পৰামৰ্শ: ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন বিষয় সাধাৰণ সভাই আলোচনা কৰিব পাৰে আৰু উপযুক্ত পৰামৰ্শ আগবঢ়াব পাৰে।
২. বাজেট অনুমোদন: ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বাজেট বিবেচনা আৰু অনুমোদন কৰে।
৩. সদস্য নিৰ্বাচন: নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্য আৰু অন্যান্য কিছুমান সংস্থাৰ সদস্য নিৰ্বাচনত সাধাৰণ সভাৰ ভূমিকা থাকে।
৪. সচিব-প্ৰধানৰ নিযুক্তি: নিৰাপত্তা পৰিষদৰ পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত সাধাৰণ সভাই সচিব-প্ৰধান নিযুক্ত কৰে।
৫. আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়: নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সৈতে মিলি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ নিৰ্বাচনত অংশ লয়।
৬. অন্যান্য অংগৰ প্ৰতিবেদন গ্ৰহণ: ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিভিন্ন অংগ আৰু সচিব-প্ৰধানৰ প্ৰতিবেদন সাধাৰণ সভাই গ্ৰহণ আৰু আলোচনা কৰে।
৭. শান্তি আৰু সহযোগিতা: আন্তর্জাতিক শান্তি, নিৰস্ত্ৰীকৰণ, উন্নয়ন আৰু মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়ত পৰামৰ্শ আৰু নীতি গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ মঞ্চৰ ভূমিকা পালন কৰে।
বহু বিকল্পধৰ্মী প্ৰশ্নোত্তৰ (MCQ)
১। ৰাষ্ট্ৰসংঘ কেতিয়া প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল?
(ক) ২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৪
(খ) ২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৫
(গ) ২৫ অক্টোবৰ ১৯৪৬
(ঘ) ২৪ অক্টোবৰ ১৯৫০
উত্তৰঃ (খ) ২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৫।
২। ৰাষ্ট্ৰসংঘ দিৱস পালন কৰা হয়—
(ক) ১০ ডিচেম্বৰ
(খ) ৫ জুন
(গ) ২৪ অক্টোবৰ
(ঘ) ১ জানুৱাৰী
উত্তৰঃ (গ) ২৪ অক্টোবৰ।
৩। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্যৰ সংখ্যা আছিল—
(ক) ৪৫
(খ) ৫০
(গ) ৫১
(ঘ) ৫৫
উত্তৰঃ (গ) ৫১।
৪। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বৰ্তমান সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সংখ্যা—
(ক) ১৯০
(খ) ১৯১
(গ) ১৯৩
(ঘ) ১৯৫
উত্তৰঃ (গ) ১৯৩।
৫। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত—
(ক) জেনেভাত
(খ) নিউয়ৰ্কত
(গ) লণ্ডনত
(ঘ) পেৰিছত
উত্তৰঃ (খ) নিউয়ৰ্কত।
৬। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰধান অংগৰ সংখ্যা—
(ক) ৫টা
(খ) ৬টা
(গ) ৭টা
(ঘ) ৮টা
উত্তৰঃ (খ) ৬টা।
৭। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বৃহত্তম অংগটো হ’ল—
(ক) নিৰাপত্তা পৰিষদ
(খ) সচিবালয়
(গ) সাধাৰণ সভা
(ঘ) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়
উত্তৰঃ (গ) সাধাৰণ সভা।
৮। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ মুঠ সদস্য—
(ক) ১০জন
(খ) ১২জন
(গ) ১৫জন
(ঘ) ২০জন
উত্তৰঃ (গ) ১৫জন।
৯। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্য সংখ্যা—
(ক) ৪জন
(খ) ৫জন
(গ) ৬জন
(ঘ) ১০জন
উত্তৰঃ (খ) ৫জন।
১০। নিৰাপত্তা পৰিষদৰ অস্থায়ী সদস্য সংখ্যা—
(ক) ৫জন
(খ) ৬জন
(গ) ১০জন
(ঘ) ১৫জন
উত্তৰঃ (গ) ১০জন।
১১। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ সংখ্যা—
(ক) ৯জন
(খ) ১১জন
(গ) ১৫জন
(ঘ) ১৮জন
উত্তৰঃ (গ) ১৫জন।
১২। বিশ্ব মানৱ অধিকাৰ দিৱস পালন কৰা হয়—
(ক) ২৪ অক্টোবৰ
(খ) ১০ ডিচেম্বৰ
(গ) ৫ জুন
(ঘ) ২৭ ছেপ্টেম্বৰ
উত্তৰঃ (খ) ১০ ডিচেম্বৰ।
১৩। মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণাপত্ৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল—
(ক) ১০ ডিচেম্বৰ ১৯৪৫
(খ) ১০ ডিচেম্বৰ ১৯৪৬
(গ) ১০ ডিচেম্বৰ ১৯৪৮
(ঘ) ২৪ অক্টোবৰ ১৯৪৮
উত্তৰঃ (গ) ১০ ডিচেম্বৰ ১৯৪৮।
১৪। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ আৰম্ভ হৈছিল—
(ক) ১৯১২
(খ) ১৯১৩
(গ) ১৯১৪
(ঘ) ১৯১৮
উত্তৰঃ (গ) ১৯১৪।
১৫। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পাছত গঠন হোৱা বিশ্ব সংস্থাটো—
(ক) জাতিসংঘ
(খ) ৰাষ্ট্ৰসংঘ
(গ) SAARC
(ঘ) NATO
উত্তৰঃ (খ) ৰাষ্ট্ৰসংঘ।
১৬। বিশ্বশান্তি স্থাপনৰ বাবে প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত সৃষ্টি হোৱা সংস্থাটো—
(ক) ৰাষ্ট্ৰসংঘ
(খ) জাতিসংঘ
(গ) বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা
(ঘ) বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থা
উত্তৰঃ (খ) জাতিসংঘ।
১৭। ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠনৰ সময়ত অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদৰ সদস্য সংখ্যা আছিল—
(ক) ১৫জন
(খ) ১৮জন
(গ) ২৫জন
(ঘ) ৩০জন
উত্তৰঃ (খ) ১৮জন।
১৮। ILO-ৰ ১৯৭০ চনৰ অধিৱেশনত অংশ লোৱা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকী আছিল—
(ক) ফখৰুদ্দিন আলি আহমেদ
(খ) ড° ভি. ভি. গিৰি
(গ) ড° ৰাধাকৃষ্ণন
(ঘ) ড° ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ
উত্তৰঃ (খ) ড° ভি. ভি. গিৰি।
১৯। তলৰ কোনটো ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ বিশেষায়িত সংস্থা?
(ক) WHO
(খ) FIFA
(গ) ICC
(ঘ) WEF
উত্তৰঃ (ক) WHO।
২০। World Economic Forum-ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়—
(ক) কাঠমাণ্ডু
(খ) ডুবাই
(গ) জেনেভা/Cologny
(ঘ) নিউয়ৰ্ক
উত্তৰঃ (গ) জেনেভা/Cologny।
২১। ২০২৬ চনৰ আগষ্টলৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সচিব-প্ৰধান—
(ক) বান কি-মুন
(খ) এণ্টনিঅ’ গুটেৰেছ
(গ) ট্ৰিগভে লি
(ঘ) কফি আনান
উত্তৰঃ (খ) এণ্টনিঅ’ গুটেৰেছ।
Human Generate Question Answer
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ
১) ৰাষ্ট্ৰসংঘ কিয় গঠন হৈছিল?
উত্তৰঃ- প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পাছত বিশ্বত স্থায়ী শান্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ উদ্দেশ্যে এটা আন্তৰ্জাতিক সংগঠন গঠন কৰা হৈছিল, কিন্তু দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ পুনৰ আৰম্ভ হোৱাত সেই প্ৰচেষ্টা ব্যৰ্থ হয়। তাৰ পিছত পুনৰ বিশ্বশান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰাখিবলৈ ১৯৪৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন কৰা হয়।
২) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দুটা উদ্দেশ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দুটা মুখ্য উদ্দেশ্য হ’ল —
(ক) আন্তর্জাতিক শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা কৰা।
(খ) সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ ভিত্তিত দেশসমূহৰ মাজত বন্ধুত্বপূর্ণ সম্পর্ক স্থাপন কৰা।
৩) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অংগকেইটাৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ- ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুঠ ৬টা প্রধান অংগ আছে। এইবোৰ হ’ল —
(i) সাধাৰণ সভা
(ii) নিৰাপত্তা পৰিষদ
(iii) অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ
(iv) ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ
(v) আন্তর্জাতিক ন্যায়ালয়
(vi) সচিবালয়
৪) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লগত জড়িত থকা দুটা এজেন্সিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ- ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লগত জড়িত দুটা গুৰুত্বপূর্ণ এজেন্সি হ’ল —
(i) আন্তর্জাতিক শ্রমিক সংস্থা (ILO)
(ii) বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা (WHO)
৫) নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ সম্পৰ্কত সম্পাদিত হোৱা দুখন চুক্তিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ- নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত সম্পাদিত হোৱা দুটা গুৰুত্বপূর্ণ চুক্তি হ’ল —
(i) ১৯৬৩ চনৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ সম্পৰ্কীয় চুক্তি (NPT)
(ii) ১৯৯৬ চনৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষা নিষিদ্ধ চুক্তি (CTBT)
৬) মানৱ অধিকাৰ মানে কি বুজা?
উত্তৰঃ- প্ৰতিজন মানুহে নিজৰ ব্যক্তিত্ব বিকাশ আৰু মৰ্যাদাপূৰ্ণ জীৱন যাপন কৰিবলৈ যিবোৰ মৌলিক অধিকাৰৰ প্ৰয়োজন হয়, সেইবোৰ অধিকাৰকে মানৱ অধিকাৰ বুলি কোৱা হয়।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post