Lesson 11
ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু আমাৰ পৰিৱেশ
ক্ৰিয়া-কলাপ
১। চমু উত্তৰ দিয়া
(ক) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈখন ক’ৰ পৰা ক’লৈ বৈ গৈছে?
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈখন তিব্বতৰ চেমায়ুংডুং অঞ্চলৰ পৰা উৎপত্তি হৈ তিব্বত, অৰুণাচল প্ৰদেশ, অসম আৰু বাংলাদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ শেষত বংগোপসাগৰত মিলিছে।
(খ) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মূল উৎস কি?
উত্তৰঃ পাঠ্য অনুসৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মূল উৎস হৈছে তিব্বতৰ চেমায়ুংডুং হিমবাহ অঞ্চল।
(গ) সংস্কৃতত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীক কি নামেৰে জনা যায়?
উত্তৰঃ সংস্কৃতত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীক ‘লোহিত্য’ নামেৰে জনা যায়।
(ঘ) অসমত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দৈৰ্ঘ্য কিমান?
উত্তৰঃ পাঠ্য অনুসৰি অসমত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৭২৫ কিলোমিটাৰ।
(ঙ) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন কোন ঠাইত গংগাৰ লগত মিলিত হৈছে?
উত্তৰঃ বাংলাদেশৰ গোৱালন্দৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মূল ধাৰা যমুনা পদ্মা বা গংগাৰ লগত মিলিত হৈছে।
(চ) ভাৰতৰ এটা নদী সভ্যতাৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ভাৰতৰ এটা প্ৰাচীন নদী সভ্যতা হৈছে সিন্ধু সভ্যতা।
(ছ) ভাৰতলৈ অহা দুগৰাকী বিদেশী পৰ্যটকৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ভাৰতলৈ অহা দুগৰাকী উল্লেখযোগ্য বিদেশী পৰ্যটক বা পৰিব্ৰাজক হ’ল মেগাস্থিনিচ আৰু হিউয়েন চাং।
(জ) চাংপো আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ গতিপথ সম্পৰ্কে অনুসন্ধান কৰা প্ৰথম অভিযানকাৰী কোন আছিল?
উত্তৰঃ চাংপো আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গতিপথৰ সম্পৰ্ক অনুসন্ধান কৰা উল্লেখযোগ্য প্ৰাৰম্ভিক অভিযানকাৰী আছিল ছিকিমৰ কিনথুপ।
(ঝ) ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পৰিৱেশ সমস্যাত প্ৰভাৱ পেলোৱা এটি প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পৰিৱেশ সমস্যাত প্ৰভাৱ পেলোৱা এটি প্ৰধান প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ হ’ল ভূমিকম্প।
(ঞ) ‘ইণ্ডিকা’ গ্ৰন্থখনৰ লেখক কোন?
উত্তৰঃ ‘ইণ্ডিকা’ গ্ৰন্থখনৰ লেখক আছিল গ্ৰীক দূত মেগাস্থিনিচ।
২। ‘ব্ৰহ্মপুত্ৰ’ নামটোৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে লিখা।
উত্তৰঃ ‘ব্ৰহ্মপুত্ৰ’ নামটোৰ সৈতে কেইবাটাও পৌৰাণিক কাহিনী জড়িত হৈ আছে। ‘ব্ৰহ্মপুত্ৰ’ শব্দৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হ’ল—‘ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ’।
‘কালিকা পুৰাণ’ত বৰ্ণিত কাহিনী অনুসৰি ব্ৰহ্মাৰ সৈতে জড়িত এক জলময় সত্তাৰ পৰাই এই নদীৰ সৃষ্টি হোৱা বুলি কল্পনা কৰা হৈছে। আন এক পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি পৰশুৰামে পিতৃ জমদগ্নিৰ আদেশত মাতৃ ৰেণুকাক বধ কৰাৰ পিছত পাপমোচনৰ বাবে তীৰ্থভ্ৰমণ কৰিছিল। তেওঁ ব্ৰহ্মকুণ্ডত উপস্থিত হৈ কুঠাৰেৰে পানীৰ পথ মুকলি কৰি দিয়াত জলধাৰা নামি আহে বুলি জনবিশ্বাস আছে।
এই পৌৰাণিক ধাৰণাৰ পৰাই নদীখনৰ নাম ‘ব্ৰহ্মপুত্ৰ’ হোৱা বুলি কোৱা হয়। নদীখন ‘লোহিত’ বা ‘লুইত’ নামেৰেও অসমত বহুলভাৱে পৰিচিত।
৩। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ এটি ভৌগোলিক বৰ্ণনা দিয়া।
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ এছিয়া মহাদেশৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু জলবহুল নদী। ইয়াৰ উৎস তিব্বতৰ উচ্চ মালভূমি আৰু হিমবাহ অঞ্চলত।
তিব্বতত নদীখন ‘য়াৰলুং চাংপো’ বা ‘চাংপো’ নামেৰে পূবৰ ফালে বৈ যায়। তাৰ পিছত নামচা বৰৱা অঞ্চলৰ ওচৰত দক্ষিণলৈ ঘূৰি অৰুণাচল প্ৰদেশত প্ৰৱেশ কৰে। অৰুণাচলত ইয়াক চিয়াং বা দিহাং নামেৰে জনা যায়।
দিহাং নদীৰ লগত দিবাং আৰু লোহিতৰ জলধাৰা মিলাৰ পিছত অসমৰ সমভূমিত ই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নামেৰে পশ্চিমমুখী হৈ বৈ যায়। অসমৰ পৰা বাংলাদেশত প্ৰৱেশ কৰাৰ পিছত ইয়াৰ মূল ধাৰা যমুনা নামেৰে পৰিচিত হয়। পিছত ই পদ্মা আৰু মেঘনাৰ সৈতে মিলি বংগোপসাগৰত পৰে।
ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ অসংখ্য উপনৈ আছে। বৰষুণ, হিমবাহৰ গলিত পানী আৰু পাহাৰীয়া উপনৈসমূহৰ পানীয়ে ইয়াক বছৰজুৰি জলসমৃদ্ধ কৰি ৰাখে।
৪। অসমৰ পৰিৱেশৰ ওপৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰভাৱ সম্পৰ্কে লিখা।
উত্তৰঃ অসমৰ ভৌগোলিক, অৰ্থনৈতিক আৰু জৈৱিক পৰিৱেশ গঢ়ি তোলাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহে কঢ়িয়াই অনা পলসে অসমৰ সমভূমিৰ মাটিক উৰ্বৰ কৰি তোলে। ফলত কৃষিকাৰ্যৰ বাবে উপযোগী বিস্তীৰ্ণ পলসুৱা ভূমি সৃষ্টি হৈছে। নদী আৰু ইয়াৰ কাষৰ জলাশয়, চাপৰি, চৰ, বিল আৰু আৰ্দ্ৰভূমিয়ে বহু প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ, মাছ, চৰাই আৰু অন্যান্য জীৱক আশ্ৰয় দিয়ে।
আনহাতে বাৰিষাৰ সময়ত অধিক বৰষুণ আৰু পাহাৰীয়া উপনৈসমূহৰ প্ৰচুৰ জলধাৰাৰ বাবে ব্ৰহ্মপুত্ৰত বানপানী হয়। নদীখন অধিক পৰিমাণৰ পলস বহন কৰাৰ বাবে নদীতল আৰু গতিপথৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে। ইয়াৰ ফলত বহু অঞ্চলত গৰাখহনীয়াও দেখা যায়।
ভূমিকম্প, ভূমিস্খলন, বন উজাৰ, পাহাৰ খনন, নদীৰ পাৰত অনিয়ন্ত্ৰিত বসতি আৰু আৱৰ্জনা পেলোৱা আদি কাৰণেও নদীৰ পৰিৱেশৰ ওপৰত চাপ বৃদ্ধি পায়।
সেয়েহে ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ বাবে একেদৰে জীৱনদায়িনী সম্পদ আৰু প্ৰাকৃতিক প্ৰত্যাহ্বানৰ উৎস।
৫। প্ৰসংগ-সংগতি দেখুৱাই ব্যাখ্যা কৰা
(ক) “অসমৰ মাজেৰে বৈ যোৱা মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ যেন অসমীয়া জাতিৰ এক জীৱনদায়িনী শক্তি।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কথাষাৰ ‘ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু আমাৰ পৰিৱেশ’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
কথাষাৰৰ মাজেৰে অসমৰ জীৱন আৰু সভ্যতাৰ সৈতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গভীৰ সম্পৰ্কৰ কথা প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ কৃষি, মৎস্য, যাতায়াত, জীৱিকা, মাটি গঠন, জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য আৰু সামাজিক জীৱনৰ অন্যতম আধাৰ। নদীখনে কঢ়িয়াই অনা পলসে অসমৰ মাটি উৰ্বৰ কৰে আৰু কৃষিক সমৃদ্ধ কৰে। নদী আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ ওপৰত বহু মানুহৰ জীৱিকা নিৰ্ভৰশীল।
অসমীয়া সাহিত্য, বিহুগীত, লোকগীত, কাহিনী আৰু সংস্কৃতিতো ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বিশেষ স্থান আছে। যুগ যুগ ধৰি নদীখনৰ দুয়োপাৰে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মিলন ঘটি এক সমৃদ্ধ অসমীয়া সমাজ-সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছে।
এইদৰে অসমৰ প্ৰকৃতি, অৰ্থনীতি, সমাজ আৰু সংস্কৃতিক জীৱনীশক্তি প্ৰদান কৰাৰ বাবেই মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰক অসমীয়া জাতিৰ ‘জীৱনদায়িনী শক্তি’ বুলি কোৱা হৈছে।
(খ) “ব্ৰহ্মপুত্ৰ হ’ল আমাৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ মূল আধাৰ।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কথাষাৰত অসমৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ৰক্ষা আৰু বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গুৰুত্ব প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ, বিল, জলাশয়, চৰ-চাপৰি আৰু আৰ্দ্ৰভূমি অসংখ্য উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাসস্থান। বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছ, কাছ, জলজ উদ্ভিদ, চৰাই আৰু বহু বন্যপ্ৰাণীৰ জীৱন এই নদী-ব্যৱস্থাৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত।
নদীয়ে কঢ়িয়াই অনা পলসে উৰ্বৰ সমভূমি, ঘাঁহনি আৰু বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক বাসস্থান সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ফলত অসমৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সমৃদ্ধ হৈছে।
কিন্তু বানপানী, গৰাখহনীয়া, প্ৰদূষণ, বন উজাৰ আৰু মানুহৰ অনিয়ন্ত্ৰিত কাৰ্যকলাপে এই পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলায়। সেয়েহে ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অসমৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য ৰক্ষাৰ বাবে অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।
৬। চমুটোকা লিখা
(ক) সিন্ধু সভ্যতা
উত্তৰঃ সিন্ধু সভ্যতা বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰাচীন নগৰ সভ্যতা। সিন্ধু নদী আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ উপত্যকাত এই সভ্যতাৰ বিকাশ ঘটিছিল।
হৰপ্পা আৰু মহেঞ্জোদাৰো ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য নগৰ। উন্নত নগৰ পৰিকল্পনা, পকী ঘৰ, নলা-নৰ্দমা, ব্যৱসায়-বাণিজ্য আৰু কাৰুশিল্পৰ বাবে এই সভ্যতা বিশেষভাৱে বিখ্যাত।
(খ) মাজুলী
উত্তৰঃ মাজুলী ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বুকুত অৱস্থিত অসমৰ এক বিখ্যাত নদীদ্বীপ। ই অসমীয়া বৈষ্ণৱ সংস্কৃতি, সত্ৰ, নামঘৰ, মুখাশিল্প আৰু বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংস্কৃতিৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।
ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াই মাজুলীৰ ভূমিৰ ওপৰত দীৰ্ঘদিন ধৰি প্ৰভাৱ পেলাই আহিছে। তথাপি অসমৰ সাংস্কৃতিক আৰু প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্যত মাজুলীৰ স্থান অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
(গ) ব্ৰহ্মকুণ্ড
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মকুণ্ড বা পৰশুৰাম কুণ্ড অৰুণাচল প্ৰদেশৰ লোহিত নদী অঞ্চলৰ এক বিখ্যাত তীৰ্থস্থান।
পৌৰাণিক বিশ্বাস অনুসৰি পৰশুৰামে মাতৃহত্যাৰ পাপ মোচন কৰিবলৈ ইয়াত স্নান কৰিছিল। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কীয় লোককাহিনী আৰু পৌৰাণিক বিশ্বাসৰ সৈতেও এই স্থানৰ নাম জড়িত।
(ঘ) পৰশুৰাম
উত্তৰঃ পৰশুৰাম পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি ঋষি জমদগ্নি আৰু ৰেণুকাৰ পুত্ৰ। তেওঁক ভগৱান বিষ্ণুৰ ষষ্ঠ অৱতাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।
পিতৃৰ আদেশত মাতৃ ৰেণুকাক বধ কৰাৰ পিছত পাপমোচনৰ বাবে তেওঁ তীৰ্থভ্ৰমণ কৰা বুলি কাহিনী আছে। ব্ৰহ্মকুণ্ড বা পৰশুৰাম কুণ্ডৰ সৈতেও তেওঁৰ নাম জড়িত।
(ঙ) মেগাস্থিনিচ
উত্তৰঃ মেগাস্থিনিচ এগৰাকী গ্ৰীক দূত আৰু লেখক আছিল। তেওঁ মৌৰ্য সম্ৰাট চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্যৰ সময়ত ভাৰতত অৱস্থান কৰিছিল।
ভাৰতৰ ৰাজনীতি, সমাজ, ভূগোল আৰু জীৱনযাত্ৰাৰ বিষয়ে তেওঁ ‘ইণ্ডিকা’ নামৰ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। মূল গ্ৰন্থখন সম্পূৰ্ণ ৰূপে বৰ্তমান উপলব্ধ নহয়; পৰৱৰ্তী গ্ৰীক-ৰোমান লেখকৰ উদ্ধৃতিৰ মাজেৰে ইয়াৰ বহু অংশৰ কথা জনা যায়।
(চ) হিউয়েন চাং
উত্তৰঃ হিউয়েন চাং সপ্তম শতিকাৰ এজন বিখ্যাত চীনা বৌদ্ধ পৰিব্ৰাজক। তেওঁ ভাৰত ভ্ৰমণ কৰাৰ সময়ত ভাস্কৰবৰ্মনৰ ৰাজত্বকালত কামৰূপলৈও আহিছিল।
তেওঁৰ ভ্ৰমণ-বিৱৰণৰ পৰা তৎকালীন ভাৰত আৰু কামৰূপৰ সমাজ, শিক্ষা, ধৰ্ম আৰু ৰাজনৈতিক অৱস্থাৰ বহু তথ্য পোৱা যায়। তেওঁৰ ভ্ৰমণ-বৃত্তান্ত ‘চি-ইউ-কি’ নামেৰে পৰিচিত।
(ছ) ব্ৰহ্মপুত্ৰ
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ প্ৰধান নদী আৰু পৃথিৱীৰ অন্যতম বৃহৎ নদী। তিব্বতত ই চাংপো নামেৰে, অৰুণাচল প্ৰদেশত চিয়াং বা দিহাং নামেৰে আৰু অসমত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নামেৰে বৈ যায়।
বাংলাদেশত ইয়াৰ মূল ধাৰা যমুনা নামেৰে পৰিচিত। পিছত গংগা-পদ্মা আৰু মেঘনাৰ সৈতে মিলি বংগোপসাগৰত পৰে।
অসমৰ কৃষি, জীৱিকা, জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য, সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু সামাজিক জীৱনত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰভাৱ অপৰিসীম।
৭। ‘ক’ অংশৰ লগত ‘খ’ অংশ মিলোৱা
উত্তৰঃ
(১) ছুমেৰীয় সভ্যতা — ইউফ্ৰেটিছ-টাইগ্ৰিছ নদী।
(২) ইণ্ডিকা — মেগাস্থিনিচ।
(৩) চি-ইউ-কি — হিউয়েন চাং।
(৪) ব্ৰহ্মপুত্ৰ — চেমায়ুংডুং।
(৫) পদ্মা — বাংলাদেশ।
(৬) ভাস্কৰবৰ্মন — কামৰূপৰ ৰজা।
(৭) মাজুলী — নদীদ্বীপ।
(৮) মিছৰীয় সভ্যতা — নীল নদী।
ভাষা-বিচাৰ
১। তলৰ শব্দবোৰৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখা
সাগৰ = সমুদ্ৰ, সিন্ধু।
নদী = নৈ, সৰিত।
পাহাৰ = পৰ্বত, গিৰি।
পুথি = কিতাপ, গ্ৰন্থ।
জাতি = জনগোষ্ঠী, সম্প্ৰদায়।
লুইত = ব্ৰহ্মপুত্ৰ।
তুষাৰ = বৰফ, হিম।
কুণ্ড = জলাধাৰ, গহ্বৰ।
পৰ্যটক = ভ্ৰমণকাৰী, যাত্ৰী।
২। তলৰ শব্দবোৰত ‘ণ/ষ’ হোৱাৰ কাৰণ লিখা
ভ্ৰমণ
উত্তৰঃ ‘ৰ’ৰ প্ৰভাৱত পৰৱৰ্তী দন্ত্য ‘ন’ মূর্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
তুষাৰ
উত্তৰঃ ‘তুষাৰ’ তৎসম শব্দ। মূল সংস্কৃত বানান অনুসৰি ইয়াত মূর্ধন্য ‘ষ’ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
কৃষ্ণ
উত্তৰঃ ‘কৃষ্ণ’ তৎসম শব্দ। ইয়াৰ মূল সংস্কৃত ৰূপতেই মূর্ধন্য ‘ষ’ আৰু ‘ণ’ আছে।
সোণকোষ
উত্তৰঃ ‘সোণ’ত ‘ণ’ আৰু ‘কোষ’ত ‘ষ’ প্ৰচলিত তথা মূল শব্দৰ বানান অনুসৰি ব্যৱহৃত হৈছে।
ৰেণুকা
উত্তৰঃ তৎসম ‘ৰেণুকা’ শব্দত ‘ৰ’ৰ প্ৰভাৱত পৰৱৰ্তী ‘ন’ মূর্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
কুণ্ড
উত্তৰঃ ‘ড’ মূর্ধন্য বৰ্গৰ বৰ্ণৰ সংযোগত দন্ত্য ‘ন’ মূর্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
৩। বিপৰীত শব্দ লিখা
পাহাৰ = ভৈয়াম।
উচ্চ = নিম্ন।
দীৰ্ঘ = হ্ৰস্ব।
বহল = ঠেক।
প্ৰৱাহমান = স্থিৰ।
৪। অনুকাৰ শব্দ কাক বোলে? উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ কোনো বস্তু, জীৱ-জন্তু বা প্ৰাকৃতিক ঘটনাৰ ধ্বনি অনুকৰণ কৰি সৃষ্টি হোৱা শব্দক অনুকাৰ শব্দ বোলে।
যেনে—গুৰ্ গুৰ্, জিপ্ জিপ্, হুৰ্ হুৰ্, চিপ্ চিপ্ আদি।
৫। বাক্য সাজা
হোঁ-হোঁৱনি
উত্তৰঃ ধুমুহাৰ হোঁ-হোঁৱনি শুনি শিশুটো ভয় খালে।
হুৰ্ হুৰ্
উত্তৰঃ হুৰ্ হুৰ্ কৰি বতাহ বলিবলৈ ধৰিলে।
গুৰ্ গুৰ্
উত্তৰঃ আকাশত মেঘে গুৰ্ গুৰ্ কৰি গৰজিছে।
চিৰিপ্ চিৰিপ্
উত্তৰঃ পুখুৰীৰ ঘাটত চিৰিপ্ চিৰিপ্ শব্দ কৰি কাপোৰ ধুই আছে।
জিপ্ জিপ্
উত্তৰঃ পুৱাৰে পৰা জিপ্ জিপ্ কৈ বৰষুণ দি আছে।
চিপ্ চিপ্
উত্তৰঃ চিপ্ চিপ্ বৰষুণৰ মাজেৰেই আমি স্কুললৈ গ’লোঁ।
বহুবিকল্পীয় প্ৰশ্ন (MCQ)
১। তিব্বতত ব্ৰহ্মপুত্ৰক কি নামেৰে জনা যায়?
A. চাংপো
B. পদ্মা
C. মেঘনা
D. লুইত
উত্তৰঃ A. চাংপো
২। সংস্কৃতত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ এটা নাম কি?
A. ভাগীৰথী
B. লোহিত্য
C. যমুনা
D. অলকানন্দা
উত্তৰঃ B. লোহিত্য
৩। ‘ইণ্ডিকা’ গ্ৰন্থৰ লেখক কোন?
A. ফাহিয়েন
B. হিউয়েন চাং
C. মেগাস্থিনিচ
D. ইবন বটুতা
উত্তৰঃ C. মেগাস্থিনিচ
৪। বাংলাদেশত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মূল ধাৰাক কি নামেৰে জনা যায়?
A. লোহিত
B. চিয়াং
C. চাংপো
D. যমুনা
উত্তৰঃ D. যমুনা
৫। ভাৰতৰ এটা প্ৰাচীন নদী সভ্যতা কোনটো?
A. সিন্ধু সভ্যতা
B. ৰোমান সভ্যতা
C. গ্ৰীক সভ্যতা
D. মায়া সভ্যতা
উত্তৰঃ A. সিন্ধু সভ্যতা
৬। হিউয়েন চাং কাৰ ৰাজত্বকালত কামৰূপলৈ আহিছিল?
A. নৰনাৰায়ণ
B. ভাস্কৰবৰ্মন
C. চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য
D. অশোক
উত্তৰঃ B. ভাস্কৰবৰ্মন
৭। মাজুলী কি?
A. পাহাৰ
B. হ্ৰদ
C. নদীদ্বীপ
D. মৰুভূমি
উত্তৰঃ C. নদীদ্বীপ
৮। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পৰিৱেশত প্ৰভাৱ পেলোৱা প্ৰধান প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ এটা কি?
A. তুষাৰপাত
B. আগ্নেয়গিৰি
C. ঘূৰ্ণীবতাহ
D. ভূমিকম্প
উত্তৰঃ D. ভূমিকম্প
৯। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ লগত জড়িত পৌৰাণিক তীৰ্থস্থান কোনটো?
A. ব্ৰহ্মকুণ্ড
B. অমৰনাথ
C. বদ্ৰীনাথ
D. পুষ্কৰ
উত্তৰঃ A. ব্ৰহ্মকুণ্ড
১০। ‘চি-ইউ-কি’ কাৰ ভ্ৰমণ-বিৱৰণৰ সৈতে জড়িত?
A. মেগাস্থিনিচ
B. হিউয়েন চাং
C. ফাহিয়েন
D. মাৰ্কো প’ল’
উত্তৰঃ B. হিউয়েন চাং
১১। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ অসমৰ পৰিৱেশলৈ এটা ইতিবাচক অৱদান কি?
A. মৰুভূমি সৃষ্টি
B. সাগৰৰ লৱণতা বৃদ্ধি
C. উৰ্বৰ পলসুৱা মাটি সৃষ্টি
D. বৰফৰ স্তৰ সৃষ্টি
উত্তৰঃ C. উৰ্বৰ পলসুৱা মাটি সৃষ্টি
১২। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ এটা প্ৰধান পৰিৱেশগত সমস্যা কি?
A. তুষাৰপাত
B. আগ্নেয়গিৰি
C. মৰুভূমিকৰণ
D. বানপানী আৰু গৰাখহনীয়া
উত্তৰঃ D. বানপানী আৰু গৰাখহনীয়া
১৩। ‘লুইত’ বুলি কোনখন নদীক কোৱা হয়?
A. ব্ৰহ্মপুত্ৰ
B. বৰাক
C. সোৱণশিৰি
D. ধনশিৰি
উত্তৰঃ A. ব্ৰহ্মপুত্ৰ
১৪। চাংপো আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গতিপথৰ সম্পৰ্ক অনুসন্ধান কৰা উল্লেখযোগ্য অভিযানকাৰী কোন?
A. হিউয়েন চাং
B. কিনথুপ
C. মেগাস্থিনিচ
D. ফাহিয়েন
উত্তৰঃ B. কিনথুপ
১৫। ব্ৰহ্মপুত্ৰক অসমৰ ‘জীৱনদায়িনী শক্তি’ বোলাৰ মূল কাৰণ কি?
A. কেৱল ই ডাঙৰ নদী বাবে
B. কেৱল নাও চলাৰ বাবে
C. অসমৰ প্ৰকৃতি, জীৱিকা, কৃষি আৰু সংস্কৃতিৰ সৈতে গভীৰ সম্পৰ্ক থকা বাবে
D. ই কেৱল বৰষুণৰ পানী বহন কৰা বাবে
উত্তৰঃ C. অসমৰ প্ৰকৃতি, জীৱিকা, কৃষি আৰু সংস্কৃতিৰ সৈতে গভীৰ সম্পৰ্ক থকা বাবে
১৬। ‘অনুকাৰ শব্দ’ৰ শুদ্ধ উদাহৰণ কোনটো?
A. মাছ-তাছ
B. চাহ-তাহ
C. ঘৰ-চৰ
D. গুৰ্ গুৰ্
উত্তৰঃ D. গুৰ্ গুৰ্
Teacher generate Question Answer
ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু আমাৰ পৰিৱেশ
ক্ৰিয়া কলাপ
১। চমু উত্তৰ দিয়া
( ক ) ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈখন কৰ পৰা ক’লৈ বৈ গৈছে?
উত্তৰ: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈখন তীব্বতৰ চেমায়ুং ডুং উৎসৰ পৰা বংগোপ সাগৰলৈ বৈ গৈছে।
(খ) ব্রহ্মপুত্র নদীৰ মূল উৎস কি?
উত্তৰ: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মূল উৎস হৈছে তীব্বতৰ চেমায়ুং ডুং।
(গ) সংস্কৃতত ব্রহ্মপুত্র নদীক কি নামেৰে জনা যায়?
উত্তৰ:সংস্কৃতত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীক লোহিত্য নামেৰে জনা যায়।
(ঘ ) অসমত ব্রহ্মপুত্র নদীৰ দৈর্ঘ্য কিমান?
উত্তৰ: অসমত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দৈৰ্ঘ্য হল প্ৰায় ৭২৫ কিঃমিঃ।
(ঙ) ব্রহ্মপুত্র নদীখন কোন ঠাইত গংগাৰ লগত মিলিত হৈছে?
উত্তৰঃব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গোৱা গণ্ড নামৰ ঠাইত গংগাৰ লগত মিলিত হৈছে।
(চ) ভাৰতৰ এটা নদী সভ্যতাৰ নাম লিখা?
উত্তৰঃভাৰতৰ এটা নদী সভ্যতাৰ নাম হৈছে সিন্ধু সভ্যতা।
(ছ) ভাৰতলৈ অহা দুগৰাকী বিদেশী পর্যটকৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃভাৰতলৈ অহা দুগৰাকী বিদেশী পৰ্যটকৰ নাম হল মেগাস্থিনিচ আৰু ফাহিয়েন।
(জ) চাংপো আৰু ব্ৰহ্মপুত্র নদীৰ গতি পথ সম্পর্কে অনুসন্ধান কৰা প্রথম অভিযানকাৰী কোন আছিল?
উত্তৰঃ চাংপো আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ গতি পথ সম্পৰ্কে অনুসন্ধান কৰা প্ৰথম অভিযানকাৰী হল ছিকিমৰ কিনথাপা।
(ঝ) ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পৰিৱেশ সমস্যাত প্ৰভাৱ পেলােৱা এটি প্রাকৃতিক দুর্যোগৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পৰিৱেশ সমস্যাত প্ৰভাৱ পেলোৱা এটি প্ৰকৃতিক দুৰ্যোগৰ নাম হল ভূমিকম্প।
(ঞ) ‘ইণ্ডিকা’ গ্রন্থখনৰ লিখক কোন?
উত্তৰঃ “ইণ্ডিকা”গ্ৰন্থখনৰ লিখক হল মেগাস্থিনিচ।
২। ব্রহ্মপুত্র ’ নামটোৰ উৎপত্তি সম্পর্কে লিখা।
উত্তৰঃব্ৰহ্মপুত্ৰ নামটোৰ উৎপত্তি হৈছে-পুৰাণ কাহিনী অনুসৰি ব্ৰহ্মাৰ মানস পুত্ৰ হল ব্ৰহ্মপুত্ৰ।
আন এক পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি পৰশুৰামে পিতৃ যমদগ্নি আজ্ঞা অনুসৰি মাতৃ ৰেণুকাক বধ কৰি পাপমোচনৰ বাবে তীৰ্থ ভ্ৰমমলৈ যায়।এদিন ৰাতিপুৱা তেওঁ হিমালয়ৰ এটি দুৰ্গম শিলাছেদত কুণ্ড দেখিবলৈ পায়।কালিকা পুৰাণৰ মতে এই কুণ্ডটো ব্ৰহ্মাই পানীৰে প্লাৱিত কৰি লুপ্ত কৰিবলৈ মন কৰিছিল আৰু সেই ইচ্ছা পূৰ্ণ কৰিবলৈ তেওঁ শান্তনু মুনিৰ ভাৰ্যা আমোঘাৰ গৰ্ভত নিজৰ জলময় পুত্ৰ সৃষ্টি কৰিছিল।পিছত পৰশুৰামে নিজৰ কুঠাৰেৰে হাবি জংঘল কাটি বাট মোকোলাই সেই ব্ৰহ্মকুণ্ডৰ পৰা ব্ৰহ্মাৰ জলময় পুত্ৰক কামৰুপলৈ(প্ৰচীন অসম) বোৱাই আনে। সেয়ে প্ৰাচীন কামৰুপৰ মাজেৰে বৈ যোৱা এই নদীৰ নাম লোহিত্য বা ব্ৰহ্মপুত্ৰ হল বুলি ভাৱিৱ পাৰি।পৰশুৰামৰ হাত আৰু কুঠাৰত লাগি থকা তেজৰ পৰাই ৰঙা অৰ্থত লোহিত্য আৰু ব্ৰহ্মাৰ মানসপুত্ৰ হোৱা বাবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নামটো উৎপত্তি হৈছে। ৩। ব্রহ্মপুত্র নদীৰ এটি ভৌগলিক বর্ণনা দিয়া।
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ এচিয়া মহাদেশৰ বৃহৎ নদী সমূহৰ ভিতৰত এখন অন্যতম নদী।অসমৰ তিনিখন ডাঙৰ নদী দিহাং,দিবাং আৰু লোহিত মিলিত হৈ অসমত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নাম লৈছে।তীব্বতৰ চেমায়ুং ডুং উৎসৰ পৰা অৰুণাচল,অসম,পশ্চিমবংগ,বাংলাদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ নদীৰ জলধাৰা বংগোপ সাগৰত পৰিছেগৈ।তীব্বতৰ চেমায়ুং ডুং উৎসৰ পৰা বংগোপ সাগৰলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী খনৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ২৮৫০ কিঃমিঃ।ভৌগলিক অৱস্থান অনুসৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন সমুদ্ৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ৩৬০০ মিটাৰ উচ্চতাত আছে আৰু ই ৮২°-৯৭° পূৱ দ্ৰাঘিমাংশ আৰু ২১°-৩১° উত্তৰ অক্ষাংশত অৱস্থিত।
৪। অসমৰ পৰিৱেশৰ ওপৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰভাৱ সম্পর্কে লিখা।
উত্তৰঃ ভূমিকম্প বা আন প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু মানৱ সৃষ্ট প্ৰতিকূল কাৰ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ বাবে অসমৰ পৰিৱেশ পৰিৱৰ্তনত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলায়।যদি কোনো কাৰণত নদীৰ গতি পথ সলনি হয় বা নদীৰ পৃষ্ঠভাগ ওপৰলৈ উঠি আহে তেতিয়া উপত্যকা অঞ্চলত বানপানীৰ সৃষ্টি হৈ আমাৰ পৰিৱেশত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলাব। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ পূৰ্বাংশৰ তলিভাগ বহু পৰিমাণে ওপৰলৈ উঠি আহিছে।ইয়াৰ ফলত প্ৰতিবছৰে বানপানী প্ৰকোপ বৃদ্ধি পাই আহিছে।অসম মৌচুমী জলবায়ুৰ অন্তৰ্গত হোৱা বাবে বাৰিষাৰ কালছোৱাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰায় ৯০ শতাংশ বৰষুণ হয়।তদুপৰি হিমালয় পৰা বৈ অহা বৰফ গলিত হৈ পানীৰ মাত্ৰাও দিনক দিনে বাঢ়ি আহিছে ।ব্ৰহ্মপুত্ৰ অৱধাৰিত দিশৰ বাহিৰে আন তিনিওটা দিশেই পাহাৰ পৰ্বতৰে আবৰা।সেয়েহে উপনৈ সমূহে পৰিবহন কৰা পানীভাগ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীয়ে নিৰ্দিষ্ট সময়ত পৰিবহন কৰিব নোৱাৰা হয় আৰু ইয়াৰ ফলতে বহুতো অঞ্চল গৰাখহনীয়াৰ কবলত জাহ যায়।
ইয়াৰ উপৰি মানুহে নৈৰ পাৰৰ গছ-গছনি জধে-মধে কাটি,পাহাৰ-পৰ্বত খনন প্ৰক্ৰিয়া আৰু বৰ্জিত আৱৰ্জনা বৃদ্ধি বাবেও অসমৰ পৰিৱেশৰ ওপৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ প্ৰভাৱ পৰিছে। ৫। ব্যাখ্যা কৰাঃ
(ক) অসমৰ মাজেৰে বৈ যােৱা মহাবাহু ব্রহ্মপুত্র যেন অসমীয়া জাতিৰ এক জীৱনদায়িনী শক্তি।
উত্তৰঃ উক্ত বাক্য শাৰী “ভাৰতী সাহিত্য চয়ম” পাঠ্যপুথি পৰা তুলি লোৱা হৈছে।
উক্ত বাক্য শাৰীয়ে অসমীয়া জাতিৰ জীৱনত ব্ৰহ্মপুত্ৰ গভীৰতা কিমান আছে তাকে প্ৰকাশ কৰিছে্।
ব্ৰহ্মপুত্ৰ হৈছে অসমৰ এখন প্ৰধান নদী। ই আমাৰ অসমীযা জাতিৰ কৃষি,সাহিত্য,সংস্কৃতি,উদ্যোগৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায়।ই হৈছে অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড় স্বৰুপ। ব্ৰহ্মপুত্ৰইৰ পাৰৰ অসমীয়া জাতিৰ ভাষা-সংস্কৃতিক ব্ৰহ্মপুত্ৰই সাৰ-পানী যোগাই সংমিশ্ৰিত ৰুপত সুস্থ সবল কৰি তোলাত অৱদান যোগাইছে।অসমৰ প্ৰাকৃতিক উপাদানবোৰৰ ভিতৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ হল আধাৰ স্বৰুপ। প্ৰকৃতিক বাদ দি মানুহ জীয়াই থাকিব নোৱাৰে। সেয়ে আমাৰ জীৱনৰ লগত ব্ৰহ্মপুত্ৰও সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ এক উপাদান হৈ পৰিছে।আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ লগত নদ-নদী যেন এৰাব নোৱাৰা সম্পৰ্ক আছে।অসমীয়া বিহুগীত,গোৱালপৰীয়া লোকগীতত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উল্লেখে এই কথাকে সূচায়। অসমীয়া সমাজ জীৱনৰ লগত ব্ৰহ্মপুত্ৰ মন কৰিবলগীয়া।নৈৰ ঘাটত অসমীয়া তিৰোতাই কাপোৰ ধোৱাটো গ্ৰাম্য সৰল জীৱনৰ প্ৰতীক। ব্ৰহ্মপুত্ৰ অবিহনে লোকসমাজৰ জীৱন ধাৰাই যেন গতিশীলতা লাভ কৰিব নোৱাৰে। সেই বাবে মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰক অসমীয়া জাতিৰ এক জীৱনদায়িনী শক্তি বুলি কৈছে। (খ) ব্রহ্মপুত্র হ’ল আমাৰ জৈৱ বৈচিত্ৰৰ মূল আধাৰ।
উত্তৰঃ ভূমিকম্প বা আন প্ৰকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু মানৱ সৃষ্ট প্ৰতিকূল কাৰ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ ওপৰত ব্যাপক প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ বাবে অসমৰ পৰিৱেশ পৰিৱৰ্তনত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলায়।যদি কোনো কাৰণত নদীৰ গতি পথ সলনি হয় বা নদীৰ পৃষ্ঠভাগ ওপৰলৈ উঠি আহে তেতিয়া উপত্যকা অঞ্চলত বানপানী সৃষ্টি হৈ আমাৰ পৰিৱেশত ব্যাপক কু-প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।১৮৯৭ চনত আৰু ১৯৫০ চনত অসমত সংঘটিত হোৱা প্ৰলয়ংকৰী ভূমিকম্পৰ ফলত যথেষ্ট পৰিমাণ ক্ষতি হৈছিল।আনকি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ পূৰ্বাংশৰ তলিভাগ বহু পৰিমাণে ওপৰলৈ উঠি আহে।ইয়াৰ ফলত প্ৰতিবছৰে বানপানী প্ৰকোপ বৃদ্ধি পাই আহিছে।অসম মৌছুমী জলবায়ু অন্তৰ্গত হোৱা বাবে বাৰিষাৰ কালছোৱাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰায় ৯০ শতাংশ বৰষুণ হয়।তদুপৰি হিমালয় পৰা বৈ গৈ বৰফ গলিত পানীৰ মাত্ৰাও বাঢ়ি আহিছে।ব্ৰহ্মপুত্ৰ অৱধাৰিত দিশৰ বাহিৰে আন তিনিওটা দিশেই পাহাৰ পৰ্বতৰে আৱৰা ।সেয়েহে উপনৈ সমূহে পৰিবহন কৰা পানীভাগ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীয়ে নিৰ্দিষ্ট সময়ত পৰিবহন কৰিব নোৱাৰা হয় আৰু ইয়াৰ ফলতে গৰাখহনীয়া ৰ কবলত জাহ যায় একোটা বিৰ্স্তীণ অঞ্চল।এনে দুৰ্যোগৰ বাবে বৰ্তমান নদী দ্বীপ মাজুলী আৰু উমানন্দৰ প্ৰতি এক ভাবুকি আহি পৰিছে।
ইয়াৰ উপৰি মানুহে নৈৰ পাৰৰ গছ-গছনি জধে-মধে কাটি টহিলং কৰা ফলতো গৰাখহনীয়াৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পাইছে।পাহাৰ-পৰ্বতৰ খনন প্ৰক্ৰিয়া আৰু বৰ্জিত আৱৰ্জনা বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবেও ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ পৰিৱেশত জটিলতাই দেখা দিছে।
ভূতত্ববিদ সকলৰ তথ্যৰ পৰা জানিব পৰা গৈছে যে ব্ৰহ্মপুত্ৰ গতিপথ সদায় পৰিৱৰ্তন শীল।সেয়ে বিজ্ঞান প্ৰযুক্তিৰ দ্বাৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বিধংসী কাৰ্যৰ মূল কাৰকবোৰ চিহ্নিত কৰি জটিল নদী বিন্যাসৰ কু-প্ৰভাৱ ৰোধ কৰাৰ বাবে এতিয়া সময় আহি পৰিছে।অসম যিহেতু নদী মাতৃ দেশ।সেয়েহে কোৱা হৈছে-ব্ৰহ্মপুত্ৰ হল অসমৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰৰ মূল আধাৰ। ৬। চমুটোকা লিখা-
( ক ) সিন্ধু সভ্যতা
উত্তৰঃ সিন্ধু-সভ্যতা- অখণ্ড ভাৰতৰ এক প্ৰাচীন সভ্যতা।খৃঃপূঃ ৩০০০-১৭০০ ৰ সময়ছোৱাত সিন্ধু আৰু সৰস্বতী নদী উপত্যকাত সিন্ধু সভ্যতা গঢ়ি উঠিছিল।
(খ) মাজুলী
উত্তৰঃ মাজুলী হৈছে এটা নদী দ্বীপ।ই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত অৱস্থিত।১৮৯১ চনৰ জৰীপ মতে পূৰ্বৰ ১২৫৬ বৰ্গ কিঃমিঃ কালি হ্ৰাস পাই ১৯৯০ চনৰ জৰীপ মতে ৫১৪ বৰ্গ কিঃমিঃ হৈছে।
( গ ) ব্রহ্মকুণ্ড
উত্তৰঃ শদিয়াৰ পৰা ৮০ কিঃমিঃ পূবত অৱস্থিত এটি জলখাদ।পুৰাণ শাস্ত্ৰমতে এই কুণ্ড ব্ৰহ্মাই সৃষ্টি কৰিছিল।এই কুণ্ড পৰাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি শাস্ত্ৰত উল্লেখ আছে । ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ আগলি অংশ চাংপো নামেৰে কৈলাশ পৰ্বতৰ হিমবাহৰ পৰা ওলাইছে বুলি ধৰা হৈছে।মানস সৰোবৰ পৰা ৭৫কিঃমিঃ পূবত এই ঠাই অৱস্থিত।
(ঘ) পৰশুৰাম।
উত্তৰঃ যমদগ্নি ঋষি পুত্ৰ আছিল পৰশুৰাম।বিষ্ণুৰ ষষ্ঠ ্অৱতাৰ।পিতৃ আদেশত এওঁ মাতৃ ৰেণুকাক কুঠাৰেৰে বধ কৰিছিল।
(ঙ) মেগাস্থিনিচ
উত্তৰঃ খৃঃপূঃ তৃতীয় শতিকাৰ এজন গ্ৰীক ৰাষ্ট্ৰদূত।চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য্যৰ দিনত তেওঁ ভাৰতলৈ আহিছিল।ভাৰত সম্পৰ্কে তেওঁ বিখ্যাত গ্ৰন্থ খন হল ইণ্ডিকা।বৰ্তমান এই গ্ৰন্থখন লণ্ডন আৰ্ট গেলেৰিত সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে।
(চ) হিউয়েনচাং
উত্তৰঃ এজন চীনা পৰিব্ৰাজক।ভাস্কৰ বৰ্মনৰ ৰাজত্ব কালত তেওঁ কামৰুপলৈ আহিছিল।চি-ইউ-কি তেওঁ এখন বিখ্যাত গ্ৰন্থ।
(ছ) ব্রহ্মপুত্র
উত্তৰঃ ব্ৰহ্মপুত্ৰ হৈছে অসনমৰ এখন প্ৰধান নদী।এই নদী তীব্বতৰ চেমায়ুং ডুং পৰা উলায় বংগোপ সাগৰত পৰিছেগৈ।এই নদীৰ খনৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ২৮৫০কিঃমিঃ।ইয়াৰে ৭২৫ কিঃমিঃ অসমৰ মাজেৰে বৈ গৈছে।এই নদীৰ আন এটা নাম হৈছে লুইত।৭ ‘ক’ অংশৰ লগত ‘খ’ অংশ মিলোৱা-
‘ক’ অংশ ‘খ’ অংশ
(১) ছুমেৰিয় সভ্যতা ইউফ্ৰেটিছ
(২) ইণ্ডিকা মেগাস্থিনিচ
(৩) চি-ইউ-কি হিউয়েন চাং
(৪) ব্ৰহ্মপুত্ৰ চেমায়ুং ডুং
(৫) পদ্মা বাংলাদেশ
(৬) ভাস্কৰ বৰ্মন কামৰূপৰ ৰজা
(৭) মাজুলী নদীদ্বীপ
(৮) মিছৰীয় সভ্যতা নীলা নদী
১। তলৰ ফটো দুখন পৰ্যব্ক্ষণ কৰি দুৰ্যোগ দুটিৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ-
ভাষা বিচাৰ
১) তলৰ শব্দবোৰৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখা-
সাগৰ, নদী, পাহাৰ, পুথি, জাতি, লুইত, তুষাৰ, কুণ্ড, পৰ্যটক।
উত্তৰঃ সাগৰ – সমুদ্ৰ
নদী – তৰংগিনী
পাহাৰ–
পুথি – কিতাপ
জাতি –
লুইত – ব্ৰহ্মপুত্ৰ
তুষাৰ – বৰফ
কুণ্ড – গাঁত
পৰ্যটক – যাত্ৰী২। তলৰ শব্দবোৰত ণ/ষ হোৱাৰ কাৰণ লিখা-
ভ্ৰমণ, তুষাৰ, কৃষ্ণই, সোণকোষ, ৰেণুকা, কুণ্ড।
উত্তৰঃ
ভ্ৰমণঃ- একেটা পদতে থকা ঋ,ৰ,ষ আৰু ন-ৰ মাজত স্বৰবৰ্ণ,ক-বৰ্গ বা প-বৰ্গ কোনো বৰ্ণ বা য,ৱ,হ ব্যৱধান থাকিলে দন্ত্য ন মূদ্ধ্যণ ণ হয়।
তুষাৰ– কিছুমান শব্দত স্বাভাৱিকতে মূদ্ধ্যণ ষ হয়।কৃষ্ণই -ট-বৰ্গৰ বৰ্ণৰ লগত যুক্ত দন্ত্য স মূদ্ধ্যণ ষ হয়।
সোণকোষঃ- কিছুমান শব্দত স্বাভাৱিকতে মূৰ্দ্ধ্যণ ণ আৰু ষ হয়।
ৰেণুকাঃ-ঋ,ৰ,ষৰ পিছত দন্ত্য ন মূৰ্দ্ধ্যণ ণ হয়।
কুণ্ডঃ- ট-বৰ্গ কোনো বৰ্ণ লগত যুক্ত হলে দন্ত্য ন মূৰ্দ্ধ্যণ ণ হয়।
৩। বিপৰীত শব্দ লিখা- পাহাৰ, উচ্চ, দীৰ্ঘ, বহল, প্ৰৱাহ।
উত্তৰঃ পাহাৰ – ভৈয়াম
উচ্চ – নিচ
দীৰ্ঘ – হ্ৰস্ব
বহল – ঠেকপ্ৰৱাহ-
৪। অনুকাৰ শব্দ কাক বোলে? উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ মূল শব্দৰ পিছত প্ৰায় একে নিচিনা অথচ অৰ্থশূণ্য যিবোৰ শব্দ যোগ কৰা হয়,সেইবোৰক অনুকাৰ শব্দ বোলে।যেনে-মাছ-তাছ,চাহ-তাহ।
৫। বাক্য সাজা-
হোঁ হোঁৱনি, হুৰ্ হুৰ্, গুৰ্ গুৰ্, চিৰিপ্, জিপ্ জিপ্, চিপ্ চিপ্।
উত্তৰঃ হোঁ হোঁৱনিঃ- দিনটো গাড়ীৰ কেৰ্ কেৰণি,হোঁ হোঁৱনিয়ে কাণ ঘোলা কৰিলে।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post