Lesson -3
বিহু-চোলা
শব্দ-টোকা
ভঁৰাল = ধান, ধন বা আন বস্তু সামৰি থোৱা ঘৰ; ভাণ্ডাৰ।
অগ্নি = জুই, বহ্নি।
পোনাটি = মৰমতে ল’ৰা বা সন্তানক মতা সম্বোধন।
ঠাৱৰ = নিশ্চয় কৰা, স্থিৰ কৰা।
জুহাল = জুইশাল।
লেনিয়াই = মৰম লগাই কোমলভাৱে কথা কোৱা।
আভুৱা = বুজ নোপোৱা, নজনা।
দয়াময় = দয়া থকা, কৰুণাময়।
লাহ = ধুন-পেচ, সাজ-সজ্জা।
বনিয়ন = সূতাৰে তৈয়াৰ কৰা এবিধ গেঞ্জি বা চোলা।
উঘা = তাঁতৰ সূতা মেৰাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলি।
উত্ৰাৱল = অস্থিৰ, অত্যন্ত উৎকণ্ঠিত বা চঞ্চল।
খীৰণি = ছাইৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা খাৰ-পানী।
উপমা = তুলনা; অৰ্থালংকাৰ বিশেষ।
স্বপ্ন = সপোন।
উষা = ৰাতিপুৱা, প্ৰভাত।
উদ্বাউল = শোক, দুখ বা খঙত নিজকে পাহৰি যোৱা।
আমঠু = কলিজা; অতিশয় মৰমৰ ব্যক্তি।
মাউৰা = পিতৃ-মাতৃৰ এজন বা দুয়োজন নথকা সন্তান।
অবালচন্দ = একো নজনা, মূৰ্খ বা অপাত্ৰ লোক।
জনক = জন্মদাতা পিতৃ।
ক্ৰিয়া-কলাপ
১। চমু উত্তৰ দিয়া
(ক) সোণপাহিৰ ঘৰ ক’ত আছিল?
উত্তৰঃ সোণপাহিৰ ঘৰ দিখৌ নদীৰ পাৰত থকা শলগুৰি গাঁৱত আছিল।
(খ) সোণপাহিৰ পোনাটিৰ নাম কি আছিল আৰু তাৰ বয়স কিমান আছিল?
উত্তৰঃ সোণপাহিৰ পোনাটিৰ নাম মাখন আছিল আৰু তাৰ বয়স পাঁচ বছৰ আছিল।
(গ) সোণপাহিয়ে গিৰীয়েকৰ পৰা কি পাইছিল?
উত্তৰঃ সোণপাহিয়ে গিৰীয়েকৰ পৰা এচমকা ভেটি পাইছিল।
(ঘ) মাখনক নতুন চোলা কিয় লাগিছিল?
উত্তৰঃ ব’হাগ বিহুত লগৰ সমনীয়াৰ দৰে নতুন চোলা পিন্ধিবলৈ মাখনক নতুন চোলা লাগিছিল।
(ঙ) মাকে মাখনক আনি দিয়া বিহুৰ চোলাটো কেনেকুৱা আছিল?
উত্তৰঃ মাকে মাখনৰ বাবে ৰঙা ৰঙৰ জাপানী বনিয়নৰ চোলা এটা আনি দিছিল।
(চ) চোলাটো ঘৰলৈ আনি সোণপাহিয়ে ক’ত থৈছিল আৰু মাখনে কি কৰিছিল?
উত্তৰঃ সোণপাহিয়ে চোলাটো কাষলতিৰ তলত লৈ আহিছিল। মাখনে মাকৰ পৰা চোলাটো লৈ আনন্দতে মেলি-মেলি চাইছিল আৰু উত্ৰাৱল হৈ পৰিছিল।
(ছ) বিহুৰ দিনা মাখনে নতুন চোলাটো লৈ কাৰ চোতাললৈ গৈছিল?
উত্তৰঃ মাখনে নতুন চোলাটো লৈ ওচৰ-চুবুৰীয়া ভদাই শইকীয়াৰ চোতাললৈ গৈছিল।
(জ) কোনে মাখনৰ নতুন চোলাটো ফালি পেলাইছিল?
উত্তৰঃ লাহমন নামৰ ল’ৰাটোৱে মাখনৰ নতুন চোলাটো পিন্ধিবলৈ গৈ ফালি পেলাইছিল।
(ঝ) নতুন চোলাটোৰ শেষ পৰিণতি কি হৈছিল?
উত্তৰঃ লাহমনে জোৰকৈ পিন্ধিবলৈ গৈ চোলাটো ফালি পেলায়। পাছত টনা-আজোৰাৰ ফলত চোলাটোত জেতুকা আৰু থেকেৰাৰ দাগো লাগে।
(ঞ) বিহুৰ বাবে সোণপাহিয়ে কি কি যোগাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ সোণপাহিয়ে বিহুৰ বাবে যিমান পাৰি ঘৰুৱা সমল যোগাৰ কৰিছিল আৰু বিশেষভাৱে পুতেক মাখনৰ বাবে নতুন ৰঙা চোলা এটা কিনি আনিছিল।
২। উৰুকাৰ ৰাতিপুৱা চুবুৰীয়া ঘৰৰ চোতালত সমনীয়াৰ কথাবোৰে মাখনৰ মনত কেনে প্ৰতিক্ৰিয়া সৃষ্টি কৰিছিল? তাৰ পিছত মাখনে কি কৰিছিল?
উত্তৰঃ উৰুকাৰ ৰাতিপুৱা চুবুৰীয়া ল’ৰা-ছোৱালীবোৰে নিজৰ নতুন বিহুৰ চোলা দেখুৱাই আনন্দ কৰা দেখি মাখনৰ মনত দুখ, অভিমান আৰু হীনমন্যতাৰ ভাব জন্মে। সিও নতুন চোলা বিচাৰিছিল, কিন্তু তাৰ হাতত নতুন চোলা নাছিল। সেই দুখতে সি ঘৰলৈ উভতি আহি মাটিত বহি ভৰি এছাৰি ফেঁকুৰি-ফেঁকুৰি কান্দিবলৈ ধৰে।
৩। গধূলি মাকে বজাৰৰ পৰা আহি নঙলামুখ পাওঁতে মাখনে কি কৰিছিল?
উত্তৰঃ গধূলি সোণপাহি বজাৰৰ পৰা উভতি আহি নঙলামুখ পোৱাৰ লগে লগে মাখনে আনন্দ আৰু আগ্ৰহেৰে দৌৰি গৈ মাকৰ আঁঠু সাবটি ধৰিছিল। তাৰ বাবে নতুন চোলা আনিছে নে নাই বুলি অধীৰ হৈ সুধিছিল।
৪। বিহুৰ চোলাটো পোৱাৰ পিছত মাখনৰ মনত উদয় হোৱা ভাবৰ বৰ্ণনা দিয়া।
উত্তৰঃ নতুন বিহুৰ চোলাটো পোৱাৰ লগে লগে মাখনৰ মন আনন্দেৰে ভৰি পৰে। অলপ আগলৈকে দুখ আৰু অভিমানত থকা শিশুটোৱে মুহূৰ্ততে সকলো পাহৰি পেলায়। ৰঙা জাপানী বনিয়নটো তাৰ বাবে অমূল্য সম্পদৰ দৰে হৈ উঠে। সি চোলাটো বাৰে বাৰে মেলি চাই তাৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰে আৰু বিহুৰ দিনা সেইটো পিন্ধাৰ কথা ভাবি উৎফুল্ল হৈ পৰে।
৫। প্ৰসংগ-সংগতি দেখুৱাই ব্যাখ্যা কৰা
(ক) “পুতেকৰ সেই ওলমি অহা মুখখনিৰ ভিতৰত যে এফেৰি খং-বেজাৰৰ তপত ভাপ আহিছে মাকে তাক বুজিব পৰা নাছিল।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত বাক্যটো ‘বিহু-চোলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
উৰুকাৰ সময়ত মাখনৰ সমনীয়াসকলে নতুন বিহুৰ চোলা লৈ আনন্দ কৰিছিল। কিন্তু মাখনৰ নতুন চোলা নাছিল। এই কথাই তাৰ মনত গভীৰ দুখ আৰু অভিমানৰ সৃষ্টি কৰিছিল। মাকে তাৰ দুখৰ গভীৰতা সম্পূৰ্ণকৈ বুজিব পৰা নাছিল। শিশুমনৰ সেই অভিমান আৰু বেদনাই মুখত প্ৰকাশ পাইছিল। উদ্ধৃত বাক্যটোৰ জৰিয়তে লেখকে দুখীয়া শিশুৰ মনৰ সৰল অথচ গভীৰ অনুভূতি প্ৰকাশ কৰিছে।
(খ) “সেই এধানমান ৰঙীন জাপানী বনিয়ন এটাত যিমান সৌন্দৰ্য লুকাই আছে তাৰ এশ ভাগৰ এভাগো যেন সি আজি চাই অন্ত কৰিব পৰা নাই।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত বাক্যটো ‘বিহু-চোলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
বহু কষ্টেৰে সোণপাহিয়ে মাখনৰ বাবে নতুন ৰঙা জাপানী বনিয়ন এটা কিনি আনে। মাখনৰ বাবে এই সাধাৰণ চোলাটো অত্যন্ত মূল্যবান আছিল। কাৰণ সি বহুদিন ধৰি নতুন চোলাৰ বাবে আশা কৰি আছিল। চোলাটো পোৱাৰ পিছত তাৰ শিশুমনত যি অপাৰ আনন্দ জন্মিছিল, সেই আনন্দৰ কাৰণেই সি চোলাটোৰ সৌন্দৰ্য চাই শেষ কৰিব পৰা নাছিল। ইয়াত শিশুমনৰ সৰলতা আৰু সৰু বস্তুত আনন্দ লাভ কৰাৰ ক্ষমতা সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
(গ) “মাকৰ উচুপনি কাণত পৰিলত সৰলমতি শিশুটিয়ে থিৰে থাকিব নোৱাৰিলে।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত বাক্যটো ‘বিহু-চোলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
মাখনৰ বাবে বহু কষ্টেৰে কিনি অনা নতুন চোলাটো বিহুৰ দিনাই ফাটি যায়। এই ঘটনাত সোণপাহি গভীৰ দুখত উচুপি কান্দিবলৈ ধৰে। মাকৰ কান্দোন শুনি সৰলমতি মাখনৰ মনো ব্যথিত হয়। সি নিজৰ নতুন চোলাৰ দুখ পাহৰি মাকৰ দুখৰ কথা ভাবিবলৈ ধৰে। মাকক সান্ত্বনা দিবলৈ সি কয় যে সি পুৰণি চোলাও নিপিন্ধিব, কাৰণ আকৌ ফাটিলে মাকে টকা ক’ত পাব। ইয়াৰ জৰিয়তে শিশুটোৰ মমতা, বোধ আৰু মাকৰ প্ৰতি গভীৰ মৰম প্ৰকাশ পাইছে।
৬। মাখনৰ বাবে বিহুৰ চোলা মাকে কিয় কিনি আনিব পৰা নাছিল? পিছত সেই চোলা মাকে কেনেদৰে যোগাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ সোণপাহি দৰিদ্ৰ আছিল আৰু সংসাৰত টকা-পইচাৰ তীব্ৰ অভাৱ আছিল। সেইবাবে প্ৰথমে মাখনৰ বাবে নতুন বিহুৰ চোলা কিনি আনিব পৰা নাছিল। কিন্তু পুতেকৰ দুখ আৰু অভিমান সহ্য কৰিব নোৱাৰি শেষত বহু কষ্টেৰে টকা যোগাৰ কৰি বজাৰৰ পৰা ৰঙা জাপানী বনিয়ন এটা কিনি আনিছিল।
৭। শলগুৰি গাঁৱৰ ল’ৰা-ছোৱালীহঁতে কেনেদৰে বিহুৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাইছিল?
উত্তৰঃ শলগুৰি গাঁৱৰ ল’ৰা-ছোৱালীহঁতে ব’হাগ বিহুক লৈ বৰ উৎসাহেৰে প্ৰস্তুতি চলাইছিল। সকলোৱে নতুন কাপোৰ যোগাৰ কৰিছিল আৰু ইজনে সিজনক নিজৰ নতুন চোলা-কাপোৰ দেখুৱাইছিল। বিহুৰ দিনা নতুন কাপোৰ পিন্ধি আনন্দ কৰা, জেতুকা লগোৱা আৰু একেলগে খেলাধূলা কৰাত তেওঁলোক ব্যস্ত হৈ পৰিছিল। গোটেই গাঁওখনতে বিহুৰ উৎসৱমুখৰ পৰিৱেশ বিৰাজ কৰিছিল।
৮। লাহমনে মাখনৰ চোলাটোৰ ক্ষেত্ৰত কি কৰিলে? তেনে কৰা উচিত আছিল নে? সমনীয়া তথা কনিষ্ঠজনৰ সৈতে কেনে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত?
উত্তৰঃ লাহমনে মাখনৰ নতুন চোলাটো পিন্ধিবলৈ বিচাৰিছিল। চোলাটো তাৰ গাত টান হোৱা সত্ত্বেও জোৰ কৰি পিন্ধিবলৈ গৈ ফালি পেলায়। তেনে কৰা উচিত নাছিল।
সমনীয়া আৰু কনিষ্ঠজনৰ লগত মৰম, সহানুভূতি আৰু সন্মানৰে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত। আনৰ বস্তু অনুমতি নোলোৱাকৈ বা অসাৱধানতাৰে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত নহয়। বিশেষকৈ আনৰ প্ৰিয় বস্তুৰ যত্ন লোৱা উচিত।
৯। “আই, মই আজি পুৰণি চোলাও নিপিন্ধো; আকৌ ফাটিব। ফাটিলে তই ক’ত পইচা পাবি? পিতাই মৰিল নহয়?” — কোনে, কাক আৰু কিয় এই কথাষাৰ কৈছিল?
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ মাখনে মাক সোণপাহিক কৈছিল। নতুন বিহুৰ চোলাটো ফাটি যোৱাৰ পিছত সোণপাহি গভীৰ দুখত কান্দিবলৈ ধৰিছিল। মাকৰ দুখ দেখি মাখনে নিজৰ চোলাৰ প্ৰতি থকা মোহ পাহৰি মাকক সান্ত্বনা দিবলৈ এই কথাষাৰ কৈছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে শিশুটোৰ মাকৰ প্ৰতি মৰম আৰু সহানুভূতি প্ৰকাশ পাইছে।
১০। চুটিগল্প কাক বোলে? ইয়াৰ তিনিটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ জীৱনৰ কোনো বিশেষ ঘটনা, মুহূৰ্ত বা অনুভূতিক সীমিত পৰিসৰত সংক্ষিপ্ত অথচ প্ৰভাৱশালীভাৱে উপস্থাপন কৰা গদ্য সাহিত্যৰ ৰূপক চুটিগল্প বোলে।
ইয়াৰ তিনিটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল—
১। চুটিগল্পৰ কাহিনী সংক্ষিপ্ত আৰু একমুখী হয়।
২। চৰিত্ৰৰ সংখ্যা সীমিত থাকে আৰু সাধাৰণতে এটা কেন্দ্ৰীয় ঘটনা বা চৰিত্ৰক গুৰুত্ব দিয়া হয়।
৩। আৰম্ভণি আৰু সমাপ্তি সংহত হয় আৰু পাঠকৰ মনত গভীৰ প্ৰভাৱ সৃষ্টি কৰে।
ভাষা-বিচাৰ
১। বিপৰীত শব্দ লিখা
চহকী = দুখীয়া।
বিপৰ্যয় = সুস্থিতি / উন্নতি।
সৰল = জটিল।
বিশ্বাস = অবিশ্বাস।
সান্ত্বনা = বেদনা / অসান্ত্বনা।
উদ্বাউল = স্থিৰ / শান্ত।
২। বাক্য ৰচনা কৰা
(ক) আলৈ-আথানি
উত্তৰঃ মাক-দেউতাক নথকাৰ বাবে ল’ৰাটোৰ আলৈ-আথানি অৱস্থা হৈছিল।
(খ) আলেখ-লেখ
উত্তৰঃ বিহুৰ মেলাত আলেখ-লেখ মানুহৰ সমাগম হৈছিল।
(গ) আমঠু
উত্তৰঃ সৰু নাতিটো আইতাকৰ হিয়াৰ আমঠু।
৩। সন্ধি ভাঙা
অভিমান = অভি + মান।
প্ৰতিধ্বনি = প্ৰতি + ধ্বনি।
অবালচন্দ = অবাল + চন্দ।
অতীত = অতি + ইত।
উজ্জ্বল = উৎ + জ্বল।
বহুবিকল্পীয় প্ৰশ্ন (MCQ)
১। ‘বিহু-চোলা’ পাঠৰ মূল শিশুচৰিত্ৰ কোন?
A. লাহমন
B. মাখন
C. ভদাই
D. হৰেন
উত্তৰঃ B. মাখন
২। মাখনৰ মাকৰ নাম কি?
A. সোণপাহি
B. ৰূপাহি
C. মণিপাহি
D. কমলাপাহি
উত্তৰঃ A. সোণপাহি
৩। মাখনৰ বয়স কিমান আছিল?
A. চাৰি বছৰ
B. পাঁচ বছৰ
C. ছয় বছৰ
D. সাত বছৰ
উত্তৰঃ B. পাঁচ বছৰ
৪। সোণপাহিৰ ঘৰ ক’ত আছিল?
A. ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পাৰৰ গাঁৱত
B. দিখৌৰ পাৰৰ শলগুৰি গাঁৱত
C. বৰাকৰ পাৰৰ গাঁৱত
D. নগাঁও চহৰত
উত্তৰঃ B. দিখৌৰ পাৰৰ শলগুৰি গাঁৱত
৫। মাখনে নতুন চোলা কিয় বিচাৰিছিল?
A. বিদ্যালয়লৈ যাবলৈ
B. ব’হাগ বিহুত পিন্ধিবলৈ
C. বিয়ালৈ যাবলৈ
D. খেলিবলৈ
উত্তৰঃ B. ব’হাগ বিহুত পিন্ধিবলৈ
৬। মাকে মাখনৰ বাবে কেনেকুৱা চোলা আনিছিল?
A. নীলা চোলা
B. ৰঙা জাপানী বনিয়ন
C. বগা চোলা
D. ক’লা চোলা
উত্তৰঃ B. ৰঙা জাপানী বনিয়ন
৭। মাখনৰ চোলাটো কোনে ফালি পেলাইছিল?
A. ভদাই
B. লাহমন
C. সোণপাহি
D. মাখন নিজেই
উত্তৰঃ B. লাহমন
৮। মাখন বিহুৰ দিনা কাৰ চোতাললৈ গৈছিল?
A. লাহমনৰ
B. ভদাই শইকীয়াৰ
C. সোণপাহিৰ
D. বিদ্যালয়ৰ
উত্তৰঃ B. ভদাই শইকীয়াৰ
৯। ‘পোনাটি’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A. পোহনীয়া জন্তু
B. মৰমৰ সন্তান
C. বৃদ্ধ মানুহ
D. শিক্ষক
উত্তৰঃ B. মৰমৰ সন্তান
১০। ‘উত্ৰাৱল’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A. শান্ত
B. অস্থিৰ বা চঞ্চল
C. অলস
D. দুখীয়া
উত্তৰঃ B. অস্থিৰ বা চঞ্চল
১১। ‘আমঠু’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A. চকু
B. কলিজা বা অতিশয় মৰমৰ ব্যক্তি
C. মূৰ
D. ভৰি
উত্তৰঃ B. কলিজা বা অতিশয় মৰমৰ ব্যক্তি
১২। ‘জনক’ মানে কি?
A. বন্ধু
B. পিতৃ
C. ভাই
D. ককা
উত্তৰঃ B. পিতৃ
১৩। নতুন চোলাটো ফাটি যোৱাৰ পিছত কোনে কান্দিছিল?
A. লাহমন
B. সোণপাহি
C. ভদাই
D. গাঁওবাসী
উত্তৰঃ B. সোণপাহি
১৪। মাখনৰ চৰিত্ৰৰ মুখ্য গুণ কি?
A. অহংকাৰ
B. সৰলতা আৰু মাকৰ প্ৰতি মৰম
C. ঈৰ্ষা
D. নিষ্ঠুৰতা
উত্তৰঃ B. সৰলতা আৰু মাকৰ প্ৰতি মৰম
১৫। চুটিগল্পৰ এটা মুখ্য বৈশিষ্ট্য কি?
A. অতি দীঘল কাহিনী
B. সীমিত ঘটনা আৰু চৰিত্ৰ
C. বহু খণ্ড
D. কেৱল কবিতা
উত্তৰঃ B. সীমিত ঘটনা আৰু চৰিত্ৰ
Teacher Generate Question Answer
প্ৰশ্নাৱলীঃ
ভঁৰাল = ধান, ধন বা আন বস্তু সামৰি থোৱা ঘৰ, ভাণ্ডাগাৰ।
অগ্নি = জুই, বহ্নি।
পনাটি = ল’ৰা-ছোৱালীক মৰমতে মতা মাত।
ঠাৱৰৱ = স্তিৰ ৰূপে, নিশ্চয় কৰা।
জুহাল = জুইশাল
লেনিয়াই = মৰম লগাবলৈ কোমলকৈ কথা কোৱা।
আভুৱা = বুজ নোপোৱা, নজনা।
দয়াময় = স্থিৰ ৰূপে, নিশ্চয় কৰা।
লাহ = ধুন-পেচঁ।
বনিয়ন = সূতা বনিয়াই বা গুঠি তৈয়াৰ কৰা এবিধ চোলা।
উঘা = তাঁত বাতি কৰিবলৈ সূতা মেৰাই লোৱা সঁজুলি
উত্ৰাৱল = চঞ্চল, অস্থিৰ।
খীৰণি = লোণৰ গুণবিশিষ্ট ছাই (খাৰ)ৰ পানী।
উপমা = তুলনা, সমান, অৰ্থালংকাৰ বিশেষ।
স্বপ্ন = সপোন, সমাজিক।
উষা = ৰাতিপুৱা, প্ৰাতঃকাল।
উদ্বাউল = শোকত কাতৰ হোৱা, বৰ খং উঠাত নিজকে পাহৰা।
আমঠু = কলিীজা, হৃদয়।
মাউৰা = পিতৃ-মাতৃ দুয়ো বা এজনা নথকা ল’ৰা।
অবালচন্দ = অপাত্ৰ, একো নজনা।
জনক = জন্মদাতা।
ক্ৰিয়া-কলাপঃ
১। চমু উত্তৰ দিয়া—
(ক) সােণপাহিৰ ঘৰ ক’ত আছিল?
উত্তৰঃ সােণপাহিৰ ঘৰ দিখৌৰ পাৰৰ শলগুৰি গাঁৱত আছিল।
(খ) সােণপাহিৰ পােনাটিৰ নাম কি আছিল আৰু কিমান বয়স হৈছিল?
উত্তৰঃ সােণপাহিৰ পােনাটিৰ নাম মাখন আছিল আৰু পাঁচ বছৰ বয়স হৈছিল।
(গ) সােণপাহিয়ে গিৰীয়েকৰ পৰা কি পাইছিল?
উত্তৰঃ সােণপাহিয়ে গিৰীয়েকৰ পৰা এচমকা ভেটি পাইছিল।
(ঘ) মাখনক নতুন চোলা কিয় লাগে?
উত্তৰঃ মাখনক ব’হাগ বিহুৰ বাবে নতুন চোলা লাগে।
(ঙ) মাকে মাখনক আনি দিয়া বিহুৰ চোলাটো কেনেকুৱা আছিল?
উত্তৰঃ মাকে মাখনক আনি দিয়া বিহুৰ চোলাটো ৰঙা আছিল।
(চ) চোলাটো ঘৰলৈ আনি সােণপাহিয়ে ক’ত থৈছিল আৰু তেতিয়া মাখনে কি কৰিছিল?
উত্তৰঃ চোলাটো ঘৰলৈ আনি সােণপাহিয়ে কাষলতিৰ তলত থৈছিল আৰু তেতিয়া মাখনে মাকৰ হাতৰ পৰা চোলাটো লৈ আনন্দত জাপ ভাঙি মেলি পেলালে।
(ছ) বিহুৰ দিনা মাখনে নতুন চোলাটো লৈ কাৰ চোতাললৈ গৈছিল?
উত্তৰঃ বিহুৰ দিনা মাখনে নতুন চোলাটো লৈ ওচৰ-চুবুৰীয়া, ভদাই শইকীয়াৰ চোতাললৈ গৈছিল।
(জ) কোনে মাখনৰ নতুন চোলাটো ফালি পেলাইছিল?
উত্তৰঃ লাহমনেমাখনৰ নতুন চোলাটো ফালি পেলাইছিল।
(ঝ) নতুন চোলাটোৰ শেষ পৰিণতি কি হল?
উত্তৰঃ নতুন চোলাটো লাহমনে ফালি পেলালে আৰু তাৰ পাছত সকলোৱে টনা-আজোৰা কৰাৰ বাবে নতুন চোলাটোত জেতুকা আৰু থেকেৰাৰ ডাগ লাগিল।
(ঞ) বিহুৰ বাবে সােণপাহিয়ে কি কি যােগাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ বিহুৰ বাবে সােণপাহিয়ে পুতেকৰ বাবে এটা ৰঙা চোলা আৰু বিহুৰ বাবে কিছু সমলৰ যােগাৰ কৰিছিল।
২। উৰুকাৰ ৰাতিপুৱা চুবুৰীয়া ঘৰৰ চোতালত সমনীয়াৰ কথাবােৰে মাখনৰ মনত কেনে প্রতিক্রিয়া সৃষ্টি কৰিছিল? তাৰ পিছত মাখনে কি কৰিছিল?
উত্তৰঃ উৰুকাৰ ৰাতিপুৱা চুবুৰীয়া ঘৰৰ চোতালত সমনীয়াৰ কথাবােৰে মাখনৰ মনত এক দুষৰ প্রতিক্রিয়া সৃষ্টি কৰিছিল। তাৰ পিছত মাখনে ঘৰত গৈ মাটিত বহি ভৰি দুটা এছাৰি ফেঁকুৰি ফেঁকুৰি কান্দিবলৈ ধৰিলে।
৩। গধূলি মাকে বজাৰৰ পৰা আহি নঙলামুখ পাওঁতে মাখনে কি কৰিছিল?
উত্তৰঃ গধূলি মাকে বজাৰৰ পৰা আহি নঙলামুখ পাওঁতে মাখনে মাইকী হেম্বেলনী শুনা দামুৰিৰ দৰে গৈ সোণপাহিৰ আঁঠু দুটা সাবট মাৰি সোণপাহিয়ে তাৰ বাবে নতুন কাপোৰ আনিছে নে নাই সুধিছিল।
৪। বিহুৰ চোলাটো পােৱাৰ পিছত মাখনৰ মনত উদয় হােৱা ভাৱগতিৰ এটা বর্ণনা দিয়া।
উত্তৰঃ বিহুৰ চোলাটো পােৱাৰ পিছত মাখনে আনন্দত উত্ৰাৱল হৈ জাপ ভাঙি মেলি পেলাইছিল। তাৰ আনন্দৰ সীমা নাইকিয়া হৈ পৰিছিল আৰু সি সেই ৰঙা চোলাটো লৈ বহুত আনন্দিত হৈ পৰিছিল।
৫। প্রসঙ্গ-সংগতি দর্শাই ব্যাখ্যা কৰা।( ক ) পুতেকৰ সেই ওলমি অহা মুখ খনিৰ ভিতৰত যে এফেৰি খং-বেজাৰৰ তপত ভাপ আহিছে মাকে তাক বুজিব পৰা নাছিল।
উত্তৰঃ উক্ত বাক্য ফাকি আমাৰ পাঠ্যপুঠি ভাৰতী সাহিত্য চয়নত সন্নিৱিষ্ট বিহুৰ চোলা পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
মাখনৰ খং আৰু বেজাৰত সি কি ভাবি আছিল সেই কথা মাকে ধৰিব পৰা নাছিল।
মাখনৰ সমনীয়া সকলোৱে বিহুৰ বাবে নতুন চোলা লৈছিল। কিন্তু সি মাসনক মাকে নতুন চোলা আনি দিব পৰা নাছিল। লগৰ সমনীয়াসকলৰ নতুন চোলা দেখি তাৰ বহুত দুখ লাগিছিল আৰু মাকে তাক বজাৰত কাপোৰ ধুকুৱা বুলি মিছা কোৱাৰ বাবে তাৰ খং উঠিছিল। তেতিয়া সি দুখ আৰু খঙত ঘৰলৈ গুচি আহিছিল। তেতিয়া মাকে তাৰ দুখ আৰু খংত থকাৰ বাবে সি কি ভাবি আছিল মাকে ধৰিব পৰা নাছিল। ( খ ) সেই এধানমান ৰঙীণ ’ জাপানী বনিয়ন এটাত যিমান সৌন্দর্য লুকাই আছে তাৰ এশ ভাগৰ এভাগাে যেন সি আজি চাই অন্ত কৰিব পৰা নাই।
উত্তৰঃ উক্ত বাক্য ফাকি আমাৰ পাঠ্যপুঠি ভাৰতী সাহিত্য চয়নত সন্নিৱিষ্ট বিহুৰ চোলা পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
মাখনে ৰঙীণ ’ জাপানী বনিয়ন এটাৰ সৌন্দৰ্য সি চাই অন্ত কৰিব পৰা নাছিল।
মাখনৰ বাবে মাকে বিহুৰ নতুন চোলা হিচাপে আনি দিয়া সেই সাধাৰণ ৰঙীণ ’ জাপানী বনিয়নটোৰ মূল্য বহুত আছিল তাৰ বাবে সেই সাধাৰণ ৰঙীণ ’ জাপানী বনিয়নটোত বহুত সৌন্দৰ্য লুকায় আছিল। যাৰ সৌন্দৰ্য সি এশ ভাগৰ এভাগো চাই সি অন্ত কৰিব পৰা নাছিল। (গ) মাকৰ উচুপনি কাণত পৰিলত সৰলমতি শিশুটিয়ে থিৰে থাকিব নােৱৰিলে।
উত্তৰঃ উক্ত বাক্য ফাকি আমাৰ পাঠ্যপুঠি ভাৰতী সাহিত্য চয়নত সন্নিৱিষ্ট বিহুৰ চোলা পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
মাসনৰ মাকে উচুপি উচুপি কান্দি থকাৰ বাবে মাসনে মাকৰ সেই কান্দি থকা মূখখন চাই থাকিব নোৱাৰিলে।
বিহুৰ উপলক্ষে মাসনৰ মাকে মাসনক এটা ৰঙা চোলা বজাৰৰ পৰা আনি দিছিল। কিন্তু বিহুৰ দিনাই সেই চোলাটো ফালি যোৱাত মাসনৰ মাকে বৰ দূষ পালে আৰু উচুপি উচুপি কান্দিবলৈ ধৰিলে। মাকৰ চকুপানী দেখি মাসনে থিৰে থাকিব নাৱাৰিলে। সি মাকক কান্দি থকা দেখি মাসনে মাকৰ ওচৰলৈ গৈ মাকৰ চকপৰ পানী মছি মাকক সান্তনা দিলে। ৬। মাখনৰ বাবে বিহুৰ চোলা মাকে কিয় কিনি আনিব পৰা নাছিল? পিছত সেই চোলা মাকে কেনেদৰে যােগাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ টকা-পইচাৰ অসুবিধাৰ বাবে মাখনৰ বাবে বিহুৰ চোলা মাকে আনিব পৰা নাছিল। পাছদিনা মাসনৰ মাকে উৰুকাৰ আগদিনা বেপাৰ কৰি পোৱা ৰূপৰ টকাটো দি মাসনক এটা ৰঙা চোলা আনি দিছিল।
৭। শলগুৰি গাঁৱৰ ল’ৰা-ছােৱালীহঁতে কেনেদৰে বিহুৰ বাবে প্রস্তুত হৈছে , তােমাৰ নিজৰ ভাষাৰে লিখা।
উত্তৰঃ শলগুৰি গাঁৱৰ ল’ৰা-ছোৱালীহঁতে বিহুৰ বাবে খুব আনন্দিত হৈ আছিল। সিহঁত সকলোৱে বিহুৰ বাবে ন-চোলা লৈছে আৰু লগৰ সমনীয়া বোৰে ইটোৱে সিটোক নিজৰ বিহুৰ ন-চোলা দেখাইছে। বিহুৰ দিনা সকলোৱে ন-চোলা পৰিধান কৰিছে আৰু সকলোৱে একেলগে হাটত জেতুকা লগাইছে।
৮ | লাহমনে মাখনৰ চোলাটোৰ ক্ষেত্ৰত কি কৰিলে আৰু তেনে কৰা উচিত আছিল নে? সমনীয়া তথা কনিষ্ঠজনৰ সৈতে কেনে ব্যৱহাৰ কৰা উচিত বুলি তুমি ভাবা?
উত্তৰঃ বিহুৰ দিনা মাসনে নিজৰ ন-চোলাটো লগৰ সমনীয়াবোৰক দেখোৱাওতে লাহমন নামৰ ল’ৰা এটাই মাসনক মাসনৰ ন-চোলাটো এবাৰ পিন্ধিবলৈ সুজিছিল। প্ৰথমে মাসনে চোলাটো লাহমনক দিয়া নাছিল, কিন্তু শেষত মাসনে তাৰ চোলাটো লাহমনক দিছিল। লাহমনে মাসনৰ চোলাটো পিন্ধিছিল আৰু চোলাটো লাহমনৰ বাবে টান হৈছিল। কিন্তু লাহমনে যোৰ কৰি টানি পিন্ধিবৰ সোজাৰ বাবে মাসনৰ চোলাটো ফালি গৈছিল। তেনে কৰা উচিত নাছিল।
লগৰ সমনীয়াৰ লগত সদায় সৎ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে।৯। “আই, মই আজি পুৰণি চোলাও নিপিন্ধো; আকৌ ফাটিব। ফাটিলে তই ক’ত পইচা পাবি? পিতাই মৰিল নহয়?” –কোনে , কাক আৰু কিয় এই কথাষাৰ কৈছিল?
উত্তৰঃ উক্ত কথাষাৰ মাসনে মাকক কৈছিল। বিহুৰ চোলাটো ফালাৰ বাবে মাসনৰ মাকে দুষতে কান্দিছিল। সেইবাবে মাসনে মাকক উক্ত কথাষাৰ কৈছিল।
১০। চুটিগল্প কাক বােলে? ইয়াৰ তিনিটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ চুটিগল্প হ’ল মানুহৰ বাস্তৱ জীৱনৰ কোনো এটা মূহুৰ্তৰ ঘটনা বৰ্ণনা।ইয়াৰ তিনিটা বৈশিষ্ট্য হ’ল –
(১) চুটিগল্প সাহিত্য এবিধ ভাগ।
(২) ইয়াৰ আৰম্ভণি আৰু পৰিসমাপ্তি আকস্মিক ধৰণে হয়।
(৩) চৰিত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত এটা কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ থাকে আৰু জটিল বা বাহুল্য চৰিত্ৰ নাথাকে।
ভাষা বিচাৰঃ
১। তলত দিয়া শব্দকেইটাৰ বিপৰীত শব্দ লিখা-
(ক) চহকী = দুখীয়া।
(খ) বিপৰ্যয় = ছিজিল।
(গ) সৰল = বিসম।
(ঘ) বিশ্বাস = অবিশ্বাস।
(ঙ) সান্ত্বনা = অসান্তি।
(চ) উদ্বাউল = লাহে-লাহে।
২। বাক্য ৰচনা কৰা-
(ক) আলৈ-আথনিঃ ৰহিমৰ মাক ধুকোৱাৰ বাবে ৰহিমৰ আলৈ-আথনি অৱস্থা হৈছে।
(খ) আলেখ-লেখঃ মেলাখনত আলেখ-লেখ মানুহ আহিছে।
(ঘ) আমঠুঃ মধু ঘৰৰ সকলোতকৈ সৰু ল’ৰা বাবে সি ঘৰৰ সকলোৰে হিয়াৰ আমঠু।
৩। সন্ধি ভাঙা-
অভিমান – অভি + মান।
প্ৰতিধ্বনি – প্ৰতি+ ধ্বনি।
অবালচন্দ – অবাল + চন্দ।
অতীত – অতি + ইত।
উজ্জ্বল – উৎ + জল।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post