Lesson: 6
আমাৰ ভাৰতী আই
শব্দ-টোকা
কোলা = কোল, মাতৃৰ বুকুৰ কাষৰ মৰমৰ স্থান।
ভাৰতী = ভাৰতমাতা; ভাৰতবৰ্ষক মাতৃৰূপে কল্পনা কৰা ৰূপ।
উষা = প্ৰভাত, পুৱতি সময়।
প্ৰথম উষা = পুৱাৰ প্ৰথম ৰেঙনি।
গঙ্গা = ভাৰতৰ পৱিত্ৰ নদী; কবিতাত পৱিত্ৰতা আৰু মানৱতাৰ প্ৰতীক।
দৰ্প = অহংকাৰ, গৰ্ব।
লয় = বিলয়, ধ্বংস, অন্ত।
কুটিল = কপট, বেঁকা মনৰ, অসৎ।
প্ৰসবিনী = জন্মদাত্ৰী, যিয়ে জন্ম দিয়ে।
বীৰ প্ৰসবিনী = বীৰ সন্তানৰ জন্মদাত্ৰী।
ক্ৰিয়া-কলাপ
১। অতি চমু উত্তৰ লিখা
(ক) ‘ভাৰতী আই’ বুলি কাৰ কথা কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ‘ভাৰতী আই’ বুলি ভাৰতবৰ্ষ বা জন্মভূমিৰ কথা কোৱা হৈছে।
(খ) ‘মন-মানস’ ফুলে কিয় পাহি মেলে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ প্ৰেম, স্নেহ আৰু মানৱীয়তাৰ পৰশ পাই ‘মন-মানস’ ফুলে পাহি মেলে বুলি কোৱা হৈছে।
(গ) কবিৰ শান্তিৰ জিৰণি ঠাই কি?
উত্তৰঃ কবিৰ শান্তিৰ জিৰণি ঠাই হৈছে ভাৰতী আইৰ কোলা।
(ঘ) নলিনীবালা দেৱী কি কবি হিচাপে খ্যাত?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱী অতীন্দ্ৰিয়বাদী আৰু ৰহস্যবাদী কবি হিচাপে খ্যাত।
(ঙ) নলিনীবালা দেৱীৰ প্ৰথম কবিতা-পুথিখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীৰ প্ৰথম কবিতা-পুথিখনৰ নাম ‘সন্ধিয়াৰ সুৰ’।
২। কবিয়ে ভাৰতী আইৰ কোলাখনি কিয় শান্তিৰ জিৰণি ঠাই বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ ভাৰতবৰ্ষ যুগ যুগ ধৰি সত্য, অহিংসা, প্ৰেম, ত্যাগ আৰু মানৱতাৰ আদৰ্শেৰে সমৃদ্ধ। এই দেশত বহু ঋষি, সাধক, জ্ঞানী আৰু মহান ব্যক্তিয়ে জন্ম লৈ বিশ্বক শান্তি আৰু মানৱতাৰ বাণী দিছে। ভাৰতীয় সংস্কৃতিয়ে বিভেদৰ সলনি ভাতৃত্ববোধ আৰু সহমৰ্মিতাৰ শিক্ষা দিয়ে। সেইবাবে কবিয়ে ভাৰতী আইৰ কোলাখনিক শান্তিৰ জিৰণি ঠাই বুলি কৈছে।
৩। ‘বীৰ প্ৰসবিনী’ বুলি কাক আৰু কিয় কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ‘বীৰ প্ৰসবিনী’ বুলি ভাৰতী আইক কোৱা হৈছে। কাৰণ ভাৰতভূমিয়ে যুগে যুগে বহু বীৰ, দেশপ্ৰেমিক, ত্যাগী আৰু মহান সন্তানক জন্ম দিছে, যিসকলে দেশৰ স্বাধীনতা, সন্মান আৰু মানৱতাৰ ৰক্ষাৰ বাবে আত্মত্যাগ কৰিছে।
৪। প্ৰসংগ-সংগতি দেখুৱাই ব্যাখ্যা কৰা
(ক)
“মানৱীয়তাৰ জীৱন গঙ্গা
ইয়াতে বিচাৰি পায়,
দানৱীয়তাৰ কুটিল দৰ্প
ইয়াতেই লয় পায়।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি কবি নলিনীবালা দেৱী ৰচিত ‘আমাৰ ভাৰতী আই’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে ভাৰতভূমিৰ মানৱীয় আদৰ্শ আৰু নৈতিক মহত্ত্বৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ভাৰতবৰ্ষ যুগ যুগ ধৰি সত্য, অহিংসা, প্ৰেম, দয়া, সহিষ্ণুতা আৰু ভাতৃত্ববোধৰ শিক্ষাৰে সমৃদ্ধ। এই দেশত বহু মহান ব্যক্তিয়ে জন্ম লৈ মানুহক সৎ আৰু মানবিক জীৱনৰ পথ দেখুৱাইছে।
সেইবাবে কবিয়ে ভাৰতক মানৱীয়তাৰ জীৱনধাৰা বোৱা পৱিত্ৰ ভূমি বুলি অভিহিত কৰিছে। আনহাতে অহংকাৰ, হিংসা, কপটতা আৰু অমানৱীয়তাৰ দৰে দানৱীয় গুণ এই আদৰ্শৰ সন্মুখত টিকি থাকিব নোৱাৰে। এই ভাবেই কবিয়ে ভাৰতৰ গৌৰৱ আৰু মহান আদৰ্শ প্ৰকাশ কৰিছে।
(খ)
“অ’ বীৰ প্ৰসবিনী আই
অ’ মোৰ ভাৰতী আই।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি কবি নলিনীবালা দেৱী ৰচিত ‘আমাৰ ভাৰতী আই’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে ভাৰতমাতাক ‘বীৰ প্ৰসবিনী’ বুলি সম্বোধন কৰিছে। ভাৰতভূমিয়ে যুগে যুগে বহু বীৰ, ত্যাগী, সাধক, দেশপ্ৰেমিক আৰু মহান ব্যক্তিক জন্ম দিছে। এই সন্তানসকলে দেশৰ সন্মান আৰু স্বাধীনতা ৰক্ষাৰ বাবে ত্যাগ স্বীকাৰ কৰিছে।
সেইবাবে কবিৰ দৃষ্টিত ভাৰতমাতা কেৱল জন্মভূমি নহয়, তেওঁ বীৰ সন্তানৰ জন্মদাত্ৰী। কবিতাফাঁকিৰ মাজেৰে কবিৰ গভীৰ দেশপ্ৰেম, মাতৃভূমিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা আৰু গৌৰৱৰ অনুভূতি প্ৰকাশ পাইছে।
৫। কবিতাটিৰ মূলভাব লিখা।
উত্তৰঃ ‘আমাৰ ভাৰতী আই’ এটি দেশপ্ৰেমমূলক কবিতা। কবিয়ে ভাৰতবৰ্ষক মাতৃৰূপে কল্পনা কৰি ইয়াৰ গৌৰৱ, মানৱীয় আদৰ্শ, শান্তি, প্ৰেম আৰু বীৰত্বৰ গুণগান কৰিছে।
ভাৰতভূমি যুগ যুগ ধৰি মানৱতা, সত্য, অহিংসা, ত্যাগ আৰু ভাতৃত্ববোধৰ শিক্ষা দি আহিছে। এই দেশত বহু ঋষি, সাধক, জ্ঞানী, বীৰ আৰু দেশপ্ৰেমিক জন্ম লৈ বিশ্বক মহান আদৰ্শ দেখুৱাইছে।
কবিৰ মতে মিছা অহংকাৰ, কপটতা আৰু অমানৱীয় শক্তি ভাৰতৰ মহান আদৰ্শৰ আগত টিকি থাকিব নোৱাৰে। ভাৰতমাতা বীৰ সন্তানৰ জন্মদাত্ৰী, আৰু সেই সন্তানসকলৰ সাহস, ত্যাগ আৰু একতাই দেশৰ সন্মান ৰক্ষা কৰে।
সেয়েহে কবিতাটোৰ মূলভাব হৈছে—মাতৃভূমিৰ প্ৰতি গভীৰ ভালপোৱা, গৌৰৱ, মানৱতা আৰু দেশৰ সন্মান ৰক্ষাৰ আহ্বান।
৬। কবি নলিনীবালা দেৱীৰ সাহিত্য-কৃতিৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱী অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী বিশিষ্ট কবি। তেওঁ অতীন্দ্ৰিয়বাদী আৰু ৰহস্যবাদী কবি হিচাপে বিশেষ খ্যাতি লাভ কৰে। তেওঁৰ কবিতাত প্ৰকৃতি, দেশপ্ৰেম, আধ্যাত্মিকতা, জীৱনবোধ, বেদনা আৰু অন্তৰ্মুখী অনুভূতিৰ সুন্দৰ প্ৰকাশ দেখা যায়।
তেওঁৰ প্ৰথম কবিতা-পুথি ‘সন্ধিয়াৰ সুৰ’। তেওঁৰ আন উল্লেখযোগ্য কবিতা-পুথিসমূহৰ ভিতৰত ‘সপোনৰ সুৰ’, ‘পৰশমণি’, ‘যুগদেৱতা’, ‘জাগৃতি’ আৰু ‘অলকানন্দা’ বিশেষ উল্লেখযোগ্য।
‘অলকানন্দা’ কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে তেওঁ সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে। অসমীয়া কাব্যসাহিত্যত তেওঁৰ অৱদান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
ভাষা-বিচাৰ
১। বিপৰীত শব্দ লিখা
শান্তি = অশান্তি।
স্বৰ্গ = নৰক।
উদয় = অস্ত / অস্তগমন।
সূৰ্য = চন্দ্ৰ।
প্ৰেম = ঘৃণা / হিংসা।
মানৱ = দানৱ।
লয় = সৃষ্টি / উদ্ভৱ।
২। প্ৰত্যয় ভাঙি দেখুওৱা
ভাৰতী = ভাৰত + ঈ।
মানৱীয় = মানৱ + ঈয়।
প্ৰসবিনী = প্ৰসৱ + ইন + ঈ।
জিৰণি = জিৰ + অনি।
বহুবিকল্পীয় প্ৰশ্ন (MCQ)
১। ‘আমাৰ ভাৰতী আই’ কবিতাৰ কবি কোন?
A. নলিনীবালা দেৱী
B. নৱকান্ত বৰুৱা
C. হেম বৰুৱা
D. চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা
উত্তৰঃ A. নলিনীবালা দেৱী
২। ‘ভাৰতী আই’ বুলি কাক বুজোৱা হৈছে?
A. সৰস্বতী দেৱীক
B. গংগা নদীক
C. ভাৰতমাতাক
D. পৃথিৱীক
উত্তৰঃ C. ভাৰতমাতাক
৩। নলিনীবালা দেৱীৰ প্ৰথম কবিতা-পুথি কোনখন?
A. জাগৃতি
B. সন্ধিয়াৰ সুৰ
C. অলকানন্দা
D. পৰশমণি
উত্তৰঃ B. সন্ধিয়াৰ সুৰ
৪। কবিয়ে ভাৰতী আইক কি বুলি সম্বোধন কৰিছে?
A. জ্ঞান প্ৰসবিনী
B. শান্তিদায়িনী
C. দয়া প্ৰসবিনী
D. বীৰ প্ৰসবিনী
উত্তৰঃ D. বীৰ প্ৰসবিনী
৫। ‘উষা’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A. প্ৰভাত
B. সন্ধিয়া
C. ৰাতি
D. দুপৰীয়া
উত্তৰঃ A. প্ৰভাত
৬। ‘দৰ্প’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A. দয়া
B. অহংকাৰ
C. জ্ঞান
D. ভয়
উত্তৰঃ B. অহংকাৰ
৭। ‘কুটিল’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A. পৱিত্ৰ
B. সৰল
C. কপট
D. কোমল
উত্তৰঃ C. কপট
৮। ‘লয়’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A. আৰম্ভণি
B. বৃদ্ধি
C. সৃষ্টি
D. বিলয়
উত্তৰঃ D. বিলয়
৯। কবিৰ শান্তিৰ জিৰণি ঠাই কি?
A. ভাৰতী আইৰ কোলা
B. গংগাৰ পাৰ
C. পাহাৰ
D. অৰণ্য
উত্তৰঃ A. ভাৰতী আইৰ কোলা
১০। ‘মন-মানস’ ফুলে কিহৰ পৰশ পাই পাহি মেলে?
A. বীৰত্বৰ
B. প্ৰেমৰ
C. দুখৰ
D. ভয়ৰ
উত্তৰঃ B. প্ৰেমৰ
১১। নলিনীবালা দেৱী কিহৰ বাবে বিশেষ খ্যাত?
A. নাট্যকাৰ হিচাপে
B. ঔপন্যাসিক হিচাপে
C. অতীন্দ্ৰিয়বাদী কবি হিচাপে
D. গল্পকাৰ হিচাপে
উত্তৰঃ C. অতীন্দ্ৰিয়বাদী কবি হিচাপে
১২। ‘প্ৰসবিনী’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A. যিয়ে পালন কৰে
B. যিয়ে শাসন কৰে
C. যিয়ে ৰক্ষা কৰে
D. যিয়ে জন্ম দিয়ে
উত্তৰঃ D. যিয়ে জন্ম দিয়ে
১৩। ‘মানৱীয়তা’ৰ বিপৰীত ভাব কোনটো?
A. দানৱীয়তা
B. সহানুভূতি
C. ভাতৃত্ববোধ
D. দয়া
উত্তৰঃ A. দানৱীয়তা
১৪। ‘অলকানন্দা’ কিহৰ সৈতে জড়িত?
A. এখন নাটক
B. নলিনীবালা দেৱীৰ কাব্যগ্ৰন্থ
C. এখন উপন্যাস
D. এখন গল্পপুথি
উত্তৰঃ B. নলিনীবালা দেৱীৰ কাব্যগ্ৰন্থ
১৫। ‘আমাৰ ভাৰতী আই’ কবিতাৰ মূল বিষয় কি?
A. প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য
B. ব্যক্তিগত দুখ
C. দেশপ্ৰেম আৰু মাতৃভূমিৰ গৌৰৱ
D. হাস্য-ব্যংগ
উত্তৰঃ C. দেশপ্ৰেম আৰু মাতৃভূমিৰ গৌৰৱ
শব্দ টোকা
কোলা = কাষলতিৰ তলৰ কঁকালৰ দাঁতি, য’ত ল’ৰা-ছোৱালী লোৱা হয়। কবিতাটিত ভাৰত মাতৃ (ভাৰতী)ৰ কোলাৰ কোৌলাৰ কথা কোৱা হৈছে।
ভাৰতী = দেশ মাতৃ, ভাৰত মাতা, সৰস্বতী।
উষা = সূৰ্য উদয় হোৱাৰ অলপ আগৰ ক্ষণ, নিচেই পুৱাৰ সময় অৰ্থাৎ দোকমোকালি।
প্ৰথম উষাৰ = উদয় হ’বলৈ ধৰা বেলিৰ প্ৰথম ৰেঙণি।
গঙ্গা = পবিত্ৰ নদী, ভীষ্মৰ মাতৃ, শান্তনু ৰজাৰ ভাৰ্যা।
দৰ্প = অহংকাৰ, গৰ্ব।
লয় = ক্ষয়, ধ্বংসক।
কুটীল = কপটীয়া, বেয়া স্বভাৱ।
প্ৰসবিনী = যি প্ৰসৱ কৰে; উৎপন্ন কৰে।
ক্ৰিয়া কলাপ
১। অতি চমু উত্তৰ লিখা —
ক) ভাৰতী আই’ বুলি কাৰ কথা কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ভাৰতী আই’ বুলি আমাৰ ভাৰত ভূমিৰ কথা কোৱা হৈছে।
খ) ‘মন মানস’ ফুলে কিয় পাহি মেলে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ ‘মন মানস’ ফুলে প্ৰেমৰ পৰশ পায় পাহি মেলে বুলি কৈছে।
গ) কবিৰ শান্তিৰ জিৰণি ঠাই কি?
উত্তৰঃ কবিৰ শান্তিৰ জিৰণি ঠাই হ’ল ভাৰতী আই।
ঘ) নলিনীবালা দেৱী কি কবি হিচাপে খ্যাত?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱী অতীন্দ্ৰিয় বা ৰহস্যবাদী কবি হিচাপে খ্যাত।
ঙ) নলিনীবালা দেৱীৰ প্রথম কবিতা পুথিখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ নলিনীবালা দেৱীৰ প্রথম কবিতা পুথিখনৰ নাম হ’ল সন্ধিয়াৰ সুৰ।
২। কবিয়ে ভাৰতী আইৰ কোলাখনি কিয় শান্তিৰ জিৰণি ঠাই বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ মিছা অহংকাৰ, কুটিল দৰ্প এই দেশতে নিজে নিজে লয় হৈ যায়। ‘ভাৰতী’ আইয়ে নিজকে শত্ৰুৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ জন্ম দিছে বহুতো বীৰ পুৰুষৰ। সেইবাবে কবিয়ে ভাৰতী আইৰ কোলাখনি শান্তিৰ জিৰণি ঠাই বুলি কৈছে।
৩। বীৰ প্রসবিনী ’ বুলি কাক কিয় কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ বীৰ প্রসবিনী ’ বুলি ভাৰতী আইক কোৱা হৈছে।
৪। ব্যাখ্যা কৰা
(ক) মানৱীয়তাৰ জীৱন গঙ্গা
ইয়াতে বিচাৰি পায় দানৱীয়তাৰ কুটীল দর্প
ইয়াতেই লয় পায়। উত্তৰঃ
(খ) অ ’ বীৰ প্রসবিনী আই
অ ‘মােৰ ভাৰতী আই। উত্তৰঃ
৫। কবিতাটিৰ মূলভাব লিখা।
উত্তৰঃ এই দেশ ভাৰতভূমিক কবিয়ে মাতৃৰূপত কল্পনা কৰিছে। এই দেশ অনুপম। প্ৰভাতৰ প্ৰথম ৰেঙনি এই দেশতে পৰে। এই দেশৰ মানুহে মানৱতাৰ জয়গান গায়। এই দেশত আসুৰিক শক্তিৰ স্থান নাই। মিছা অহংকাৰ, কুটিল দৰ্প এই দেশতে নিজে নিজে লয় হৈ যায়। ‘ভাৰতী’ আইয়ে নিজকে শত্ৰুৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ জন্ম দিছে বহুতো বীৰ পুৰুষৰ। শৌৰ্য-বীৰ্য আৰু ভাতৃত্ববোধৰ প্ৰেমে এইদেশক ৰক্ষা কৰিব। সেয়েহে দেশৰ স্বাধীনতাৰ যুঁজত উদ্ধুদ্ধ হ’বলৈ কবিয়ে ভাৰতীৰ বীৰ সন্তানসকলক আহ্বান জনাইছে।
৬। কবি নলিনীবালা দেৱীৰ সাহিত্য কৃতিৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ অতীন্দ্ৰীয় বা ৰহস্যবাদী কৰি ৰূপে খ্যাত নলিনীবালা দেৱী প্ৰথম কবিতা পুথি ‘সন্ধিয়াৰ সুৰ’ ১৯২৮ চনত প্ৰকাশ পায়। তেওঁৰ আন আন কবিতা পুথিসমূহ হ’ল 一 সপোনৰ সুৰ, পৰশমনি, যুগ দেৱতা, জাগৃতি, অলকানন্দা। ১৯৬৭ চনত তেওঁ ‘অলকানন্দা’ পুথিৰ বাবে তেওঁ সাহিত্য একাদেমী বঁটা লাভ কৰে।
ভাষা বিচাৰ
১। বিপৰীত শব্দ লিখা—
উত্তৰঃ
শান্তি ー অশান্তি।
স্বর্গ ー নৰক।
উদয় ー মাৰ যোৱা।
সূর্য ー চন্দ্ৰ।
প্রেম ー হিংসা, ঘিণা।
মানৱ ー দানৱ।
লয় ー নলয়।
২। প্রত্যয় ভাঙি দেখুওৱা
উত্তৰঃ
ভাৰতী ー ভাৰত + ঈ।
মানৱীয় ー মানৱী + য়।
প্রসবিনী ー প্ৰসবিন + ঈ।
জিৰণি ー জিৰণ + ঈ।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post