অধ্যায়ঃ ৮
লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
ক্ৰিয়াকলাপ
১। অতি চমু উত্তৰ দিয়া
(ক) আমাৰ দেশৰ ভাষা-সাহিত্যৰ ভঁৰাল কোনে ভৰালে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ ভঁৰাল সমৃদ্ধ কৰিলে বুলি কৈছে।
(খ) ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ পুথিৰ ৰচয়িতা কোন?
উত্তৰঃ ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ পুথিৰ ৰচয়িতা লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা।
(গ) অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাৰ এখন বিখ্যাত গ্ৰন্থৰ নাম কি?
উত্তৰঃ অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাৰ এখন উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ হ’ল ‘অংকীয়া নাটৰ সাধু’।
(ঘ) ‘কৃপাবৰ বৰুৱা’ কাৰ ছদ্মনাম?
উত্তৰঃ ‘কৃপাবৰ বৰুৱা’ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ছদ্মনাম।
(ঙ) গদাপাণিয়ে নগাপাহাৰত লগ পোৱা পাহাৰীয়া ছোৱালীজনীৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ পাঠত গদাপাণিয়ে নগাপাহাৰত লগ পোৱা পাহাৰীয়া ছোৱালীজনীৰ নাম ডালিমী বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।
(চ) ‘কাহুদী-খাৰলি’ কি?
উত্তৰঃ ‘কাহুদী-খাৰলি’ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ হাস্য-ব্যংগধর্মী ৰচনাৰ সৈতে জড়িত নাম। কাহুদী আৰু খাৰলি অসমীয়া খাদ্যসংস্কৃতিৰ দুবিধ বিশেষ উপকৰণৰ নামো।
(ছ) গদাধৰ সিংহ কোন আছিল?
উত্তৰঃ গদাধৰ সিংহ আহোম ৰাজ্যৰ এজন শক্তিশালী স্বৰ্গদেউ আৰু টুংখুঙীয়া ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আছিল।
(জ) অসমৰ জাতীয় সংগীত ‘অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ’ৰ ৰচক কোন?
উত্তৰঃ ‘অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ’ গীতটোৰ ৰচক লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা।
(ঝ) ‘ডেকাধনি’ৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘ডেকাধনি’ বুলিলে যৌৱনৰ উচ্ছ্বাস, ডেকা বয়সৰ প্ৰাণশক্তি বা যৌৱনৰ ধ্বনি বুজায়।
২। আমাৰ দেশৰ ভাষা-সাহিত্যৰ ভঁৰাল কোনে কিদৰে ভৰালে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই কবিতা, গল্প, নাটক, প্ৰবন্ধ, হাস্য-ব্যংগ, সাধুকথা, জীৱনী আৰু দেশপ্ৰেমমূলক ৰচনাৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ ভঁৰাল সমৃদ্ধ কৰি তুলিছিল।
তেওঁ অসমীয়া চুটিগল্পৰ অন্যতম পথিকৃৎ। ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’, ‘ককাদেউতা আৰু নাতি-ল’ৰা’, ‘জুনুকা’, ‘কৃপাবৰ বৰুৱাৰ কাকতৰ টোপোলা’, ‘পদুম কুঁৱৰী’ আদি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ৰচনা।
তেওঁৰ ‘অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ’ গীতটোৱে অসমীয়া জাতীয় চেতনাক গভীৰভাৱে উদ্বুদ্ধ কৰিছে। সাহিত্যৰ বহু শাখাত কৰা তেওঁৰ অসামান্য অৱদানৰ বাবেই তেওঁক ‘সাহিত্যৰথী’ বুলি সন্মানিত কৰা হয়।
৪। চমুটোকা লিখা
(ক) লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
উত্তৰঃ সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যিক। তেওঁৰ জন্ম ১৪ অক্টোবৰ, ১৮৬৪ চনত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ দীননাথ বেজবৰুৱা আৰু মাতৃ ঠানেশ্বৰী দেৱী।
বেজবৰুৱাই কবিতা, চুটিগল্প, নাটক, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, হাস্য-ব্যংগ, শিশু-সাহিত্য আৰু সাধুকথা আদি বিভিন্ন শাখাত ৰচনা কৰিছিল। ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’, ‘ককাদেউতা আৰু নাতি-ল’ৰা’, ‘জুনুকা’, ‘পদুম কুঁৱৰী’ আদি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সৃষ্টি।
‘কৃপাবৰ বৰুৱা’ ছদ্মনামেৰে তেওঁ বহু হাস্য-ব্যংগধর্মী ৰচনা কৰিছিল। ‘অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ’ তেওঁৰ দেশপ্ৰেমমূলক অমৰ গীত। অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ উন্নতিত তেওঁৰ অৱদান অতুলনীয়। ১৯৩৮ চনৰ ২৬ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড়ত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।
(খ) গদাধৰ সিংহ
উত্তৰঃ গদাধৰ সিংহ আহোম ৰাজ্যৰ অন্যতম শক্তিশালী স্বৰ্গদেউ আছিল। ৰজা হোৱাৰ আগতে তেওঁ গদাপাণি নামেৰে পৰিচিত আছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম গোবৰ ৰজা বা গোবৰ কোঁৱৰ।
১৬৮১ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ আহোম সিংহাসনত আৰোহণ কৰে আৰু টুংখুঙীয়া ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালত আহোম ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা বহু পৰিমাণে দূৰ হয় আৰু শাসনব্যৱস্থা শক্তিশালী হয়।
তেওঁৰ পত্নী জয়মতী কুঁৱৰীৰ আত্মত্যাগ অসমৰ ইতিহাসত বিশেষ স্মৰণীয়।
(গ) চক্ৰধ্বজ সিংহ
উত্তৰঃ চক্ৰধ্বজ সিংহ আহোম ৰাজ্যৰ এজন উল্লেখযোগ্য স্বৰ্গদেউ আছিল। তেওঁ ১৬৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১৬৭০ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ শাসন কৰিছিল।
তেওঁৰ সময়ত মোগলৰ হাতৰ পৰা গুৱাহাটী উদ্ধাৰৰ বাবে আহোমসকলে নতুন শক্তিৰে অভিযান আৰম্ভ কৰে। লাচিত বৰফুকনক সেনাপতি নিযুক্ত কৰি তেওঁ মোগলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধৰ প্ৰস্তুতি চলায়।
১৬৬৭ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকলে গুৱাহাটী পুনৰ দখল কৰে। শৰাইঘাটৰ যুদ্ধৰ আগতেই চক্ৰধ্বজ সিংহৰ মৃত্যু হয়।
(ঘ) ডালিমী
উত্তৰঃ ডালিমী অসমীয়া সাহিত্য আৰু লোককথাত গদাপাণিৰ সৈতে জড়িত এক স্মৰণীয় পাহাৰীয়া নাৰী-চৰিত্ৰ। গদাপাণি ৰাজৰোষৰ পৰা আত্মগোপন কৰি নগাপাহাৰত থাকোঁতে ডালিমীৰ সৈতে তেওঁৰ সাক্ষাৎ হোৱা বুলি সাহিত্যিক কাহিনীত বৰ্ণনা পোৱা যায়।
ডালিমীৰ চৰিত্ৰত সৰলতা, মৰম, সহানুভূতি আৰু ত্যাগৰ ভাব প্ৰকাশ পাইছে। অৱশ্যে ডালিমীৰ সৈতে জড়িত বহু বিৱৰণ সাহিত্যিক আৰু লোককথামূলক; সকলো তথ্যক নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্য বুলি গ্ৰহণ কৰা উচিত নহয়।
(ঙ) কৃপাবৰ বৰুৱা
উত্তৰঃ ‘কৃপাবৰ বৰুৱা’ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ বিখ্যাত ছদ্মনাম। এই নামেৰে তেওঁ বহু হাস্য-ব্যংগধর্মী ৰচনা কৰিছিল।
তেওঁৰ ব্যংগৰচনাত সমাজৰ কুসংস্কাৰ, ভণ্ডামি, অনুকৰণপ্ৰিয়তা, অশিক্ষা আৰু বিভিন্ন সামাজিক দুৰ্বলতাক তীক্ষ্ণ অথচ ৰসালভাৱে সমালোচনা কৰা হৈছে। কৃপাবৰী সাহিত্য অসমীয়া হাস্য-ব্যংগ সাহিত্যৰ এক বিশেষ সম্পদ।
৫। প্ৰসংগ-সংগতি দেখুৱাই ব্যাখ্যা কৰা
(ক)
“জুনুকা বজাই ৰুণজুনাই
অকণিৰ আনিলে টোপনি,
মহাপুৰুষৰ ঘোষা-কীৰ্তন
তুলি দিলে ললিত ৰাগিণী।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা ৰচিত ‘লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ বহুমুখী সাহিত্যিক প্ৰতিভাৰ প্ৰশংসা কৰিছে। বেজবৰুৱাই শিশু-সাহিত্যৰ জৰিয়তে কণমানিসকলক আনন্দ দিয়াৰ লগতে অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ মহান ঐতিহ্যকো নতুন ৰূপত জনমানসত উজ্জীৱিত কৰিছিল।
‘জুনুকা’ৰ দৰে শিশু-সাহিত্যই শিশুমনক আনন্দ দিছিল আৰু তেওঁৰ অন্যান্য ৰচনাই শংকৰদেৱ-মাধৱদেৱৰ বৈষ্ণৱ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ প্ৰতিও মানুহৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল। সেয়েহে কবিয়ে তেওঁৰ সাহিত্যিক সৃষ্টিশীলতাক সুৰীয়া ৰাগিণীৰ সৈতে তুলনা কৰিছে।
(খ)
“জাতীয় গীতৰ সুৰীয়া মাতত
ধন্য হ’ল আপোনাৰ দেশ,
বীণা ভাগি গ’ল অমিয় ঝংকাৰ
আজিও যে ৰ’ল অৱশেষ।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা ৰচিত ‘লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে বেজবৰুৱাৰ দেশপ্ৰেম আৰু তেওঁৰ অমৰ সাহিত্য-কীৰ্তিৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ‘অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ’ গীতটোৰ জৰিয়তে বেজবৰুৱাই অসমীয়া জাতিৰ মনত গভীৰ স্বদেশপ্ৰেম জগাই তুলিছিল।
বেজবৰুৱাৰ মৃত্যু হ’লেও তেওঁৰ সাহিত্য, গীত আৰু আদৰ্শ আজিও অসমীয়া সমাজত সজীৱ হৈ আছে। কবিয়ে ‘বীণা ভাগি গ’ল’ বুলি কবিৰ দেহাৱসানক বুজাইছে আৰু ‘অমিয় ঝংকাৰ আজিও ৰ’ল’ বুলি তেওঁৰ অমৰ সাহিত্য-কীৰ্তিক বুজাইছে।
৬। ‘লক্ষ্মীনাথ’ কবিতাটিৰ মাজেৰে কবিৰ জাতীয়তাবাদ কিদৰে প্ৰকাশ পাইছে?
উত্তৰঃ অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাৰ ‘লক্ষ্মীনাথ’ এটি প্ৰশস্তিমূলক আৰু দেশপ্ৰেমমূলক কবিতা। ইয়াত কবিয়ে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যিক প্ৰতিভা আৰু অসমীয়া জাতীয় জীৱনলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ গুণানুকীৰ্তন কৰিছে।
কবিতাত অসমৰ ইতিহাস, আহোম যুগৰ বীৰত্ব, গদাধৰ সিংহ, চক্ৰধ্বজ সিংহ, শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ, মহাপুৰুষীয় সংস্কৃতি আৰু অসমীয়া জাতীয় সংগীতৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।
বেজবৰুৱাই সাহিত্যৰ জৰিয়তে অসমীয়া জাতীয় আত্মমৰ্যাদা জগাই তুলিছিল। তেওঁৰ দেশপ্ৰেমমূলক গীত আৰু ৰচনাই অসমীয়া মানুহক নিজৰ ভাষা, সংস্কৃতি আৰু স্বদেশক ভাল পাবলৈ উদ্বুদ্ধ কৰিছিল।
এইদৰে অসমৰ ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু জাতীয় চেতনাৰ প্ৰতি গভীৰ গৌৰৱৰ প্ৰকাশৰ মাজেৰে কবিতাটিত কবিৰ জাতীয়তাবাদ প্ৰকাশ পাইছে।
৭। অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাদেৱৰ সাহিত্য-কৃতিৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী বিশিষ্ট কবি, নাট্যকাৰ আৰু শিশু-সাহিত্যিক। তেওঁ বিভিন্ন শাখাত বহু গ্ৰন্থ ৰচনা কৰি অসমীয়া সাহিত্য সমৃদ্ধ কৰিছিল।
তেওঁৰ সাহিত্য-কৃতিৰ ভিতৰত—
কবিতাঃ ‘দীপালী’, ‘তপোবন’, ‘মুকুতামালা’, ‘মণিমালা’ আদি।
নাটকঃ ‘কুৰুক্ষেত্ৰ’, ‘নৰকাসুৰ’, ‘টিকেন্দ্ৰজিৎ’, ‘শকুন্তলা’ আদি।
শিশু-সাহিত্যঃ ‘কথা-কীৰ্তন’, ‘কথা-দশম’, ‘ল’ৰাৰ জাতক’ আদি।
তেওঁৰ ৰচনাত দেশপ্ৰেম, ইতিহাস, সংস্কৃতি, নৈতিক শিক্ষা আৰু সমাজজীৱনৰ বিভিন্ন দিশ সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
ভাষা-বিচাৰ
১। সন্ধি বা শব্দ-গঠন ভাঙা
আশীৰ্বাদ = আশীঃ + বাদ।
তৃষ্ণাতুৰ = তৃষ্ণা + আতুৰ।
সুৰীয়া = সুৰ + ঈয়া।
দীপ্তিমান = দীপ্তি + মান।
ক্ষুধাতুৰ = ক্ষুধা + আতুৰ।
পৰিষ্কাৰ = পৰি + ষ্কাৰ — এই শব্দটো সাধাৰণ সন্ধি-বিচ্ছেদৰ নিয়মে সহজে বিশ্লেষণ কৰিব নোৱাৰি; ই সংস্কৃতমূলৰ শব্দ।
২। ব্যাসবাক্য লিখি সমাসৰ নাম লিখা
লক্ষ্মীনাথ
উত্তৰঃ লক্ষ্মীৰ নাথ — ষষ্ঠী তৎপুৰুষ সমাস।
মহাপুৰুষ
উত্তৰঃ মহান যি পুৰুষ — কৰ্মধাৰয় সমাস।
কীৰ্তনঘোষা
উত্তৰঃ কীৰ্তনৰ ঘোষা — ষষ্ঠী তৎপুৰুষ সমাস।
কাহুদী-খাৰলি
উত্তৰঃ কাহুদী আৰু খাৰলি — ইতৰেতৰ দ্বন্দ্ব সমাস।
চক্ৰধ্বজ
উত্তৰঃ চক্ৰযুক্ত ধ্বজ যাৰ — বহুব্ৰীহি সমাস।
গদাধৰ
উত্তৰঃ গদা ধৰে যি — উপপদ তৎপুৰুষ সমাস।
৩। প্ৰত্যয় নিৰ্ণয় কৰা
ৰাগিণী = ৰাগ + ইনী।
ৰূপহী = ৰূপ + হী।
চেনেহী = চেনেহ + ঈ।
ডাঙৰীয়া = ডাঙৰ + ঈয়া।
গজপুৰীয়া = গজপুৰ + ঈয়া।
জাতীয় = জাতি + ঈয়।
বহুবিকল্পীয় প্ৰশ্ন (MCQ)
১। ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ৰ ৰচয়িতা কোন?
A. লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
B. ৰজনীকান্ত বৰদলৈ
C. হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা
D. পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা
উত্তৰঃ A. লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
২। ‘কৃপাবৰ বৰুৱা’ কাৰ ছদ্মনাম?
A. অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা
B. বাণীকান্ত কাকতি
C. লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
D. হেম বৰুৱা
উত্তৰঃ C. লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
৩। ‘অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ’ গীতটোৰ ৰচক কোন?
A. জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা
B. লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
C. বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা
D. পাৰ্বতীপ্ৰসাদ বৰুৱা
উত্তৰঃ B. লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
৪। বেজবৰুৱাক কোন উপাধিৰে জনা যায়?
A. ৰসৰাজ
B. কবিৰত্ন
C. সাহিত্যাচাৰ্য
D. সাহিত্যৰথী
উত্তৰঃ D. সাহিত্যৰথী
৫। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ জন্ম কেতিয়া হৈছিল?
A. ১৪ অক্টোবৰ, ১৮৬৪
B. ২৬ মাৰ্চ, ১৮৬৪
C. ১৪ অক্টোবৰ, ১৮৭০
D. ২৬ মাৰ্চ, ১৯৩৮
উত্তৰঃ A. ১৪ অক্টোবৰ, ১৮৬৪
৬। গদাধৰ সিংহ ৰজা হোৱাৰ আগতে কি নামেৰে পৰিচিত আছিল?
A. লাচিত
B. চক্ৰধ্বজ
C. গদাপাণি
D. গোবৰ কোঁৱৰ
উত্তৰঃ C. গদাপাণি
৭। গদাধৰ সিংহ কোন ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আছিল?
A. মুঙমাও বংশ
B. টুংখুঙীয়া বংশ
C. চুতীয়া বংশ
D. কোচ বংশ
উত্তৰঃ B. টুংখুঙীয়া বংশ
৮। চক্ৰধ্বজ সিংহৰ সময়ত মোগলৰ হাতৰ পৰা কোন ঠাই উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল?
A. শিৱসাগৰ
B. যোৰহাট
C. ডিব্ৰুগড়
D. গুৱাহাটী
উত্তৰঃ D. গুৱাহাটী
৯। ‘জুনুকা’ কিহৰ সৈতে জড়িত?
A. শিশু-সাহিত্য
B. যুদ্ধৰ ইতিহাস
C. বিজ্ঞান
D. অভিধান
উত্তৰঃ A. শিশু-সাহিত্য
১০। ‘লক্ষ্মীনাথ’ কবিতাৰ ৰচয়িতা কোন?
A. নলিনীবালা দেৱী
B. হেম বৰুৱা
C. অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা
D. ৰঘুনাথ চৌধাৰী
উত্তৰঃ C. অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা
১১। ‘পদুম কুঁৱৰী’ কি?
A. এখন কবিতা-পুথি
B. এখন উপন্যাস
C. এখন অভিধান
D. এখন আত্মজীৱনী
উত্তৰঃ B. এখন উপন্যাস
১২। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ মৃত্যু কেতিয়া হৈছিল?
A. ১৪ অক্টোবৰ ১৯৩৮
B. ১ জানুৱাৰী ১৯৩৮
C. ১৫ আগষ্ট ১৯৩৮
D. ২৬ মাৰ্চ ১৯৩৮
উত্তৰঃ D. ২৬ মাৰ্চ ১৯৩৮
১৩। ‘মহাপুৰুষ’ কোন সমাসৰ উদাহৰণ?
A. কৰ্মধাৰয়
B. দ্বন্দ্ব
C. বহুব্ৰীহি
D. অব্যয়ীভাব
উত্তৰঃ A. কৰ্মধাৰয়
১৪। ‘কাহুদী-খাৰলি’ কোন সমাস?
A. বহুব্ৰীহি
B. তৎপুৰুষ
C. ইতৰেতৰ দ্বন্দ্ব
D. দ্বিগু
উত্তৰঃ C. ইতৰেতৰ দ্বন্দ্ব
১৫। ‘লক্ষ্মীনাথ’ কবিতাৰ মূল উদ্দেশ্য কি?
A. প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য বৰ্ণনা
B. বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যিক আৰু জাতীয় অৱদানৰ প্ৰশস্তি
C. এখন যুদ্ধৰ কাহিনী কোৱা
D. কেৱল হাস্যৰস সৃষ্টি কৰা
উত্তৰঃ B. বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যিক আৰু জাতীয় অৱদানৰ প্ৰশস্তি
ক্রিয়াকলাপঃ
১। অতি চমু উত্তৰ দিয়া—
ক) আমাৰ দেশৰ ভাষা সাহিত্যৰ ভঁৰাল কোনে ভৰালে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ আমাৰ দেশৰ ভাষা সাহিত্যৰ ভঁৰাল লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা ভৰালে বুলি কৈছে
খ ) ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ পুথিৰ ৰচয়িতা কোন?
উত্তৰঃ ‘বুঢ়ী আইৰ সাধু’ পুথিৰ ৰচয়িতা লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা।
গ ) অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাৰ বিখ্যাত গ্রন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাৰ বিখ্যাত গ্রন্থখনৰ নাম হ’ল অঙ্কীয়া নাটৰ সাধু।
ঘ ) কৃপাবৰ বৰুৱা কাৰ ছদ্মনাম?
উত্তৰঃ কৃপাবৰ বৰুৱা লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ছদ্মনাম।
ঙ ) গদাপাণিয়ে নগাপাহাৰত লগ পােৱা পাহাৰীয়া ছােৱালীজনীৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ গদাপাণিয়ে নগাপাহাৰত লগ পােৱা পাহাৰীয়া ছােৱালীজনীৰ নাম ডালিমী আছিল।
চ ) ‘কাহুদী খাৰলি’ কি?
উত্তৰঃ ‘কাহুদী খাৰলি’ এবিধ চাটনি। কিন্তু আয়াত বাহীঁ আলোচনীত বেজৱৰুৱাই লিখা ‘কাহুদী খাৰলি’ শীৰ্ষক ৰচনাৰ কথা কোৱা হৈছে।
ছ ) গদাধৰ কোন আছিল?
উত্তৰঃ গদাধৰ সিংহ অসমৰ আহোম ৰাজবংশৰ স্বৰ্গদেউ আছিল।
জ) অসমৰ জাতীয় সংগীতটোৰ ৰচক কোন?
উত্তৰঃ অসমৰ জাতীয় সংগীতটোৰ ৰচক লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা।
ঝ ) ডেকাধনি’ ৰ অর্থ কি?
উত্তৰঃ ডেকাধনি ৰ অর্থ হ’ল জৈৱন প্ৰাপ্ত হোৱা।
২। আমাৰ দেশৰ ভাষা সাহিত্যৰ ভঁৰাল কোনে কিদৰে ভৰালে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ লক্ষ্মীনাথ বেজৱৰুৱাই ভাষা সাহিত্যৰ ভঁৰাল ভৰালে।লক্ষ্মীনাথ বেজৱৰুৱা হ’ল অসমীয়াৰ চুটিগল্পৰ জনক। চুটিগল্পৰ উপৰিও তেখেতে কবিতা, উপন্যাস, সাধু, তত্ত্বমূলক কথা, হাস্য, ৰচনা আদিৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যলৈ বিশেষ অৱদান আগৱহাই হৈ গৈছে। বুঢ়ি আইৰ সাধু, ককাদেউতা আৰু নাতি ল’ৰা, কাহুদী খাৰলি আদি লিখি তেওঁ আমাৰ দেশৰ ভাষা সাহিত্যৰ ভঁৰাল ভৰালে।
৪। চমুটোকা লিখা—
ক ) লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা
উত্তৰঃ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ১৮৬৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰ তাৰিখে অসমৰ আঁহতগুৰি নামৰ অঞ্চলত জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পৃতিৰ নাম দীননাথ বেজবৰুৱা আৰু মাতৃৰ নাম ঠানেশ্বৰী দেৱী আছিল। বি.এ পাছ কৰাৰ ঠিক পাচতেই ১৮৯১ চনত কলিকতাৰ জোড়াসাঁকোৰ দেৱেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ জীয়াৰী প্ৰজ্ঞাসুন্দৰিৰ লগত লক্ষ্মীনাথৰ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁৰ চাৰি গৰাকী কন্যা সন্তান আছিল। ১৯৩৮ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ ২৬ তাৰিখে ডিব্ৰুগড় চহৰত থকা জী-জোৱাইৰ ঘৰত বেজবৰুৱাৰ মৃত্যু হয়।
খ ) গদাধৰ সিংহ
উত্তৰঃ ১৫৭০ শতাব্দত স্বৰ্গদেৱ গদাধৰ সিংহৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল গোবৰকোঁৱৰ। গদাধৰ সিংহ অসমৰ আহোম ৰাজবংশৰ স্বৰ্গদেৱ আছিল। তেওঁ আহোম ৰাজবংশৰ টুংখুঙীয়া ফৈদৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। গদাধৰ সিংহই শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ জয় কৰাৰ পাছত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ অস্থিৰতা দূৰ কৰি এখন সুস্থিৰ ৰাজ্য স্থাপনত সফল হৈছিল।
গ ) চক্ৰধ্বজ সিংহ
উত্তৰঃ চক্ৰধ্বজ সিংহ আহোমৰ একবিংশতম স্বৰ্গদেউ আছিল। স্বৰ্গদেউ চক্ৰধ্বজ সিংহৰ ৰাজত্বকালত দুজন লোকে এজনৰ পাছত আনজনকৈ আহোম ৰাজ্যৰ বৰপাত্ৰগোঁহাই পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। তেওঁলোক আছিল লাঙি আৰু ল্যাত্যাও। ১৬৬৯ ত চক্ৰধ্বজ সিংহৰ মৃত্যু হয়।
ঘ) ডালিমী
উত্তৰঃ ডালিমী ৱাংচু ৰাজ্যৰ ৰাজকুমাৰী আৰু আহোমৰ স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহৰ পত্নী আছিল। আহোম ৰাজত্বৰ অন্যতম প্ৰতাপী ৰজা স্বৰ্গদেউ গদাধৰ সিংহই ৱাংচু ৰাজকন্যা নেফে ৱাংচাক বিয়া কৰাইছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত নেপী ৱাংচা ডালিমী হিচাপে পৰিচিত হয়। ডালিমীৰ ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত মৃতদেহ পিতৃগৃহ কানুবাৰীত ঐতিহাসিক লাহদৈগড়ৰ কাষত আহোম পৰম্পৰা অনুসৰি মৈদাম দিয়া হয়। ডালিমী গদাপাণিৰ প্ৰেম কাহিনী মানুহৰ মুখে মুখে প্ৰচলিত। কিছুমানে ইয়াক কাল্পনিক কাহিনী বুলিও অভিহিত কৰে।
ঙ ) কৃপাবৰ বৰুৱা
উত্তৰঃ কৃপাবৰ বৰুৱা লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ছদ্ম নাম। কৃপাবৰ বৰুৱা নামেৰে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই প্ৰধানকৈ জোনাকী, বাহী আৰু উষা আলোচনীত বহুতো ৰচনা প্ৰকাশ কৰিছিল। কৃপাবৰ বৰুৱাৰ এই ৰচনাবোৰত ৰাজনৈতিক, সামাজিক আদি নানা বিষয়ে স্থান পাইছে।
৫। প্রসংগ সংগতি দর্শাই ব্যাখ্যা কৰা—
ক ) জুনুকা বজাই ৰুজুন জুনাই
অকণিৰ আনিলে টোপনি
মহা পুৰুষৰ ঘােষা কীর্তন
তুলি দিলে ললিত ৰাগিণী।উত্তৰঃ উক্ত কবিতা ফাকি আমাৰ পাঠ্যপুথি ভাৰতী সাহিত্য চয়নৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা নামৰ পাঠটোৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
খ ) জাতীয় গীতৰ সুৰীয়া মাতত
ধন্য হ’ল আপােনাৰ দেশ’
বীণা ভাগি গ’ল অমিয় ঝংকাৰ
আজিও যে ৰল অৱশেষ।উত্তৰঃ উক্ত কবিতা ফাকি আমাৰ পাঠ্যপুথি ভাৰতী সাহিত্য চয়নৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা নামৰ পাঠটোৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
৬। লক্ষ্মীনাথ’ কবিতাটিৰ মাজেৰে কবিৰ জাতীয়তাবাদ কিদৰে প্ৰকাশ পাইছে?
উত্তৰঃ কবি অতুল চন্দ্ৰ হাজৰীকাৰ লক্ষ্মীনাথ’ এটি প্ৰশস্তিমূলক কবিতা। কবিতাটোৰ মাজেৰে লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ব্যক্তিত্ব আৰু প্ৰতিভাৰ বিষয়ে গুণানুকীৰ্তন কৰা হৈছে। লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা আছিল হাড়ে হিমজুৰে জাতীয়তাবাদ সম্পন্ন ব্যক্তি। কবিতাটিত অসমীয়া জাতীয় জীৱনত প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰা মহাপুৰুষৰ ঘোষা-কীৰ্তন কৰা হৈছে, গদাধৰ, চক্ৰধ্বজ, শৰাইঘাটৰ ৰণৰ বিষয়ে উল্লেখ আছে। এইবোৰৰ মাজেৰেই কবীৰ জাতীয়তাবাদ প্ৰকাশ পাইছে।
৭। অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাদেৱৰ সাহিত্য কৃতিৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাদেৱে প্ৰায় চাৰি কুৰিৰো অধিক পুথি ৰচনা কৰিছিল। অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকাদেৱৰ সাহিত্য কৃতিৰ বিষয়ে তলত চমুকৈ আলোচনা কৰা হ’ল –
কবিতা – দিপালী, তপোবন, মুকুতামালা, মণিমালা আদি।
নাটক – কুৰুক্ষেত্ৰ, নৰকাসুৰ, পানীজথ, তীকেন্দ্ৰজীত, শকুন্তলা আদি।
শিশু সাহিত্য – কথা কীৰ্তন, কথা দশম, ল’ৰাৰ জাতক, গ্ৰীমচৰ সাধু আদি।
ভাষা-বিচাৰ
১। সন্ধি ভাঙা—
আশীর্বাদ, তৃষ্ণাতুৰ, সুৰীয়া, দীপ্তিমান, ক্ষুধাতুৰ, পৰিষ্কাৰ।
উত্তৰঃ
আশীর্বাদ – আশীঃ + বাদ
তৃষ্ণাতুৰ – তৃষ্ণা + আতুৰ
সুৰীয়া – সুৰ + ঈয়া
দীপ্তিমান – দীপ্তি + মান
ক্ষুধাতুৰ – ক্ষুধা + আতুৰ
পৰিষ্কাৰ – পৰি + কাৰ
২। ব্যাসবাক্য লিখি সমাসৰ নাম লিখা—
লক্ষ্মীনাথ, মহাপুৰুষ, কীর্তনঘােষা, কাহুদী-খালি, চক্ৰধ্বজ, গদাধৰ।
উত্তৰঃ লক্ষ্মীনাথ – লক্ষ্মীৰ নাথ (ষষ্ঠী তৎপুৰুষ)
মহাপুৰুষ – মহান যি পুৰুষ ( কৰ্মধাৰয় )
কীৰ্তনঘোষা – কীৰ্তন আৰু ঘোষা ( ইতৰেতৰ দ্বন্দ্ব )
কাহুদী-খাৰলি – কাহুদী আৰু খাৰলি ( ইতৰেতৰ দ্বন্দ্ব )
চক্ৰধ্বজ – চক্ৰ আছে ধ্বজত যাৰ ( বহুব্ৰীহি )
গদাধৰ – গদা ধৰে যি ( উপপদ তৎপুৰুষ )৩। প্রত্যয় নির্ণয় কৰা—
ৰাগিণী, ৰূপহী, চেনেহী, ডাঙৰীয়া, গজপুৰীয়া, জাতীয় ।
উত্তৰঃ ৰাগিনী – ৰাগ + অনী।
ৰূপহী – ৰূপহ + ঈ।
চেনেহী – চেনেহ + ঈ।
ডাঙৰীয়া – ডাঙৰ + অৰীয়া।
গজপুৰীয়া – গজপুৰ + ঈয়া।
জাতীয় – জাতি + ঈয়।এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post