Chapter 10 –
পৰীক্ষিতৰ ব্ৰহ্মশাপ
১। তলৰ বাক্যকেইটা পঢ়া আৰু উত্তৰ দিয়া।
(ক) “দেখন্তঃ মুনি চক্ষু মুদি সমাধি কৰি আচন্ত। এমন মুনিত তৃষ্ণায়ে আকুল হৈয়া জল খুজিলা।”
১। মুনিয়ে চকু মুদি কি কৰি আছিল?
উত্তৰঃ মুনিয়ে চকু মুদি ধ্যান বা সমাধি কৰি আছিল।
২। মুনিজনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ মুনিজনৰ নাম শমীক মুনি।
৩। পিয়াহত আকুল হৈ কোনে মুনিক পানী খুজিছিল?
উত্তৰঃ পিয়াহত আকুল হৈ পৰীক্ষিত ৰজাই মুনিক পানী খুজিছিল।
(খ) “পাছে তান পুত্ৰ শৃঙ্গী বাৰ্তা পায়া ক্ৰোধে ছবালসৱৰ আগতে বোলন্তঃ অহো ৰাজাৰ অন্যায় দেখ।”
১। কি খবৰ পাই মুনিপুত্ৰ শৃঙ্গীৰ খং উঠিছিল?
উত্তৰঃ ৰজা পৰীক্ষিতে ধ্যানমগ্ন শমীক মুনিয়ে তেওঁক অৱজ্ঞা কৰিছে বুলি ভাবি মুনিৰ ডিঙিত মৰা সাপ এডাল আঁৰি দিয়াৰ খবৰ পাই মুনিপুত্ৰ শৃঙ্গীৰ খং উঠিছিল।
২। ৰজাই কি অন্যায় কৰাৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ ৰজাই ধ্যানমগ্ন মুনি শমীকৰ ডিঙিত মৰা সাপ এডাল আঁৰি দি অন্যায় কৰিছিল।
(গ) “আজি মঞিঁ দণ্ডিবোঃ মোৰ বল দেখ। এহি বুলি কৌষিকী জলত আচান্ত কৰি ৰজাক সপ্ত দিনত তক্ষকে দংশোক বুলি শাপ দিলা।”
১। উক্ত কথাফাকি কোনে কৈছিল আৰু কিয় কৈছিল?
উত্তৰঃ উক্ত কথাফাকি শমীক মুনিৰ পুত্ৰ শৃঙ্গীয়ে কৈছিল। ৰজা পৰীক্ষিতে তেওঁৰ পিতৃ শমীক মুনিৰ ডিঙিত মৰা সাপ আঁৰি দিয়া বুলি জানিব পাৰি শৃঙ্গী অত্যন্ত ক্ৰোধিত হৈছিল। সেই খঙতে তেওঁ এই কথাষাৰ কৈছিল।
২। শৃঙ্গীয়ে কৌষিকী জলত আচমন কৰি ৰজাক কি বুলি অভিশাপ দিছিল?
উত্তৰঃ শৃঙ্গীয়ে কৌষিকী জলত আচমন কৰি ৰজা পৰীক্ষিতক সাত দিনৰ ভিতৰত তক্ষক নাগে দংশন কৰিব বুলি অভিশাপ দিছিল।
(ঘ) “অহো দুষ্ট পুত্ৰ, কি অন্যায় কৰিলি।”
১। শমীক মুনিয়ে শৃঙ্গীক দুষ্ট পুত্ৰ বুলি কিয় কৈছিল আৰু কি অন্যায় কৰাৰ কথা কৈছিল?
উত্তৰঃ শমীক মুনিয়ে ৰজা পৰীক্ষিতক শৃঙ্গীয়ে অভিশাপ দিয়াৰ কথা শুনি তেওঁক দুষ্ট পুত্ৰ বুলি কৈছিল। ৰজা পৰীক্ষিত ধৰ্মপৰায়ণ, হৰিভক্ত আৰু চক্ৰৱৰ্তী ৰজা আছিল। এনে এজন ৰজাক খঙতে অভিশাপ দিয়াটো শৃঙ্গীৰ ডাঙৰ অন্যায় বুলি মুনিয়ে কৈছিল। তেওঁ লগতে বুজাইছিল যে ৰজা নাথাকিলে ৰাজ্যত চোৰ-ডকাইতৰ উৎপাত বাঢ়িব আৰু অৰাজকতা সৃষ্টি হ’ব।
(ঙ) “মহাশ্ৰান্ত হৈয়া আমাক জল খুজিলন্ত। আঙ্ক কেনে শাপ দিলি। ই পাপৰ আন প্ৰায়শ্চিত্ত নেদেখি কৃষ্ণক প্ৰাৰ্থন্ত।”
১। শৃঙ্গীয়ে ৰজাক অভিশাপ দি পাপ কৰাৰ বাবে শমীক মুনিয়ে ভগৱান কৃষ্ণৰ ওচৰত কি বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ শমীক মুনিয়ে ভগৱান কৃষ্ণৰ ওচৰত পুত্ৰ শৃঙ্গীৰ এই পাপ ক্ষমা কৰিবলৈ আৰু ৰজা পৰীক্ষিতৰ ওপৰত পৰা অভিশাপৰ অনিষ্ট যতদূৰ সম্ভৱ দূৰ কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল। তেওঁ উপলব্ধি কৰিছিল যে ধৰ্মপৰায়ণ ৰজাৰ অনিষ্ট হ’লে সমগ্ৰ ৰাজ্য বিপদত পৰিব।
২। উত্তৰ দিয়া।
(ক) পৰীক্ষিত ৰজাৰ মৃত্যু হ’লে ৰাজ্যত কি কি সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে বুলি শমীক মুনিয়ে পুতেকক কৈছিল?
উত্তৰঃ শমীক মুনিয়ে পুতেকক কৈছিল যে পৰীক্ষিত ৰজাৰ মৃত্যু হ’লে ৰাজ্যত চোৰ-ডকাইতৰ উৎপাত বাঢ়িব, ন্যায়-শৃংখলা ভাঙি পৰিব, অৰাজকতা আৰু অশান্তিৰ সৃষ্টি হ’ব। ৰজাৰ সুৰক্ষা নথকাৰ বাবে প্ৰজাসকল নানা বিপদৰ সন্মুখীন হ’ব।
(খ) শমীক মুনিৰ মহত্ত্ব কেনেকৈ প্ৰকাশ পাইছে লিখা।
উত্তৰঃ শমীক মুনিৰ মহত্ত্ব তেওঁৰ ক্ষমাশীলতা, দূৰদৰ্শিতা আৰু পৰোপকাৰী মনোভাৱৰ মাজেৰে প্ৰকাশ পাইছে। ৰজা পৰীক্ষিতে তেওঁৰ ডিঙিত মৰা সাপ আঁৰি দি অপমান কৰিলেও মুনিয়ে ব্যক্তিগত অপমানৰ কথা মনত লৈ ৰজাৰ অনিষ্ট কামনা কৰা নাছিল। বৰঞ্চ পুত্ৰ শৃঙ্গীয়ে ৰজাক অভিশাপ দিয়াৰ কথা শুনি তেওঁ গভীৰভাৱে দুখ পাইছিল। ৰজাৰ মৃত্যু হ’লে ৰাজ্যত অৰাজকতা সৃষ্টি হ’ব বুলি তেওঁ চিন্তা কৰিছিল আৰু পুত্ৰৰ পাপৰ প্ৰায়শ্চিত্তৰ বাবে ভগৱান কৃষ্ণৰ ওচৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল। ইয়াৰ দ্বাৰাই তেওঁৰ মহান, উদাৰ আৰু সাধুসুলভ চৰিত্ৰ প্ৰকাশ পাইছে।
৩। ‘পৰীক্ষিতৰ ব্ৰহ্মশাপ’ পাঠটোৰ পৰা তুলি দিয়া বাক্যকেইটা আধুনিক অসমীয়া গদ্য ৰূপত লিখা।
| পুৰণি অসমীয়া ৰূপ | আধুনিক অসমীয়া ৰূপ |
|---|---|
| একদিনা পৰীক্ষিত ৰাজা ধনু-শৰ ধৰি মৃগয়া কৰিতে বনক গৈলা। | এদিন পৰীক্ষিত ৰজাই ধনু-শৰ লৈ চিকাৰ কৰিবলৈ বনলৈ গৈছিল। |
| মৃগক খেদি ক্ষুধায়ে তৃষ্ণায়ে শ্ৰান্ত হৈলা। | হৰিণ খেদি খেদি ভোক-পিয়াহত ক্লান্ত হৈ পৰিছিল। |
| এহি বুলি মৰা সৰ্প ধনুৰ আগে আনি মুনিৰ গলত দিয়া গৃহক গৈলা। | এই বুলি মৰা সাপ এডাল ধনুৰ আগৰে তুলি আনি মুনিৰ ডিঙিত আঁৰি দি ঘৰলৈ গ’ল। |
| পাছে শৃঙ্গী ৰাজাক শাপিবাৰ কথা কহিলা। | পাছত শৃঙ্গীয়ে ৰজাক শাপ দিয়াৰ কথা ক’লে। |
| মহা ধৰ্ম্মপৰ, আৰো হৰিভক্ত। মহাশ্ৰান্ত হৈয়া আমাত জল খুজিলন্ত। | তেওঁ অতি ধৰ্মপৰায়ণ আৰু হৰিভক্ত। অতিশয় ক্লান্ত হৈ মোৰ ওচৰত পানী খুজিছিল। |
| যাতো সাধুসৱে পৰৰ দুঃখেসে দুঃখী হৈয়া আপুনাৰ দুঃখ নুগুনে। | সাধুসকলে আনৰ দুখত দুখী হয় আৰু নিজৰ দুখৰ কথা নাভাবে। |
৪। ব্যাখ্যা কৰা।
(ক) “দাস হৈয়া স্বামীক অপকাৰ কৰেঃ ব্ৰাহ্মণসৱে ক্ষত্ৰিয়ক ৰাজা পাতিছেঃ সি কোন আমাক দ্ৰোহ কৰেঃ দুষ্টৰ নিয়ন্তা কৃষ্ণ বৈকুণ্ঠক গৈলে, আৰা এতেক অন্যায় কৰে।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কথাফাকি ‘পৰীক্ষিতৰ ব্ৰহ্মশাপ’ পাঠটোৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ৰজা পৰীক্ষিতে ধ্যানমগ্ন শমীক মুনিৰ ডিঙিত মৰা সাপ আঁৰি দিয়াৰ খবৰ শুনি মুনিৰ পুত্ৰ শৃঙ্গী অত্যন্ত ক্ৰোধিত হৈছিল। সেই প্ৰসংগত তেওঁ এই কথাবোৰ কৈছিল।
শৃঙ্গীৰ মতে ক্ষত্ৰিয় ৰজাসকল ব্ৰাহ্মণ আৰু প্ৰজাৰ সুৰক্ষা আৰু শাসনৰ বাবে নিযুক্ত। সেয়েহে তেওঁলোকে যেন স্বামীৰ সেৱাত নিয়োজিত দাসৰ দৰে কৰ্তব্য পালন কৰা উচিত। অথচ পৰীক্ষিত ৰজাই শমীক মুনিক অপমান কৰি বিপৰীত আচৰণ কৰিলে। শৃঙ্গীয়ে ভাবিছিল যে দুষ্টসকলক নিয়ন্ত্ৰণ কৰা শ্ৰীকৃষ্ণ বৈকুণ্ঠলৈ যোৱাৰ পিছত ৰজাসকলে অন্যায় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। এই ক্ৰোধ আৰু ক্ষোভৰ বশৱৰ্তী হৈয়েই শৃঙ্গীয়ে ৰজা পৰীক্ষিতক অভিশাপ দিছিল।
(খ) “যাতো সাধুসৱে পৰৰ দুঃখেসে দুঃখী হৈয়া আপুনাৰ দুঃখ নুগুনে।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কথাফাকি ‘পৰীক্ষিতৰ ব্ৰহ্মশাপ’ পাঠটোৰ পৰা লোৱা হৈছে।
এই বাক্যফাকিৰ জৰিয়তে সাধুসকলৰ উদাৰ আৰু পৰোপকাৰী স্বভাৱৰ কথা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। সাধুসকলে নিজৰ দুখ বা অপমানৰ কথা নাভাবি আনৰ দুখ-কষ্টৰ কথাহে বেছি চিন্তা কৰে।
ৰজা পৰীক্ষিতে শমীক মুনিৰ ডিঙিত মৰা সাপ আঁৰি দি অপমান কৰিছিল। তথাপি শমীক মুনিয়ে ৰজাৰ বিৰুদ্ধে কোনো প্ৰতিশোধ ল’ব বিচৰা নাছিল। পুত্ৰ শৃঙ্গীয়ে ৰজাক অভিশাপ দিয়াৰ কথা শুনি তেওঁ নিজৰ অপমানৰ কথা পাহৰি ৰজা আৰু ৰাজ্যৰ অনিষ্টৰ কথা চিন্তা কৰিছিল। ৰজাৰ মৃত্যু হ’লে প্ৰজাসকলৰ কষ্ট হ’ব বুলি তেওঁ দুখ পাইছিল। সেয়েহে এই কথাষাৰে শমীক মুনিৰ মহান সাধুসুলভ মনোভাৱ স্পষ্ট কৰে।
৫। তলত দিয়া শব্দবিলাকৰ অৰ্থ লিখা।
সমাধি — গভীৰ ধ্যান; বাহ্যজ্ঞান বিস্মৃত হৈ ঈশ্বৰ বা কোনো বিষয়ত একাগ্ৰচিত্ত হোৱা অৱস্থা।
তৃষ্ণা — পিয়াহ; প্ৰবল আকাঙ্ক্ষা।
আকুল — অস্থিৰ, ব্যাকুল, বিবশ।
দণ্ডিবো — শাস্তি দিম।
কৌষিকী — কৌষিকী নামৰ নদী বা সেই নদীৰ জল।
আচান্ত — আচমন কৰি; পৱিত্ৰ জল গ্ৰহণ কৰি।
তক্ষক — পৌৰাণিক কাহিনীত উল্লেখ থকা এক প্ৰধান নাগ।
শাপ — অভিশাপ; অনিষ্ট হোৱাৰ বাণী।
ব্যৱহাৰিক ব্যাকৰণ
৬। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ বিপৰীত অৰ্থ প্ৰকাশ কৰা শব্দ লিখা।
প্ৰজা — ৰজা।
নিম্ন — উচ্চ।
শান্ত — অশান্ত।
সুখ — দুখ।
প্ৰশংসা — নিন্দা।
উপকাৰ — অপকাৰ।
ন্যায় — অন্যায়।
অসমৰ্থ — সমৰ্থ।
৭। শব্দবোৰৰ অৰ্থ লিখি পাৰ্থক্য প্ৰকাশ হোৱাকৈ বাক্য ৰচনা কৰা।
শাপ — ঋষিজনে দুষ্ট ৰজাক শাপ দিলে।
সাপ — সাপটোৱে গছজোপাৰ তলত আশ্ৰয় লৈছিল।
তান — একমাত্ৰ সন্তানটোৰ প্ৰতি মাকৰ বৰ তান।
টান — এইবাৰৰ গণিতৰ প্ৰশ্নকাকতখন বৰ টান আছিল।
শৰ — ৰজাই শৰ মাৰি হৰিণ চিকাৰ কৰিছিল।
সৰ — গাখীৰৰ সৰ খাবলৈ বৰ সোৱাদ।
সুত — ঋণ ল’লে সময়মতে সুতসহ ধন ঘূৰাই দিব লাগে।
সূত — পৌৰাণিক কাহিনীত সূত মানে ৰথচালক বা সাৰথি।
৮। শুদ্ধ উত্তৰটোত (✓) চিন দিয়া।
কৃষ্ণ শব্দটোৰ ‘ষ্ণ’ যুক্তাক্ষৰটো ভাঙিলে হ’ব —
উত্তৰঃ (গ) ষ + ণ।
৯। ‘শ্ৰান্ত’ শব্দৰ ‘শ্ৰ’ যুক্তাক্ষৰ ভাঙিলে হ’ব —
উত্তৰঃ (ঘ) শ + ৰ।
১০। ‘অৱজ্ঞা’ শব্দৰ ‘জ্ঞ’ যুক্তাক্ষৰ ভাঙিলে হ’ব —
উত্তৰঃ (গ) জ + ঞ।
১১। বিপৰীত লিংগ বুজোৱা শব্দ লিখা।
| পুংলিংগ | স্ত্ৰীলিংগ |
|---|---|
| ৰাজা | ৰাণী |
| পিতৃ | মাতৃ |
| ব্ৰাহ্মণ | ব্ৰাহ্মণী |
| পুত্ৰ | কন্যা / পুত্ৰী |
১২। পাঠটো পঢ়ি পুৰণি অসমীয়া ভাষাত ব্যৱহাৰ হোৱা বৰ্তমান, অতীত আৰু ভৱিষ্যৎ কালৰ ক্ৰিয়াপদ বাছি লিখা।
বৰ্তমান কালঃ বোলন্ত, আচন্ত, কান্দন্ত, প্ৰাৰ্থন্ত।
অতীত কালঃ হৈলা, গৈলা, কৰিলা, খুজিলা, নমাতিলা, কহিলা, দিলা।
ভৱিষ্যৎ কালঃ দণ্ডিবো, দংশোক।
১৩। পৰীক্ষিত ৰজাই শমীক মুনিৰ ডিঙিত মৰা সাপ আঁৰি দি ভুল কৰা নাছিলনে? তোমাৰ মতামত ব্যক্ত কৰা।
উত্তৰঃ মোৰ মতে পৰীক্ষিত ৰজাই শমীক মুনিৰ ডিঙিত মৰা সাপ আঁৰি দি ডাঙৰ ভুল কৰিছিল। মুনিজন সেই সময়ত গভীৰ ধ্যানত মগ্ন আছিল, সেয়েহে ৰজাই পানী খোজাৰ কথা তেওঁ শুনিব পৰা নাছিল। কিন্তু ৰজা পৰীক্ষিতে এই কথাটো নুবুজি মুনিয়ে তেওঁক ইচ্ছাকৃতভাৱে অৱজ্ঞা কৰিছে বুলি ভাবিছিল। খং আৰু অধৈৰ্যৰ বশৱৰ্তী হৈ তেওঁ মুনিক অপমান কৰিছিল। এজন ৰজাৰ পৰা এনে আচৰণ উচিত নহয়। যিকোনো সিদ্ধান্ত লোৱাৰ আগতে সত্যতা বুজি লৈ ধৈৰ্য আৰু সংযমেৰে আচৰণ কৰা উচিত।
১৪। তোমাৰ জীৱনত কেতিয়াবা তুমি কৰিব নলগীয়া কাম কৰিছিলা নেকি? লিখা।
উত্তৰঃ এবাৰ মই সম্পূৰ্ণ ঘটনা নুবুজাকৈ বন্ধুৰ ওপৰত খং কৰিছিলোঁ। পিছত জানিব পাৰিলোঁ যে বন্ধুজনৰ কোনো দোষ নাছিল আৰু মই ভুল বুজিছিলোঁ। তেতিয়া মোৰ নিজৰ আচৰণৰ বাবে বেয়া লাগিল আৰু বন্ধুৰ ওচৰত ক্ষমা খুজিলোঁ। সেই ঘটনাৰ পৰা মই শিকিলোঁ যে কোনো কথা সম্পূৰ্ণকৈ নজনাকৈ খং কৰা বা কাৰোবাক দোষ দিয়া উচিত নহয়। ধৈৰ্য ধৰি সত্যতা জানি লৈহে সিদ্ধান্ত লোৱা উচিত।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post