১। ‘ধৰ্মগ্লানি’ মানে কি?
উত্তৰ: সাধাৰণ অৰ্থত ধৰ্মৰ গ্লানি মানে হ’ল ধৰ্মৰ অৱনতি বা পতন। যেতিয়া সমাজত সত্য, ন্যায় আৰু মানৱতাৰ পথ ৰুদ্ধ হৈ পৰে আৰু মানুহে নিজৰ স্বাৰ্থৰ বাবে অধৰ্মৰ আশ্ৰয় লয়, তেতিয়াই ধৰ্মৰ গ্লানি হয়।
লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্যক্তিগত বা জাতীয় জীৱনত যেতিয়া মানুহে নিজৰ উন্নতিৰ বাবে গঢ়ি তোলা আদৰ্শ বা ৰীতি-নীতিসমূহ অমান্য কৰে আৰু পোহৰৰ পৰা আন্ধাৰৰ দিশলৈ গতি কৰে, তাকেই গীতাত ‘ধৰ্মগ্লানি’ (বা আত্মগ্লানি) বুলি কোৱা হৈছে। এই অৱস্থাত সমাজত ভেদাভেদ আৰু বিশৃংখলাই বিৰাজ কৰে।
২। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ জীৱন দৰ্শনত কেনে ধৰণৰ পাৰ্থক্য থকা বুলি লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই উল্লেখ কৰিছে? (২০১১, ২০১৩, ২০১৫, ২০১৭)
উত্তৰ: প্ৰবন্ধকাৰ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই শংকৰ-মাধৱৰ সম্পৰ্কক ‘মণি-কাঞ্চন সংযোগ’ বুলি অভিহিত কৰিলেও তেওঁলোকৰ জীৱন দৰ্শনত কিছু মৌলিক পাৰ্থক্য দেখুৱাইছে:
প্ৰসাৰতা আৰু গভীৰতা: শংকৰদেৱ আছিল উদাৰ আৰু বিশাল; আনহাতে মাধৱদেৱ আছিল গভীৰ আৰু একাগ্ৰ।
সংসাৰ ধৰ্ম: শংকৰদেৱে সংসাৰ ধৰ্ম পালন কৰিও মুক্তি সম্ভৱ বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁ সমাজৰ সৰ্বাঙ্গীণ উন্নতিৰ বাবে কৃষি, শিল্প, কলা, সংস্কৃতি সকলোতে গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ আদৰ্শ আছিল বহুমুখী।
বিপৰীতে, মাধৱদেৱ আছিল চিৰকুমাৰ আৰু ত্যাগী। তেওঁৰ বাবে ভগৱানৰ চৰণত একাত্ম হ’বলৈ সংসাৰৰ সকলো মোহ ত্যাগ কৰাটোৱেই আছিল একমাত্ৰ পথ।
লক্ষ্য: শংকৰদেৱৰ লক্ষ্য আছিল এখন আদৰ্শ সমাজ গঠন কৰা, য’ত ধৰ্ম আৰু কৰ্মৰ সমন্বয় থাকে। কিন্তু মাধৱদেৱৰ লক্ষ্য আছিল কেৱল আধ্যাত্মিক সত্যৰ অনুসন্ধান আৰু গুৰুৰ নিৰ্দেশিত পথত একাণপতীয়া সেৱা আগবঢ়োৱা।
৩। ‘মাধৱদেৱৰ ঋণ অসমীয়া জাতিয়ে কেতিয়াও পৰিশোধ কৰিব নোৱাৰে।’ — কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য বিশ্লেষণ কৰা। (২০০৯, ২০১৫, ২০১৮)
উত্তৰ: অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ ধৰ্ম, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি মাধৱদেৱৰ অৱদান অতুলনীয়। এই কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য তলত দিয়া দিশসমূহৰ পৰা বুজিব পাৰি:
১/ গুৰুসেৱা আৰু ধৰ্ম প্ৰচাৰ: শংকৰদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা একশৰণ নাম ধৰ্মক মাধৱদেৱেই নিজৰ নিষ্ঠা আৰু ত্যাগেৰে সমগ্ৰ অসমত এক শক্তিশালী ভেটি প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ অবিহনে শংকৰদেৱৰ ধৰ্মীয় বিপ্লৱ আধৰুৱা হৈ ৰ’লহেঁতেন।
২/ সাহিত্যিক অৱদান: অসমীয়া সাহিত্যৰ অমূল্য সম্পদ ‘নামঘোষা’ (যাক ‘হেজাৰী ঘোষা’ বুলিও কোৱা হয়) মাধৱদেৱৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি। ইয়াৰ উপৰি তেওঁৰ বৰগীত, ভটিমা আৰু অংকীয়া নাটসমূহে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যক এক উচ্চ পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে।
৩/ চৰিত্ৰ গঠন: মাধৱদেৱৰ ত্যাাগী আৰু সংযমী জীৱনটোৱে অসমীয়া জাতিক চৰিত্ৰ গঠনৰ শিক্ষা দি থৈ গৈছে। তেওঁৰ কৰ্ম-সংস্কৃতি আৰু গুৰুভক্তি আজিও আমাৰ সমাজৰ বাবে আদৰ্শ।
গতিকে, ধৰ্মীয় সংস্কাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ভাষা-সংস্কৃতিৰ প্ৰাণ প্ৰতিষ্ঠালৈকে মাধৱদেৱে যি অৱদান আগবঢ়াই থৈ গৈছে, তাৰ বাবে অসমীয়া জাতি তেওঁৰ ওচৰত চিৰঋণী।
৪/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ গল্প-সাহিত্যৰ পৰিচয় দাঙি ধৰা। (২০০৯, ২০১১)
উত্তৰঃ দেশপ্ৰাণ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মা স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু প্ৰগতিশীল লেখক আছিল। ৰাজাৰামোহন ৰায়, মহাত্মাগান্ধীৰ চিন্তাদৰ্শনৰ দ্বাৰা বিশেষভাৱে প্ৰভাৱান্বিত শৰ্মা আধুনিক সমাজৰ সংস্কাৰ আন্দোলনৰ অন্যতম যোদ্ধা।গল্প, নাটক, তত্বগধুৰ প্ৰবন্ধ-পাতি ৰচনা কৰি তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যৰ ভৰাঁল চহকী কৰাত বিশেষ অৰিহণা যোগাইছিল।
'আৱাহন' অসম হিতৈষী' আদি কাকত-আলোচনীত গল্প, প্ৰবন্ধ, নাটক, জীৱনী আদি লিখি অসমীয়া সাহিত্যলৈ সেৱা আগবঢ়োৱা লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত 'ব্যৰ্থতাৰ দান', 'অনাগতৰ অভিশাপ' (গল্প), নিৰ্মলা (নাটক), 'জীৱন স্মৃতি' (আত্মজীৱনীমূলক) আদি উল্লেখযোগ্য। প্ৰগতিশীল মনৰ গৰাকী লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই ১৯৩৪ চনত শ্বিলঙত মৃত্যু বৰণ কৰে।চমু প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়াঃ
১/ “ধী-শক্তি” মানে কি ? (২০১৫)
উত্তৰঃ বুদ্ধি বা মেধা ক্ষমতা।
২/ ‘মাধৱদেৱ’ নামৰ প্ৰবন্ধটিৰ ৰচক কোন ?
উত্তৰঃ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মা।
৩/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থখনৰ নাম কি ?
উত্তৰঃ ‘জীৱন স্মৃতি’।
৪/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই কি কি কাৰতত লেখা প্ৰকাশ কৰিছিল
উত্তৰঃ ‘আৱাহন’ আৰু অসম ‘হিতৈষী কাকত।
৫/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই কি বৃত্তি গ্ৰহণ কৰিছিল।
উত্তৰঃ শিক্ষা সাং কৰি ওকালতি বৃত্তি গ্ৰহণ কৰিছি।
৬/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মা কোন ব্যক্তিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত হৈছিল ?
উত্তৰঃ ৰাজাৰামমোহন ৰায়, কাৰ্লমাৰ্ক্স, মহাত্মা গান্ধী আদিৰ দ্বাৰা।
৭/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাক কি উপাধি দিয়া হৈছিল ?/
উত্তৰঃ ‘দেশপ্ৰাণ’ উপাধি ।
৮/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থখনৰ নাম কি ?
উত্তৰঃ ‘জীৱন স্মৃতি’ ।
৯/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই লিখা দুখন গল্প পুথিৰ নাম লিখা ।
উত্তৰঃ ‘ব্যৰ্থতাৰ দান’ আৰু ‘অনাগতৰ অভিশাপ’ ।
১০/ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ জন্ম কিমান চনত হৈছিল ?
উত্তৰঃ ১৮৯৭ চনত বিশ্বনাথ চাৰিআলিৰ ভীৰ গাঁৱত।
১১/ কঠিন শব্দৰ অৰ্থ
উত্তৰঃ শব্দ ——–অৰ্থ
ইতিহাস ——- পুৰণি কথা, বুৰঞ্জী।
অপূৰ্ব ——— আগেয়ে নোহোৱা।
গুহা ———– পৰ্বতৰ গহবৰ ।
মণ্ডিত ——— অলংকৃত, বিভূষিত।
অভিযান ——- যুদ্ধযাত্ৰা।
প্ৰবৃতি ———– ইচ্ছা, বাসনা, স্বভাৱ।
মৃত সঞ্জীৱনী — যি মৰাক জীৱিত কৰে।
উদ্দীপনা ——– মনত আশাৰ ভাব জগাই দিয়া কাৰ্য।
তৎপৰ ———- যত্নবান।
ধী শক্তি ——— বুদ্ধি বা মেধা ক্ষমতা।
ভূত ————- অতীত, অপদেৱতা।
ওতঃপ্ৰোত —– অনিষ্টভাৱে জড়িত, সকলো ফালে বিয়পি পৰা।
অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ:
১। ‘ব্যৰ্থতাৰ দান’ গল্পপুথিৰ ৰচক কোন? [HS ’10]
উত্তৰঃ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মা।
২। ‘নিৰ্মলা’ নাটকৰ ৰচক কোন? [HS ’11]
উত্তৰঃ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মা।
৩। লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ আন এখন গল্প-পুথিৰ নাম লিখা। [HS ’14]
উত্তৰঃ ‘অনাগতৰ অভিশাপ’।
৪। ‘ধী-শক্তি’ মানে কি? [HS ’15]
উত্তৰঃ ‘ধী-শক্তি’ মানে হৈছে বুদ্ধি, মেধা বা ধাৰণা কৰিব পৰা ক্ষমতা।
চমু টোকা: লক্ষ্মীধৰ শৰ্মা [HS ’12, ’17]
লক্ষ্মীধৰ শৰ্মা (১৮৯৭-১৯৩৪) অসমীয়া সাহিত্যৰ ‘আৱাহন’ যুগৰ এজন শক্তিশালী গল্পকাৰ, নাট্যকাৰ আৰু সমাজ সংস্কাৰক আছিল। তেওঁৰ জন্ম শোণিতপুৰ জিলাৰ বিশ্বনাথ চাৰিআলিৰ ভীৰগাঁৱত হৈছিল। তেওঁ কটন কলেজৰ পৰা স্নাতক আৰু কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা অসমীয়া সাহিত্যত এম.এ. ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। স্বাধীনতা আন্দোলনত সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ কৰা শৰ্মাদেৱে সমাজৰ কুসংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে কলম চলাইছিল। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সৃষ্টিসমূহ হ’ল— গল্পপুথি ‘ব্যৰ্থতাৰ দান’, ‘অনাগতৰ অভিশাপ’ আৰু নাটক ‘নিৰ্মলা’। তেওঁৰ অকাল মৃত্যুৱে অসমীয়া সাহিত্যৰ অপূৰণীয় ক্ষতি কৰে।
ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্নোত্তৰ:
১। “মাধৱদেৱৰ ঋণ অসমীয়া জাতিয়ে কেতিয়াও পৰিশোধ কৰিব নোৱাৰে।” — মন্তব্যটিৰ যথার্থতা বিশ্লেষণ কৰা। [HS ’09, ’18]
উত্তৰ: মহাপুৰুষ মাধৱদেৱ আছিল অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ এজন মহান কাণ্ডাৰী। তেওঁৰ বহুমুখী অৱদানৰ বাবে অসমীয়া জাতি তেওঁৰ ওচৰত চিৰঋণী। ইয়াৰ যথাৰ্থতা তলত দিয়া দিশসমূহৰ পৰা বুজিব পাৰি:
সাহিত্যিক অৱদান: মাধৱদেৱৰ ‘নামঘোষা’ অসমীয়া ধৰ্মীয় সাহিত্যৰ মেৰুদণ্ড স্বৰূপ। ইয়াৰ উপৰি তেওঁৰ বৰগীত, ভটিমা আৰু অংকীয়া নাটসমূহে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যক এক বিশ্বজনীন ৰূপ প্ৰদান কৰিছে।
সাংস্কৃতিক প্ৰাণ-প্ৰতিষ্ঠা: সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু নামঘৰৰ যি পৰম্পৰা শংকৰদেৱে আৰম্ভ কৰিছিল, মাধৱদেৱে তাক অসমৰ গাঁৱে-ভূঞে বিয়পাই দি অসমীয়া সমাজক ঐক্যবদ্ধ কৰিছিল।
ভাষাৰ সুৰক্ষা: সেই সময়ৰ জটিল সন্ধিক্ষণত অসমীয়া ভাষাক এক সবল ৰূপ দি মাধৱদেৱে জাতিৰ পৰিচয় সুৰক্ষিত কৰিছিল।
২। শঙ্কৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ জীৱন দৰ্শনৰ পাৰ্থক্য লিখা। [HS ’10, ’13, ’15]
উত্তৰ: প্ৰবন্ধকাৰ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ মতে শংকৰ-মাধৱৰ মাজত থকা পাৰ্থক্যসমূহ হ’ল:
১/ উদাৰতা বনাম গভীৰতা: শংকৰদেৱ আছিল আকাশৰ দৰে উদাৰ আৰু বিশাল; আনহাতে মাধৱদেৱ আছিল সাগৰৰ দৰে গভীৰ আৰু একাগ্ৰ।
২/ সংসাৰ আৰু ত্যাগ: শংকৰদেৱে সংসাৰ ধৰ্ম পালন কৰিও সমাজৰ সৰ্বাঙ্গীণ উন্নতিৰ হকে কাম কৰিছিল। তেওঁৰ আদৰ্শ আছিল কৰ্ম আৰু ধৰ্মৰ সমন্বয়। বিপৰীতে মাধৱদেৱ আছিল এগৰাকী ত্যাগী পুৰুষ। তেওঁ গৃহ-সংসাৰ ত্যাগ কৰি কেৱল আধ্যাত্মিক মুক্তি আৰু গুৰুসেৱাত মনোনিবেশ কৰিছিল।
৩/ লক্ষ্য: শংকৰদেৱৰ লক্ষ্য আছিল এখন বহুমুখী সমাজ গঠন কৰা। কিন্তু মাধৱদেৱৰ লক্ষ্য আছিল ‘সাৰ পদাৰ্থ’ অৰ্থাৎ পৰম সত্যৰ একনিষ্ঠ সন্ধান।
৩। “মাধৱদেৱৰ ধী-শক্তি আৰু প্ৰতিভা এটাও শঙ্কৰদেৱতকৈ কম নাছিল, কিন্তু জীৱনৰ লক্ষ্যৰ বিষয়ে দুয়োৰে মত বিভিন্ন।” — বিৱৰি লিখা। [HS ’11]
উত্তৰ: লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ মাজৰ পাৰ্থক্যটো তেওঁলোকৰ ব্যক্তিত্ব আৰু জীৱনৰ লক্ষ্যৰ আধাৰত অতি সুন্দৰকৈ বিশ্লেষণ কৰিছে। তেওঁলোকৰ লক্ষ্যৰ ভিন্নতাসমূহ তলত দিয়া ধৰণে আলোচনা কৰিব পাৰি:
সামাজিক বনাম আধ্যাত্মিক লক্ষ্য: শংকৰদেৱৰ লক্ষ্য আছিল মানৱ সমাজৰ সৰ্বাঙ্গীণ উন্নতি। তেওঁ ধৰ্মৰ লগতে সমাজৰ কৃষি, শিল্প, কলা আৰু সাহিত্যৰ উন্নতিৰ বাবেও চেষ্টা কৰিছিল। আনহাতে, মাধৱদেৱৰ একমাত্ৰ লক্ষ্য আছিল পৰম সত্যৰ অনুসন্ধান। তেওঁ গৃহ-সংসাৰ ত্যাগ কৰি একাণপতীয়াকৈ আধ্যাত্মিক মুক্তিৰ পথত অগ্ৰসৰ হৈছিল।
উদাৰতা বনাম গভীৰতা: প্ৰবন্ধকাৰৰ মতে, শংকৰদেৱ আছিল আকাশৰ দৰে উদাৰ আৰু বিশাল। তেওঁৰ ব্যক্তিত্বত সকলোকে সামৰি লোৱাৰ এক প্ৰৱণতা আছিল। কিন্তু মাধৱদেৱ আছিল সাগৰৰ দৰে গভীৰ। তেওঁৰ চিন্তা আৰু ভক্তি আছিল অধিক একাগ্ৰ আৰু নিবিড়।
সংসাৰ ধৰ্ম: শংকৰদেৱে সংসাৰী হৈয়ো মুক্তি সম্ভৱ বুলি দেখুৱাই থৈ গৈছে। তেওঁ বিয়া-বাৰু কৰাই সামাজিক দায়িত্ব পালন কৰিছিল। কিন্তু মাধৱদেৱে বিশ্বাস কৰিছিল যে প্ৰকৃত মুক্তিৰ বাবে গৃহ-সংসাৰৰ মোহাৱেশ ত্যাগ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। তেওঁ আছিল এগৰাকী নৈষ্ঠিক ব্ৰহ্মচাৰী আৰু একনিষ্ঠ গুৰুভক্ত।
অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ:
৩। গীতাত ধৰ্মগ্লানি বুলি কাক কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ মানুহে যেতিয়া নিজৰ উন্নতিৰ বাবে গঢ়ি তোলা ৰীতি-নীতিসমূহ অমান্য কৰে আৰু পোহৰৰ পৰা আন্ধাৰৰ দিশলৈ গতি কৰে, তাকেই গীতাত ‘ধৰ্মগ্লানি’ বোলা হৈছে।
৪। গীতাত উল্লেখ কৰা ‘সৃজাম্যহম’ মানে কি?
উত্তৰঃ ‘সৃজাম্যহম’ মানে হ’ল— ‘মই নিজক সৃজন কৰোঁ’ বা ‘অৱতাৰ ধাৰণ কৰোঁ’। (ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণই ধৰ্মৰ গ্লানি হ’লে পৃথিৱীত অৱতাৰ লোৱাৰ কথা বুজাইছে)।
৫। শংকৰদেৱে কি মন্ত্ৰেৰে অসমক আকৌ প্ৰাণ দিছিল?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱে ‘মৃত-সঞ্জীৱনী’ মন্ত্ৰেৰে অসমক আকৌ প্ৰাণ দিছিল।
৭। কিহক সমস্ত ভাৰতব্যাপী নৱ-জীৱনৰ সূচনাৰ এটা অংশ মাত্ৰ বুলি কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ অসমীয়া বৈষ্ণৱ আন্দোলন বা ভক্তি আন্দোলনক সমস্ত ভাৰতব্যাপী নৱ-জীৱনৰ সূচনাৰ এটা অংশ বুলি কোৱা হৈছে।
৯। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ মাজত পাৰ্থক্য কি বুলি প্ৰবন্ধকাৰে উল্লেখ কৰিছে?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱ উদাৰ আৰু মাধৱদেৱ গভীৰ; এয়ে আছিল দুয়োৰে মাজৰ প্ৰধান পাৰ্থক্য।
১। ধর্মগ্লানি কি? গীতাত কাক ধর্মগ্লানি বোলা হৈছে?
উত্তৰঃ ধর্মগ্লানি মানে ধৰ্মৰ অবনতি বা পতন হোৱা অৱস্থা। মানুহে যেতিয়া নৈতিক নীতি-নিয়ম মানি নচলে আৰু অধৰ্মৰ বৃদ্ধি ঘটে, তেতিয়া তাক ধর্মগ্লানি বোলা হয়। গীতাত কোৱা হৈছে যে যেতিয়াই ধৰ্মৰ অৱনতি আৰু অধৰ্মৰ বৃদ্ধি ঘটে, তেতিয়াই ভগৱানে অৱতাৰ গ্ৰহণ কৰে।
২। ‘সৃজাম্যহম্’ শব্দৰ অৰ্থ কি? ‘সৃজাম্যহম্’ বুলি কিয় কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ‘সৃজাম্যহম্’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে “মই নিজে সৃষ্টি হওঁ” বা “মই অৱতাৰ গ্ৰহণ কৰোঁ”। গীতাত ভগৱানে কৈছে যে ধৰ্মৰ পতন আৰু অধৰ্মৰ বৃদ্ধি ঘটিলে তেওঁ ধৰ্মৰ ৰক্ষা আৰু অধৰ্মৰ নাশ কৰিবলৈ অৱতাৰ গ্ৰহণ কৰে। সেই কাৰণেই ‘সৃজাম্যহম্’ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।
৩। ইউৰোপীয় নবযুগ আৰু ভাৰতীয় নবযুগৰ মাজত পাৰ্থক্য কোনখিনিত? আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ ইউৰোপীয় নবযুগত বিজ্ঞান, শিল্প, সাহিত্য আৰু সমাজৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত এক সামগ্ৰিক জাগৰণ দেখা যায়। মানুহে যুক্তি আৰু জ্ঞানৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে। কিন্তু ভাৰতীয় নবযুগ মূলতঃ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক জাগৰণৰ সৈতে জড়িত আছিল। সেইবাবে ইউৰোপীয় নবযুগ সমাজৰ সকলো দিশত বিস্তৃত প্ৰভাৱ পেলালে, ভাৰতীয় নবযুগত প্ৰধানকৈ ধৰ্মীয় দিশটোৱে অধিক গুৰুত্ব পাইছিল।
৪। “ইউৰোপৰ নৱযুগৰ মাহাত্ম্য ভাৰতীয় নৱযুগৰ মাহাত্ম্যতকৈ অধিক।” কথাষাৰৰ তাৎপর্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ এই কথাষাৰে বুজাইছে যে ইউৰোপীয় নবযুগে সমাজৰ বহু ক্ষেত্ৰত উন্নতি আনিছিল। বিজ্ঞান, সাহিত্য, শিল্প আৰু চিন্তাধাৰাত নতুন জাগৰণ হৈছিল। কিন্তু ভাৰতীয় নবযুগত মূলতঃ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক উন্নতিক অধিক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। সেইবাবে ইউৰোপীয় নবযুগৰ প্ৰভাৱ অধিক বিস্তৃত বুলি কোৱা হৈছে।
৫। “আমি শংকৰদেৱৰ দিনৰ পৰা তেওঁৰ প্ৰদৰ্শিত পথত আগুৱাব পৰা নাই, বৰং ক্ৰমে পিছ পৰিহে গৈছোঁ।” কথাষাৰৰ অন্তর্নিহিত তাৎপর্য বিচাৰ কৰা।
উত্তৰঃ এই কথাষাৰে বুজোৱা হৈছে যে শংকৰদেৱে সমাজত এক উন্নত ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক আদৰ্শ স্থাপন কৰিছিল। কিন্তু সময়ৰ সৈতে মানুহে তেওঁৰ আদৰ্শ অনুসৰণ নকৰি তাৰ পৰা আঁতৰি গৈছে। ফলত সমাজত সেই আদৰ্শৰ প্ৰভাৱ আগৰ দৰে শক্তিশালী হৈ নাথাকে।
৬। “শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱ দুয়োৰে মাজত মত বিভিন্ন।” – কথাষাৰৰ বিশ্লেষণ আগবঢ়োৱা।
উত্তৰঃ শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱ দুয়ো মহান বৈষ্ণৱ ধৰ্মপ্ৰচাৰক আছিল যদিও তেওঁলোকৰ চিন্তাধাৰাত কিছু পাৰ্থক্য আছিল। শংকৰদেৱে সমাজৰ সামূহিক উন্নতি আৰু ধৰ্মপ্ৰচাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। আনহাতে, মাধৱদেৱে অধিক আধ্যাত্মিক সাধনা আৰু ভক্তিৰ পথক গুৰুত্ব দিছিল।
৭। “মাধৱৰ একাগ্রতা, ধী-শক্তি, জ্ঞান আৰু উদ্যমেই তান্ত্রিক আসামক বৈষ্ণৱ আসাম কৰি গ’ল।” কথাষাৰৰ যুক্তিযুক্ততা কিমান? চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ মাধৱদেৱৰ একাগ্রতা, জ্ঞান আৰু অধ্যৱসায়ে অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁ শংকৰদেৱৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰি সমাজত ভক্তি আন্দোলন শক্তিশালী কৰিছিল। ফলত তান্ত্রিক প্ৰভাৱ থকা সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ বিস্তাৰ ঘটিছিল। এই কাৰণে কথাষাৰ যথেষ্ট যুক্তিযুক্ত।
৮। “আজিৰ অসমীয়া অন্ধ, সেই দেখি এই ভঁৰালৰ ৰত্নৰাজি এবাৰ পৰীক্ষা কৰি চাবলৈকে কাৰো উৎসাহ দেখা নাযায়।” – কথাষাৰৰ তাৎপর্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ এই কথাষাৰে বুজোৱা হৈছে যে আজিৰ অসমীয়া সমাজে নিজৰ সাহিত্যিক আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ মূল্য যথেষ্ট বুজি নাপায়। অসমীয়া সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিত বহু মূল্যৱান সম্পদ থাকিলেও সেইবোৰৰ প্ৰতি মানুহৰ আগ্ৰহ কম। সেই কাৰণেই লেখকে এইদৰে সমালোচনা কৰিছে।
৯। “অসমীয়া জাতি আৰু সভ্যতাৰ ভৱিষ্যৎ অন্ধকাৰ।” – প্ৰাৱন্ধিক লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই কি কাৰণে উল্লেখ কৰিছে?
উত্তৰঃ লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাই এই কথাষাৰ ব্যৱহাৰ কৰি বুজাইছে যে যদি অসমীয়া সমাজে নিজৰ ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু মহান ব্যক্তিত্বসকলৰ আদৰ্শক উপেক্ষা কৰে, তেন্তে জাতিৰ ভৱিষ্যৎ উজ্জ্বল নহ’ব। শংকৰদেৱ-মাধৱদেৱৰ আদৰ্শ অনুসৰণ নকৰিলে সমাজৰ উন্নতি বাধাগ্ৰস্ত হ’ব পাৰে। তাই তেওঁ সমাজক নিজৰ ঐতিহ্যৰ প্ৰতি সজাগ হ’বলৈ আহ্বান জনাইছে।
(গ) ৰচনাধর্মী প্রশ্ন:
১। “শংকৰদেৱে মাতৃ-সঞ্জীবনী মন্ত্ৰেৰে আসামক আকৌ প্রাণ দিলে”- কথাষাৰ বহলাই আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ শংকৰদেৱৰ কাৰ্যকেইটি অসমীয়া সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মীয় চিন্তাৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ সূচনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। শংকৰদেৱৰ আবিৰ্ভাৱৰ সময়ত অসমত এক নিৰাশা আৰু সামাজিক মৃত্যুৰ অৱস্থা আছিল। তেওঁ মাতৃ-সঞ্জীবনী মন্ত্ৰৰ দৰে পবিত্ৰ আৰু শক্তিশালী মাধ্যমৰে সমাজক পুনৰুজ্জীৱিত কৰাৰ বাবে বিশেষ প্ৰয়াস গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ ধৰ্মীয় আৰু সমাজসেৱী চিন্তাধাৰাই নৱ-জীৱনৰ নতুন সূচনা কৰিছে। শংকৰদেৱৰ উদাৰতা, প্ৰেম আৰু সমন্বয়ৰ বাণীয়ে অসমবাসীক নতুন আশা আৰু আত্মবিশ্বাস দিছিল, যাৰ ফলত অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ বীজ ৰোপন হৈছিল। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ধৰ্ম হৈছে শ্ৰেষ্ঠ শক্তি, যিয়ে সমাজক এক সুস্থ আৰু প্ৰগতিশীল দিশলৈ আগুৱাই নিয়াৰ উপায়।
২। “অসমীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্ম সমস্ত ভাৰতব্যাপী নৱ জীৱনৰ সূচনাৰ এটা অংশ মাত্র”- কথাষাৰ বহলাই আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ অসমীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্ম, যদিও স্থানীয় চিন্তাধাৰাৰ ফলস্বৰূপ, ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱেশত এটা উল্লেখযোগ্য স্থান দখল কৰিছে। এই ধৰ্মই বৃহত্তৰ ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ ভিতৰত এক নতুন চিন্তাৰ সোঁত বোৱাৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিছে। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ যুগৰ পৰা অসমৰ বৈষ্ণৱ চিন্তাই সমগ্র ভাৰতত ধৰ্মীয় নৱজাগৰণৰ এক অংশ হিচাপে কাম কৰিছিল। তথাপি, অসমৰ বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ বৈশিষ্ট্য আছিল, সি কেৱল ধৰ্মীয় কীৰ্তন আৰু আধ্যাত্মিক অভ্যাসৰ বাবে নহয়, বৰং এক সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক উদ্দীপনাৰূপে কাম কৰিছিল। এই সংস্কৃতিৰ জৰিয়তে, সমাজৰ জীৱনধাৰা আৰু সৃজনশীলতাক এক নতুন দিশ দিয়া হৈছিল, যিয়ে সমাজৰ জীৱনৰ সকলো দিশতে প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
৩। ভাৰতৰ অন্য বৈষ্ণৱ প্ৰচাৰক আৰু অসমৰ শংকৰদেৱৰ মাজত পার্থক্য কোনখিনিত
“অসমীয়া বৈষ্ণব জগতত শংকৰ আৰু মাধৱৰ মিলন। এক অপূর্ব বস্তু।” -কথাষাৰ খৰচি মাৰি আলোচনা কৰা।।
উত্তৰঃ শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ কাৰ্য আৰু দর্শনত বিশেষ পাৰ্থক্য দেখা যায়। শংকৰদেৱে সমাজৰ সামগ্ৰিক উন্নতিৰ বাবে চৰ্চা কৰিছিল, যত তেওঁ সকলো বিষয়ে সমন্বয়ৰ সোঁত বোৱাৰ চেষ্টা কৰিছিল। তেওঁৰ দৃষ্টিতে মুক্তি অৰ্জন কৰাৰ বাবে ধাৰ্মিক আৰু সামাজিক উত্থান একে অপৰক সমান্তৰাল পথ। আনহাতে, মাধৱদেৱৰ মনোযোগ আছিল ব্যক্তিগত মুক্তিৰ প্ৰতি, যিয়ে সামাজিক সম্পর্ক আৰু সংসাৰিক জীৱনৰ দিশত যথেষ্ট সীমাবদ্ধ।
শংকৰ আৰু মাধৱৰ মিলনে অসমীয়া বৈষ্ণৱ ধর্মীয় চিন্তাত এক সমন্বয়ৰ প্ৰতীক হিচাপে কাম কৰিছে। শংকৰৰ উদাৰতা আৰু মাধৱৰ গভীৰতা এক অপূৰ্ব সমন্বয়ৰ সৃষ্টি কৰিছে, যিয়ে অসমত বৈষ্ণৱ চিন্তাৰ সুস্থিৰতা আৰু বৈচিত্র্যৰ প্ৰতীক হিচাপে বাচি আছে। তেওঁলোকৰ এই মিলনে অসমীয়া সমাজৰ উন্নতিৰ ক্ষেত্ৰত এক বিশেষ শ্ৰেষ্ঠত্ব কঢ়িয়াই অনিছে।
৪। “আজিকালি বহুত মানুহে শংকৰ-মাধৱৰ দিনৰ অনুষ্ঠান | আৰু সামাজিক ৰীতি-নীতি আৰু গঠনৰ বিপক্ষে কোনো! কথা ক’বলৈ সাহস নকৰে আৰু আন কোনোবাই তেনে। কৰিলে, তেওঁলোকৰ প্ৰতি অসন্তুষ্ট হয়।” -কথাষাৰৰ যুক্তিযুক্ততা ফঁহিয়াই আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ এই কথাৰ যুক্তি হৈছে যে শংকৰ আৰু মাধৱৰ দিনৰ অনুষ্ঠানসমূহ মাত্ৰ ইতিহাসৰ পৰ্যবেক্ষণ নহয়, বৰং এই অনুষ্ঠানবোৰ অসমীয়া সমাজৰ সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অংশ। আজিকালি বহুত মানুহে এই অনুষ্ঠানসমূহক এক বিশেষ আধ্যাত্মিক অনুভৱ হিচাপে ধৰে আৰু সমাজৰ সমাজিক গঠনত কাৰ্যকৰী বুলি গণ্য কৰে। যিসকলে এই অনুষ্ঠানসমূহৰ বিপক্ষে কথা ক’বলৈ সাহস কৰে, তেনে সময়ত তেওঁলোকৰ প্রতি সামাজিক অসন্তোষ প্ৰকাশ পায়। এই সামাজিক অবস্থা, যিয়ে শংকৰ-মাধৱৰ আদৰ্শক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, সেয়া সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একতা, সংস্কৃতিৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
সমাজৰ স্বীকৃতি আৰু সংস্কৃতিৰ ইতিহাসক বুজা আৰু মানি লোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। শংকৰ-মাধৱৰ ইতিহাস, তেখেতসকলৰ আদৰ্শ আৰু সমাজৰ উন্নতিৰ বাবে তেওঁলোকৰ অনুপ্ৰেৰণাই আমাক জানিবলৈ সহায় কৰে যে কেনেকৈ পৰিৱর্তন আৰু উন্নতিৰ দিশে আগুৱাই যোৱাৰ প্ৰয়োজন।
৫। “অসমীয়া জাতি আৰু সভ্যতাৰ ভৱিষ্যৎ অন্ধকাৰ।” কথাখিনি কি প্রসংগত উল্লেখ কৰা হৈছে? আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ এই কথাখিনি মূলতঃ সমাজৰ মূল্যবোধ আৰু ইতিহাসৰ সচেতনতা উপলব্ধিৰ অভাৱত উলিয়াইছে। যদি অসমীয়া জাতিয়ে শংকৰ আৰু মাধৱৰ পৰম্পৰা, চিন্তা আৰু দর্শনক পাহৰি যায় বা সঠিকভাবে বুজি নাপায়, তেনেহলে তেওঁৰ সভ্যতাৰ ভবিষ্যৎ অন্ধকাৰ হৈ পৰিব।
এই উক্তিত বিশেষকৈ উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আজিকালি যদিহে অসমীয়া সমাজে নিজৰ সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় ঐতিহ্যৰ ওপৰত মনোযোগ নিদিয়ে, তেনেহলে ইয়াৰ ফলস্বৰূপে এক খণ্ডিত আৰু অসংলগ্ন সমাজ গঢ়ি তোলা হব। শংকৰ আৰু মাধৱৰ আদৰ্শৰ অধ্যয়ন আৰু আলোচনা, আৰু তেওঁলোকৰ শিক্ষা সকলো ক্ষেত্ৰতে প্ৰয়োগ কৰি তুলিবলৈ অসমীয়া জাতিৰ প্ৰয়োজন। এই চিন্তাধাৰাৰ অবিহনে, অসমীয়াৰ সমাজ, সাহিত্য, আৰু ধৰ্মীয় দিশসমূহ সঠিক দিশে আগুৱাই নিব পৰা নাযায়।
শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ আদৰ্শৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি আগলৈ আগুৱাই যোৱাটো আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে কাষ ধৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।
৬।প্রসংগ সংগতি দর্শাই ব্যাখ্যা কৰাঃ
(ক) সামাজিকভাৱে মানুহক এই অবস্থাতে মৃত বুলিব পাৰি।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটোৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- মানুহৰ কিছুমান কামৰ ফলত মানুহক মৃত বুলি ঘোষণা কৰিব পাৰি। এই কথা বুজোৱা হৈছে।
ব্য়াখ্য়া- লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ মতে, মানৱ সভ্যতা এক বিশেষ অৱস্থাত উপনীত হৈছিল, যাক ‘মৃত’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই ‘মৃত’ অৱস্থা হৈছে সেই সময়ৰ প্ৰতিবন্ধকতা, যেতিয়া মানুহে উন্নতিৰ পথত আগুৱাবলৈ আগ্ৰহী নহ’লে, নিজেই নিৰাসক্ত আৰু অসচেতন হৈ পৰে। সমাজৰ এক অংশ যেতিয়া অন্ধতাত পৰিণত হয়, তেতিয়া তেওঁলোকৰ জীৱনৰ উদ্দেশ্য আৰু মানসিকতা অভাৱিত হয়। এনে অৱস্থাত যেতিয়া একো একোজন মহাপুৰুষৰ আগমন হয়, যি এই অস্বাভাৱিক অৱস্থা দূৰ কৰি মানুহক সত্যৰ পথত আগুৱাবলৈ শিকায়, তেতিয়াই মানৱ জাতি পুনৰ জীৱিত হয়।
(খ) ভাৰতৰ নবযুগ বা বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ অভ্যুত্থান মূলকৈ। ধৰ্মৰাজ্যৰ মানৱাত্মাৰ মুক্তিৰ কাৰণে সততে প্রায় আৱদ্ধ আছিল।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- ৰাজ্য়ধৰ্মৰ মানৱতাৰ উদ্ধাৰৰ বাবে ভাৰতৰ নৱযুগ আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ অভুত্থান মূলকৈ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।
ব্য়াখ্য়া- এই উক্তি ভাৰতৰ নৱযুগৰ পৰ্যায়ৰ বৰ্ণনা কৰে, য’ত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ অভ্যুত্থান মূলত ধৰ্মৰ মুক্তিৰ উদ্দেশ্যে হৈছিল। ভাৰতত, নৱযুগৰ অৱস্থাত সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক উন্নতিৰ ক্ষেত্ৰত এক শ্ৰেষ্ঠতা তথা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্তি পাবলৈ চেষ্টা কৰা হৈছে। কিন্তু এই মুক্তি সাধন প্ৰক্ৰিয়াত এক নিৰ্দিষ্টতা দেখা যায়। বৈষ্ণৱ ধৰ্ম মূলত ধৰ্মৰ আদৰ্শ আৰু ধৰ্মৰ চিন্তাধাৰাত কেন্দ্ৰিত, য’ত মানৱাত্মাৰ মুক্তিৰ ফালে ধৰি থকা কাৰ্যকলাপবোৰ অধিক প্ৰাধান্য লাভ কৰিছিল
(গ) আমি শংকৰদেৱৰ দিনৰ পৰা তেওঁৰ প্ৰদৰ্শিত পথত আগুৱাব পৰা নাই, বৰং ক্ৰমে পিছ পৰিহে গৈছো।।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- এই বাক্য়ফাকিৰ দ্বাৰা ইয়াকে বুজাব বিচৰা হৈছে যে- শংকৰদেৱে মানৱ উন্নতিৰ বাবে যিটো পথ দেখুৱাই থৈ গৈছিল, সেই পথটোত অৱতৰণ কৰাৰ বিপৰীতে মানুহে আৰু পিছলৈ হে গতি কৰিছে।
ব্যাখ্য়া- লক্ষ্মীধৰ শৰ্মা উল্লেখ কৰিছে যে, শংকৰদেৱৰ দিনৰ পৰা মানৱজাতিয়ে তেখেতৰ শিক্ষা আৰু পথত আগুৱাবলৈ চেষ্টা কৰা নাই। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে, মাধৱদেৱৰ পৰ্যায়ৰ সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ উন্নতিৰ প্ৰচেষ্টা অসমাপ্ত হৈ পৰিছে। শংকৰদেৱে সমাজত পৰিবৰ্তন আনি মানুহৰ জীৱন উন্নত কৰাৰ বাবে যে পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, সেই পথত আগুৱাবলৈ আমাৰ সমাজ আৰু সংস্কৃতি অগ্ৰসৰ নহ’ল। বৰং সময়ৰ লগত লগত পিছলৈ গৈছে। এই পতনটো সমাজৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ অবক্ষয় আৰু সামাজিক ভাৱনা, নৈতিকতা, আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এক অপূৰ্ণতা সূচায়।
(ঘ) তেওঁৰ আদৰ্শ মানৱ আৰু মানৱ সমাজৰ সৰ্বাংগীন। উন্নতি সাধন কৰা।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- মানৱৰ উন্নতিৰ বাবে মাধৱদেৱে যি আদৰ্শ দেখুৱাই থৈ গৈছে, সেইয়া মানৱ সমাজৰ উন্নতিৰ বাবে যথেষ্ট।
ব্য়াখ্য়া- মাধৱদেৱৰ আদৰ্শ হৈছে গৃহ-সংসাৰ সকলো ত্যাগ কৰি যি প্রকৃত সত্য বস্তু, যাৰ সাহায্যেৰে আত্মাক মুক্তি দিব পাৰি, সেই সাৰ পদাৰ্থৰ একাণপতীয়া সেৱা। তেওঁ জীৱনৰ পূৰ্ণতাৰ প্ৰতি মনোনিবেশ কৰা নাই; যদিও মুক্তি তেওঁৰ লক্ষ্য আছিল, তথাপি সমাজৰ উন্নতি আৰু সকলো বিষয়তে সৰ্বাঙ্গীণ উন্নতি সাধন কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ চেষ্টা কৰিছিল। মাধৱদেৱৰ এই আদৰ্শৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিলে দেখা যায় যে তেওঁ মানৱ সমাজৰ সকলোৱে একেলগে উন্নতি লাভ কৰিব পাৰে বুলি বিশ্বাস কৰিছিল, যাৰ ফলস্বৰূপ সমাজত ইতিবাচক পৰিবৰ্তন আহিব।
(ঙ) এক অপূর্ব মনস্বী তাপস মাধৱদেৱে অসম দেশৰ এটি উজ্জ্বল ৰত্নৰূপে চিৰকাল বিৰাজ কৰিব।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- মাধৱদেৱে আমাক যি উন্নতিৰ বাট দেখুৱাই গৈছে তাৰ বাবে তেখেতে অসম দেশত এটা উজলি থকা ৰত্নৰূপে চিৰকাল উজলি থাকিব।
ব্য়াখ্য়া- মাধৱদেৱৰ ব্যক্তিত্ব আৰু কৰ্মত গভীৰতাৰে ভৰা এক অপূৰ্ব গুণ রয়েছে। তেওঁ যি সত্যৰ প্ৰতিফলন কৰি সমাজৰ প্রতি দৃষ্টিভংগী উদাৰ কৰিছিল, তাৰে ফলত অসম দেশৰ ইতিহাসত তেওঁৰ স্থান চিৰকাল থাকিব। মাধৱদেৱৰ জীবন আৰু শিক্ষা অসমৰ সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মীয় জীৱনত এক নতুন প্ৰাণৰ সঞ্চাৰ ঘটাইছে। তেওঁ জ্ঞান আৰু ধৰ্মপথৰ জাগৰণ ঘটাই সমাজত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।
(চ) ধীৰ, শান্ত শঙ্কৰৰ কাৰ্য অপূর্ণ থাকিলেহেঁতেন যদি। এই কর্মবীৰ তপস্বী যুৱক আহি তেওঁৰ পৱিত্ৰ মতৰ। ভাৰখন নিজৰ কান্ধত তুলি নল’লেহেঁতেন।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে যদি নিজৰ কাৰ্য কৰিয়েই থাকিল হেতেন, তেনেহলে পৃথিৱীয়ে মাধৱদেৱৰ দৰে এজন উজ্বল জ্য়োতিষ্ক নাপালেহেতেন।
ব্য়াখ্য়া- শঙ্কৰদেৱৰ শান্ত, মিতভাষী জীৱন আৰু তেওঁ যে পথ দেখুওৱা কৰিছিল, তাত উন্নতি সাধনৰ বাবে তেওঁ বিশেষ প্ৰয়াস কৰিছিল। যদি মাধৱদেৱ এই পথত আগুৱাই নাহিছিল, তেন্তে শঙ্কৰদেৱৰ কার্যবলী অপূর্ণ হৈ থাকিব। মাধৱদেৱৰ তৎপৰতা আৰু উদ্যমেৰে শঙ্কৰদেৱৰ উদ্যোগসমূহ পূৰ্ণতা লাভ কৰিছে। মাধৱদেৱৰ আগমনেই আসামৰ বৈষ্ণৱ ধৰ্মক জাগৰণ দিছিল, যাৰ ফলত শঙ্কৰদেৱৰ চিন্তাধাৰা আৰু কাৰ্যসাধন যেন এক নতুন ৰূপ লৈ গঢ় লৈছে।
(ছ) তেওঁলোকৰ শিক্ষাৰ সাৰমৰ্ম সত্য গ্রহণ, কোনো এটা নীতি নাইবা নিয়ম মানি চলা নহয়।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- গুৰুদুজনাৰ শিক্ষাৰ মূল উদ্দেশ্য় আছিল সত্য় পথত চলা, শিক্ষাৰ নীতি- নিয়ম মানি অসত্য় পথত থকা নহয়।
ব্য়াখ্য়া- এই বাক্য়টিয়ে শিক্ষাৰ স্বাতন্ত্রতা ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। শঙ্কৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ শিক্ষা সাধাৰণ নিয়ম আৰু নীতি মানি চলা নহয়; বৰঞ্চ, সঠিকতাৰ সন্ধানত সত্য গ্ৰহণৰ ওপৰত অধিক জোৰ দিয়ে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে যে শিক্ষা যেন সঠিক চিন্তাভাবনা আৰু আত্মজ্ঞানৰ ভিত্তিত হয়। সত্য গ্ৰহণ কৰি সমাজৰ উন্নতি সাধন কৰা উচিত, যাৰ বাবে চেতনা আৰু মুক্ত মনৰ প্ৰয়োজন।
(জ) সময়ে যিবিলাক বস্তু আমাক দি থৈ গৈছে তাক ধ্বংস | কৰা অতি মূর্খতাৰ কাম।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- সময়ে আমাক যিবোৰ অমূল্য় সম্পদ দি গৈছে , সেইবোৰ ধ্বংস কৰাটো মানৱ জাতিৰ বাবে এক মূৰ্খতাৰ কাম।
ব্য়াখ্য়া- এই বাক্যত সময়ৰ প্ৰতিকূলতা আৰু পৰিবৰ্তনৰ ওপৰত উল্লেখ কৰা হৈছে। সময়ৰ পৰা শিকি নোহোৱা আৰু তাৰ মূল্যবান বস্তুসমূহ ধ্বংস কৰা মানৱজাতিৰ মূৰ্ছনা। এনে কৰোঁতে, আমাৰ সময়ৰ মূল্য আৰু শিক্ষা পৰিত্যাগ কৰোঁ। সেয়ে, সময়ৰ সৈতে যিবিলাক শিক্ষা, অভিজ্ঞতা আৰু মূল্যবোধৰ বিকাশ ঘটে, সেই সকলোবোৰক পৰিত্যাগ কৰাৰ অৰ্থ হৈছে উন্নতিৰ পথৰ পৰা সলনি হোৱা।
(ঝ) মাধৱদেৱৰ ঋণ অসমীয়া জাতিয়ে কেতিয়াও পৰিশোধ কৰিব নোৱাৰে।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- মাধৱদেৱে যিবোৰ অমূল্য় অৱদান দি থৈ গৈছে, তেখেতে দি থৈ যোৱা সংস্কৃতি , আৱেগ শিক্ষা আদিৰ ঝণ মানৱ জাতিয়ে কেতিয়াও সুধিব নোৱাৰে।
ব্য়াখ্য়া- এই কথাত মাধৱদেৱৰ অৱদান আৰু তাৰ গভীৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছে। মাধৱদেৱৰ শিক্ষাই অসমীয়া সমাজত এক নতুন আৱেগ, বিশ্বাস আৰু সংস্কৃতিৰ সৃষ্টি কৰিছে। তেওঁ যিমান উন্নতি আৰু জ্ঞানৰ আঁচল প্ৰদান কৰিছে, তাৰ সমূহ ঋণ জাতিয়ে পৰিশোধ কৰিব নোৱাৰে। মানৱতাৰ আৰু ভাষা সাহিত্যৰ উন্নতিৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ কৰ্মই অসীম প্ৰভাৱ পিন্ধিছে।
(ঞ) বংগদেশ আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰদেশৰ দৰে আজি অসমীয়া ভাষাৰ গৌৰৱ-সাহিত্য।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- অসমীয়া সাহিত্য় গৌৰৱ, যি সাহিত্য় মাধৱদেৱৰ শিক্ষাৰ দ্বাৰা সম্ভৱ হৈছে সেই শিক্ষা বংগদেশ আৰু ভাৰতৰ অন্য়ান্য় প্ৰদেশৰ বাবে গৌৰৱ।
ব্য়াখ্য়া- এই বাক্যত অসমীয়া ভাষাৰ উন্নতি আৰু সাহিত্যৰ গুণাৱলী বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অসমীয়া সাহিত্যৰ গৌৰৱ আৰু দীপ্তি, যি মাধৱদেৱৰ শিক্ষা আৰু দৰ্শনৰ দ্বাৰা সম্ভব হৈছে সেয়া উল্লেখযোগ্য। অন্যান্য প্ৰদেশৰ সৈতে তুলনা কৰিলে, অসমীয়া ভাষা সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰত এক বিশেষ স্থান লাভ কৰিছে, যাৰ বাবে তেওঁলোকৰ কৰ্ম আৰু চিন্তাধাৰাৰ স্বীকৃতি প্ৰাপ্ত হৈছে।
(ট) অসমীয়া জাতি আৰু সভ্যতাৰ ভৱিষ্যৎ অন্ধকাৰ- যদি আমি মহাপুৰুষসকলৰ প্ৰকৃত মোল নুবুজোঁ, অথবা বুজিবলৈ চেষ্টা নকৰো।
উত্তৰঃ প্ৰসংগ- উক্ত বাক্য়ফাকি আমাৰ পাঠ্য়পুথিৰ অন্তৰ্গত লক্ষ্মীধৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত মাধৱদেৱ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
সংগতি- মহাপুৰুষ সকলে দি যোৱা অৱদানক আমি যদি মূল্য় নিদিও, তেন্তে অসমীয়া জাতিৰ সভ্য়তা আৰু ভৱিষ্য়ৎ অন্ধকাৰ ময়।
ব্য়াখ্য়া- এই বক্তব্যত জাতিৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত মহাপুৰুষৰ শিক্ষা বুজা আৰু উপলব্ধি কৰাৰ গুৰত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। যদিহে অসমীয়াৰ ভিতৰত মহাপুৰুষ শঙ্কৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ চিন্তাধাৰা, শিক্ষা আৰু আদৰ্শৰ সঠিক মূল্যায়ন নহয়, তেনেহ’লে জাতি আৰু সভ্যতাৰ ভৱিষ্যৎ অন্ধকাৰ হৈ পৰিব। সেয়া উল্লেখ কৰে যে, শিক্ষা আৰু সংস্কৃতিৰ বিকাশৰ বাবে মহাপুৰুষৰ আদৰ্শৰ সঠিক গ্ৰহণে পৰবৰ্তী প্রজন্মক সঠিক পথত আগুৱাই নিয়াৰ প্ৰেৰণা যোগাব।