বিহুবাদ্যৰ বিভিন্ন ছেও-চাপৰৰ শ্ৰেণীবিভাগ আৰু প্ৰকৃতি
(ক) অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। বিহুবাদ্য বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ৰঙালী বিহুৰ নৃত্য-গীতত ব্যৱহাৰ কৰা বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰক বিহুবাদ্য বোলা হয়।
২। ৰঙালী বিহুৰ মুখ্য বাদ্যসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ ঢোল, পেঁপা, টকা, গগনা আৰু তাল।
৩। ৰঙালী বিহুৰ দুবিধ গৌণ বাদ্যৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ সুতুলি আৰু বীণ।
৪। ব’হাগ বিহুত ঘাইকৈ কেইপ্ৰকাৰৰ নাচ পৰিৱেশন কৰা হয়?
উত্তৰঃ তিনি প্ৰকাৰৰ— হুঁচৰি, মুকলি বিহু আৰু গাভৰু বিহু।
৫। হুঁচৰিত ব্যৱহৃত ঢোলৰ ছেও-চাপৰসমূহক কেইটা শ্ৰেণীত ভাগ কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ চাৰি শ্ৰেণীত— নৃত্যধৰ্মী, গীতিধৰ্মী, বাজনাধৰ্মী আৰু বাদ্যধৰ্মী।
৬। ‘পালচ’ কাক বোলে?
উত্তৰঃ হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰত থকা চুটি চুটি ছন্দযুক্ত খণ্ডসমূহক পালচ বোলা হয়।
৭। হুঁচৰিত লাস্যভাব তুলনামূলকভাৱে কম কিয়?
উত্তৰঃ হুঁচৰি সাধাৰণতে পুৰুষ নাচনিয়েই পৰিৱেশন কৰে বাবে ইয়াত লাস্যভাব কম আৰু মৃদু তাণ্ডৱভাব বেছি দেখা যায়।
৮। হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰ কোন ৰসৰ আধাৰত গঢ় লৈ উঠিছে?
উত্তৰঃ বীৰ ৰসৰ আধাৰত।
৯। হুঁচৰিত ৰসৰ বহিঃপ্ৰকাশ কেনেদৰে ঘটে?
উত্তৰঃ নৃত্যৰ জৰিয়তে স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে।
১০। কিছুমান ঢোলৰ ছেও-চাপৰক নিৰপেক্ষীয় কিয় বোলা হয়?
উত্তৰঃ সেইবোৰ হুঁচৰি আৰু মুকলি বিহু দুয়োটাতে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি বাবে।
১১। নিৰপেক্ষীয় ছেওৰ দুটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ দুমুনী ছেও আৰু কাঁহী ঘূৰোৱা ছেও।
১২। খৰা ছেও কাক বোলে?
উত্তৰঃ অতি চুটি আৰু তীব্ৰ ছন্দৰ গাঁথনিৰে গঠিত ঢোলৰ এক বিশেষ ছেওক খৰা ছেও বোলে।
১৩। খৰা ছেও কোন শ্ৰেণীৰ?
উত্তৰঃ নৃত্যধৰ্মী শ্ৰেণীৰ।
১৪। খৰা ছেও ক’ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
উত্তৰঃ হুঁচৰিৰ নাচত।
১৫। হুঁচৰিৰ আদি ছেও কি?
উত্তৰঃ বুঢ়া ছেও।
১৬। বুঢ়া ছেৱৰ মূল বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰঃ পালচ-পালচকৈ বজোৱা হয় আৰু ইয়াৰ গাঁথনি মিশ্ৰিত প্ৰকৃতিৰ।
১৭। বুঢ়া ছেও আংশিক গীতিধৰ্মী কিয়?
উত্তৰঃ ইয়াত তালাশ্ৰয়ী নৃত্যৰ লগতে কেতিয়াবা লহৰী নৃত্য বা গীতৰ আভাসো থাকে বাবে।
১৮। লহৰী গীত কি?
উত্তৰঃ গীত, নৃত্য আৰু বাদ্যৰ সমন্বয়ে গঠিত বিহুৰ এক বিশেষ পৰিৱেশনধাৰা।
১৯। লহৰী গীত কিহৰ আধাৰত পৰিৱেশন কৰা হয়?
উত্তৰঃ ঢোলৰ বিশেষ ছেও-চাপৰৰ আধাৰত।
২০। লহৰীৰ ছেও-চাপৰৰ প্ৰকৃতি কেনেধৰণৰ?
উত্তৰঃ গীতিধৰ্মী।
২১। হুৰালি কি?
উত্তৰঃ ঢোল, পেঁপা আৰু গীতৰ সংমিশ্ৰণে গঠিত হুঁচৰিৰ এক আড়ম্বৰপূৰ্ণ অংশ।
২২। পেঁপাৰ হুৰালি কোন শ্ৰেণীৰ?
উত্তৰঃ গীতিধৰ্মী শ্ৰেণীৰ।
২৩। কছাৰী ছেও কেতিয়া পৰিৱেশন কৰা হয়?
উত্তৰঃ সাধাৰণতে নাম-পদ সামৰাৰ পাছত।
২৪। কছাৰী ছেৱত কোন বাদ্যই মুখ্য ভূমিকা লয়?
উত্তৰঃ তাল।
২৫। কছাৰী ছেও কোন শ্ৰেণীৰ?
উত্তৰঃ নৃত্যধৰ্মী শ্ৰেণীৰ।
২৬। দুমুনী ছেৱৰ প্ৰকৃতি কি?
উত্তৰঃ নৃত্যধৰ্মী বা তালাশ্ৰয়ী।
২৭। কাঁহী ঘূৰোৱা ছেৱৰ বিশেষত্ব কি?
উত্তৰঃ নাচনিয়ে কাঁহী লৈ বিভিন্ন অংগ-ভংগীৰে নৃত্য কৰি অনুষ্ঠানটোৰ সাংগীতিক আৰু দৃশ্যগত সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰে।
২৮। দীঘলীয়া ছেও কোন শ্ৰেণীৰ?
উত্তৰঃ বাজনাধৰ্মী শ্ৰেণীৰ।
২৯। হুঁচৰি আৰু মুকলি বিহুৰ অন্যতম মৌলিক বাদ্য কি?
উত্তৰঃ পেঁপা।
৩০। পেঁপাত সাধাৰণতে কেইটা বোলনি ধৰা হয়?
উত্তৰঃ চাৰিটা।
৩১। মুকলি বিহু সাধাৰণতে কাৰ বিহু?
উত্তৰঃ ডেকা-গাভৰুৰ বিহু।
৩২। মুকলি বিহুৰ ছেও কাক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠে?
উত্তৰঃ নাচনীক কেন্দ্ৰ কৰি।
৩৩। মুকলি বিহুৰ ছেওক কি বোলা হয়?
উত্তৰঃ নাচনী ছেও।
৩৪। নাচনী ছেৱৰ এটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ ই মূলত নৃত্যক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠে আৰু গীত বাধ্যতামূলক নহয়।
৩৫। নাচনী ছেৱৰ মূল উদ্দেশ্য কি?
উত্তৰঃ নৃত্যৰ মাজেৰে আনন্দ আৰু উল্লাস প্ৰকাশ কৰা।
৩৬। নাচনী ওলোৱা ছেও কি?
উত্তৰঃ নাচনীসকলে নৃত্য কৰি বিহুতলিলৈ প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত বজোৱা ছেও।
৩৭। ‘ভাঙনি’ কাক বোলে?
উত্তৰঃ এটা ছেও বা খণ্ডৰ পৰা আন এটা খণ্ডলৈ যাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সংযোগী বোলক ভাঙনি বোলে।
৩৮। পেঁপা বাদনৰ মূল উদ্দেশ্য কি?
উত্তৰঃ নৃত্যৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুৰধ্বনি অধিক মনোগ্ৰাহী কৰা।
৩৯। গাভৰু বিহুৰ মুখ্য বাদ্যসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ টকা, গগনা আৰু সুতুলি।
৪০। গাভৰু বিহুত গগনাৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ গগনাই গীত আৰু নৃত্যৰ সুৰ-ছন্দক অধিক মধুৰ আৰু আকৰ্ষণীয় কৰি তোলে।
৪১। গাভৰু বিহুত সুতুলিৰ স্থান কি?
উত্তৰঃ গাভৰু বিহুত সুতুলি অন্যতম মৌলিক বাদ্য।
৪২। গাভৰু বিহুৰ প্ৰধান অলংকাৰ কি?
উত্তৰঃ গীত।
৪৩। হাত-চাপৰি গাভৰু বিহুত কেনে ভূমিকা লয়?
উত্তৰঃ সহযোগী বাদ্যৰ দৰে তাল আৰু ছন্দ ৰক্ষা কৰে।
(খ) চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। নৃত্যধৰ্মী ছেও কাক বোলে?
উত্তৰঃ
যি ছেওৰ মূল উদ্দেশ্য নৃত্যৰ হস্ত-পদচালনা, ভংগী আৰু তাল নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, তাক নৃত্যধৰ্মী ছেও বোলা হয়। সাধাৰণতে এনে ছেও ঢিমা লয়ত আৰম্ভ হয় আৰু নাচনিয়ে ঢোলৰ বোল অনুসৰি বিশেষ পদক্ষেপ আৰু দেহভংগীৰে নৃত্য কৰে। খৰা ছেও, কছাৰী ছেও আদি নৃত্যধৰ্মী ছেৱৰ উদাহৰণ।
২। গীতিধৰ্মী ছেও কাক বোলে?
উত্তৰঃ
যি ছেওত গীত, নৃত্য আৰু বাদ্য একেলগে পৰিৱেশন হয় আৰু গীতৰ ছন্দ-সুৰৰ সৈতে ঢোলৰ বোলৰ মিল থাকে, তাক গীতিধৰ্মী ছেও বোলা হয়। এনে ছেওত লয় সাধাৰণতে বিলম্বিত অৱস্থাৰ পৰা ক্ৰমে মধ্য বা দ্ৰুত লয়লৈ আগবাঢ়ে। লহৰী আৰু পেঁপাৰ হুৰালি এই শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত।
৩। হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰৰ কেইবাটাও বিশেষ বৈশিষ্ট্য আছে। প্ৰথমতে, হুঁচৰি সাধাৰণতে পুৰুষ নাচনিয়েই পৰিৱেশন কৰে বাবে ইয়াত মুকলি বিহুৰ তুলনাত লাস্যভাব কম। ইয়াৰ ছেও-চাপৰ চুটি চুটি ছন্দযুক্ত পালচেৰে গঠিত। প্ৰতিটো পালচৰ ধ্বনি আৰু ছন্দৰ গাঁথনি পৃথক হোৱা বাবে একঘেয়ামি নাথাকে।
ইয়াৰ গাঁথনিত আৱৰ্তনধৰ্মী, মুক্ত, মিশ্ৰিত আৰু সংযুক্ত বোল দেখা যায়। অধিকাংশ ছেও ঢিমা লয়ত আৰম্ভ হৈ মধ্য লয়ত সামৰণি মাৰে। পুৰুষ নাচনিৰ দৃঢ় পদচালনা আৰু ঢোলৰ বোলৰ বাবে ইয়াত মৃদু তাণ্ডৱ আৰু বীৰ ৰসৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়।
কিছুমান হুঁচৰি ছেৱৰ নৃত্যভংগীৰ সৈতে সত্ৰীয়া নৃত্যৰ তালাশ্ৰয়ী শৈলীৰো সাদৃশ্য আছে। দুমুনী, কাঁহী ঘূৰোৱা, মিচিং আৰু দীঘলীয়া আদি কিছুমান ছেও হুঁচৰি আৰু মুকলি বিহু দুয়োটাতে ব্যৱহাৰ হয়।
৪। হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰ বীৰ ৰসৰ আধাৰত গঢ় লৈ উঠা বুলি কিয় কোৱা হয়?
উত্তৰঃ
হুঁচৰি পৰম্পৰাগতভাৱে পুৰুষসকলৰ দ্বাৰা পৰিৱেশিত হয়। ইয়াৰ পদচালনা দৃঢ়, গতি শক্তিশালী আৰু ঢোলৰ ছন্দো তুলনামূলকভাৱে বলিষ্ঠ। পুৰণি কালত ঢুলীয়াসকলে কেৱল হুঁচৰিতে নহয়, ৰজা-ডা-ডাঙৰীয়াক আদৰণি জনোৱা, দোলা আগবঢ়োৱা আদি অনুষ্ঠানতো ঢোল বজাইছিল। ফলত ৰজাৰ গাম্ভীৰ্য, খোজ-কাটল আৰু আভিজাত্যৰ লগত সংগতি ৰাখি ঢোলৰ ছেও গঢ় লৈ উঠিছিল। এই কাৰণেই হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰত মৃদু তাণ্ডৱ আৰু বীৰ ৰসৰ প্ৰভাৱ স্পষ্ট।
৫। বুঢ়া ছেও কিয় মিশ্ৰিত প্ৰকৃতিৰ বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰঃ
বুঢ়া ছেও হুঁচৰিৰ আদি ছেও। ইয়াত একাংশত তালাশ্ৰয়ী পদচালনা আৰু নৃত্য দেখা যায়, আনহাতে কোনো কোনো অঞ্চলত ইয়াৰ পালচৰ মাজত লহৰীধৰ্মী অংশও থাকে। অৰ্থাৎ নৃত্যধৰ্মী আৰু গীতিধৰ্মী— দুয়ো বৈশিষ্ট্য ইয়াত একেলগে পোৱা যায়। সেইবাবে বুঢ়া ছেৱৰ প্ৰকৃতি মিশ্ৰিত বুলি কোৱা হয়।
৬। কছাৰী ছেৱৰ বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ
কছাৰী ছেও সাধাৰণতে হুঁচৰিৰ নাম-পদ শেষ হোৱাৰ পাছত পৰিৱেশন কৰা হয়। ইয়াত গীত গোৱা নহয়; তালৰ ছন্দই মুখ্য ভূমিকা লয়। পুৰুষ নাচনিয়ে হাত আৰু ভৰিৰ বিশেষ সঞ্চালনেৰে নৃত্য কৰে। ছেৱৰ গাঁথনি কিছু জটিল আৰু ইয়াত মৃদু তাণ্ডৱভাব প্ৰকাশ পায়। ই সাধাৰণতে ঢিমা লয়ত আৰম্ভ হৈ মধ্য লয়ত শেষ হয়। কছাৰী ছেও নৃত্যধৰ্মী শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত।
৭। কাঁহী ঘূৰোৱা ছেৱৰ বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰঃ
কাঁহী ঘূৰোৱা ছেও হুঁচৰিৰ এক আকর্ষণীয় পৰিৱেশন। আগৰ দিনত কোনো এজন বিহুৱাই মহিলাৰ সাজ পৰিধান কৰি হাত, শিৰ, বাহু, পিঠি আদি অংগত কাঁহী লৈ ছেওৰ তালে তালে নৃত্য কৰিছিল। এই নৃত্যই হুঁচৰিৰ দৃশ্যগত আৰু সাংগীতিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছিল। পিছলৈ মুকলি বিহুত বিহুৱতীয়েও এই শৈলীৰ নৃত্য পৰিৱেশন কৰিবলৈ লয়। বৰ্তমান কাঁহী ঘূৰোৱা নৃত্য বিহুৰ অন্যতম মনোগ্ৰাহী অংশ।
৮। সুতুলিৰ ছেও-চাপৰৰ প্ৰকৃতি চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ
সুতুলি মুকলি বিহু আৰু গাভৰু বিহু দুয়োটাতে ব্যৱহাৰ হয়। মুকলি বিহুত ই সহায়ক বাদ্যৰূপে থাকে, কিন্তু গাভৰু বিহুত ইয়াৰ গুৰুত্ব অধিক।
সুতুলিৰ স্বৰ সীমিত হোৱা বাবে ঢোল বা পেঁপাৰ দৰে বহুবিধ ছেওৰ শ্ৰেণীবিভাগ কৰিব নোৱাৰি। সাধাৰণতে কোনো বিশেষ বিহুগীতৰ সুৰ অনুসৰি সুতুলিৰ বোল গঢ়ি তোলা হয়। ই সাধাৰণতে মধ্যম লয়ত বজোৱা হয় আৰু গাভৰু বিহুত টকাৰ ধ্বনি বা হাত-চাপৰিৰ সৈতে তাল ৰক্ষা কৰে।
৯। গাভৰু বিহুবাদ্যৰ বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ
গাভৰু বিহু গাভৰুসকলৰ সমূহীয়া নৃত্য-গীতৰ অনুষ্ঠান। ইয়াত গীতেই প্ৰধান অলংকাৰ। গীতৰ লালিত্য আৰু সুৰৰ সৈতে নৃত্য মিলাই পৰিৱেশন কৰা হয়। ইয়াত টকা, গগনা আৰু সুতুলি মুখ্য বাদ্য আৰু হাত-চাপৰি সহায়ক তালবাদ্যৰ কাম কৰে।
গাভৰু বিহুত গগনা বিলম্বিত, মধ্য আৰু দ্ৰুত— বিভিন্ন লয়ত বজোৱা হয়। সামগ্ৰিকভাৱে ইয়াৰ বাদ্য-ছেওৰ প্ৰকৃতি গীতিধৰ্মী আৰু নৃত্যধৰ্মী।
১০। মুকলি বিহুৰ ছেও-চাপৰৰ বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰঃ
মুকলি বিহু ডেকা-গাভৰুৰ মুক্ত নৃত্যৰ এক উৎসৱধৰ্মী ৰূপ। ইয়াৰ ছেও মূলত নাচনীক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠে বাবে ইয়াক নাচনী ছেও বোলা হয়। নাচনীৰ অংগ-ভংগী, পদচালনা, কঁকালৰ লয় আৰু নৃত্যৰ গতি অনুসৰি ঢোল-পেঁপাৰ বোল সলনি হয়।
এই ছেওৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য আনন্দ, যৌৱনোচ্ছ্বাস আৰু নৃত্যৰ লাবণ্য প্ৰকাশ কৰা। হুঁচৰিৰ তুলনাত মুকলি বিহুত লাস্যৰ প্ৰাধান্য অধিক।
(গ) ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্নোত্তৰ
১। হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰৰ শ্ৰেণীবিভাগ আৰু প্ৰকৃতি আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
ৰঙালী বিহুৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হ’ল হুঁচৰি। হুঁচৰিত ব্যৱহাৰ হোৱা ঢোলৰ ছেও-চাপৰসমূহক সাধাৰণতে নৃত্যধৰ্মী, গীতিধৰ্মী, বাজনাধৰ্মী আৰু বাদ্যধৰ্মী— এই চাৰি ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি।
নৃত্যধৰ্মী ছেওত ঢোলৰ বোল অনুসৰি পুৰুষ নাচনিয়ে হাত-ভৰিৰ বিশেষ চালনা কৰে। খৰা ছেও আৰু কছাৰী ছেও এই শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত।
গীতিধৰ্মী ছেওত গীত, নৃত্য আৰু বাদ্য একেলগে চলে। লহৰী আৰু পেঁপাৰ হুৰালি এই প্ৰকৃতিৰ উদাহৰণ।
বাজনাধৰ্মী ছেওত বাদ্যৰ সৌন্দৰ্য আৰু বোলৰ বিস্তাৰক বেছি গুৰুত্ব দিয়া হয়। দীঘলীয়া ছেও ইয়াৰ উদাহৰণ।
বাদ্যধৰ্মী ছেওত বিশেষ বাদ্যযন্ত্ৰৰ স্বতন্ত্ৰ বাজনাশৈলীয়ে গুৰুত্ব লাভ কৰে।
হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰসমূহ সাধাৰণতে চুটি চুটি ছন্দযুক্ত ‘পালচ’ত বিভক্ত। প্ৰতিটো পালচৰ ধ্বনি পৃথক হোৱা বাবে একঘেয়ামি নাথাকে। হুঁচৰি কেৱল পুৰুষে পৰিৱেশন কৰা বাবে ইয়াত লাস্য কম আৰু মৃদু তাণ্ডৱৰ প্ৰভাৱ বেছি। ছেওসমূহ সাধাৰণতে ঢিমা লয়ত আৰম্ভ হৈ মধ্য লয়ত শেষ হয়।
ঐতিহাসিকভাৱে ঢুলীয়াসকলে ৰজা-ডা-ডাঙৰীয়াক আদৰণি জনোৱাৰ ক্ষেত্ৰতো ঢোল বজাইছিল। ফলত গাম্ভীৰ্য, বলিষ্ঠতা আৰু বীৰত্বৰ আভাস হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰত সোমাই পৰিছে। এই কাৰণেই ইয়াৰ প্ৰকৃতি বীৰ ৰসৰ আধাৰত গঢ় লৈ উঠা বুলি কোৱা হয়।
২। বুঢ়া ছেওৰ প্ৰকৃতি আৰু বৈশিষ্ট্য আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
বুঢ়া ছেও হুঁচৰিৰ অন্যতম প্ৰাচীন বা আদি ছেও। ইয়াৰ ছন্দ পালচ-পালচকৈ গঠিত আৰু নাচনিয়ে প্ৰতিটো পালচৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে অংগ-ভংগী আৰু পদচালনাতো পৰিৱৰ্তন আনে।
এই ছেৱত নাচনিয়ে কেতিয়াবা বহি, কেতিয়াবা দুয়োখন হাত কঁকালত ৰাখি, আগলৈ হাউলি বা জাঁপ মাৰি বৃত্তাকাৰে, সোঁ-বাঁও বা আগ-পাছলৈ গতি কৰে। ইয়াৰ একাংশ তালাশ্ৰয়ী আৰু স্পষ্ট নৃত্যধৰ্মী। আনহাতে কোনো কোনো অঞ্চলত লহৰী নৃত্যৰো সংযোজন দেখা যায়। সেই কাৰণে বুঢ়া ছেৱৰ প্ৰকৃতি মিশ্ৰিত আৰু আংশিক গীতিধৰ্মী।
বুঢ়া ছেও সাধাৰণতে ঢিমা লয়ত আৰম্ভ হৈ মধ্য লয়ত সামৰণি মাৰে। ইয়াত মৃদু তাণ্ডৱৰ আভাসো পোৱা যায়। হুঁচৰিৰ পৰম্পৰাগত ৰূপ বুজিবলৈ বুঢ়া ছেৱৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে।
৩। গাভৰু বিহুবাদ্যৰ শ্ৰেণী আৰু প্ৰকৃতি আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
গাভৰু বিহু হৈছে গাভৰুসকলৰ সমূহীয়া নৃত্য-গীতৰ এক বিশেষ ৰূপ। ইয়াত গীতেই প্ৰধান অলংকাৰ। গীতৰ লালিত্য, সুৰ আৰু ছন্দ অনুসৰি নৃত্যৰ ভংগী গঢ় লৈ উঠে।
গাভৰু বিহুত টকা, গগনা আৰু সুতুলি মুখ্য বাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে হাত-চাপৰিও তাল ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ সহায় কৰে। গগনা বিভিন্ন লয়ত বজোৱা যায় আৰু ইয়াৰ কোমল ধ্বনিয়ে গাভৰু বিহুৰ লাস্যময় ৰূপ অধিক মনোগ্ৰাহী কৰে।
সুতুলি সাধাৰণতে গীতৰ সুৰ অনুসৰি বজোৱা হয়। ইয়াৰ স্বৰ সীমিত যদিও গাভৰু বিহুৰ মধুৰতা বৃদ্ধি কৰাত ইয়াৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। টকাৰ একঘেয়া অথচ স্পষ্ট ছন্দ আৰু হাত-চাপৰিৰ সমন্বয়ে নৃত্যৰ তাল সুসংহত কৰে।
সামগ্ৰিকভাৱে গাভৰু বিহুবাদ্যৰ প্ৰকৃতি গীতিধৰ্মী আৰু নৃত্যধৰ্মী। ইয়াত হুঁচৰিৰ দৰে মৃদু তাণ্ডৱৰ সলনি কোমল লাস্য, সুৰ আৰু ছন্দৰ প্ৰাধান্য বেছি।
(ঘ) চমুটোকা
১। বুঢ়া ছেও
বুঢ়া ছেও হুঁচৰিৰ আদি ছেও। ই পালচ-পালচকৈ বজোৱা হয়। ইয়াত নৃত্যধৰ্মী আৰু গীতিধৰ্মী দুয়ো বৈশিষ্ট্য পোৱা যায় বাবে ইয়াৰ প্ৰকৃতি মিশ্ৰিত। সাধাৰণতে ঢিমা লয়ত আৰম্ভ হৈ মধ্য লয়ত শেষ হয়। ইয়াত মৃদু তাণ্ডৱৰ আভাস দেখা যায়।
উদাহৰণস্বৰূপ বোল—
ঘেনি চাকো চাক, ঘেনি চাকো চাক
ঘেনি চাকো তাকিঘেনা দিঘেন চাকো চাক…
২। কছাৰী ছেও
কছাৰী ছেও হুঁচৰিৰ নৃত্যধৰ্মী ছেও। সাধাৰণতে নাম-পদৰ পাছত ইয়াক পৰিৱেশন কৰা হয়। ইয়াত গীত নাথাকে আৰু তালৰ ছন্দক কেন্দ্ৰ কৰি পুৰুষ নাচনিয়ে হস্ত-পদ সঞ্চালন কৰে। ছন্দ কিছু জটিল আৰু মৃদু তাণ্ডৱভাবযুক্ত। সাধাৰণতে ঢিমা লয়ত আৰম্ভ হৈ মধ্য লয়ত শেষ হয়।
৩। কাঁহী ঘূৰোৱা ছেও
কাঁহী ঘূৰোৱা ছেওত নাচনিয়ে হাত, বাহু, শিৰ, পিঠি আদি অংগত কাঁহী লৈ নৃত্য কৰে। আগতে এই নৃত্য হুঁচৰিত পুৰুষে পৰিৱেশন কৰিছিল; পিছলৈ মুকলি বিহুত বিহুৱতীয়েও ইয়াক গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য অনুষ্ঠানটোৰ দৃশ্যগত আৰু সাংগীতিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা।
৪। সুতুলিৰ ছেও-চাপৰ
সুতুলি মুকলি বিহু আৰু গাভৰু বিহুত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। গাভৰু বিহুত ইয়াৰ ভূমিকা অধিক। সুতুলিৰ স্বৰ সীমিত হোৱা বাবে ইয়াৰ স্বতন্ত্ৰ বহু শ্ৰেণীৰ ছেও গঢ়ি নুঠে। সাধাৰণতে কোনো বিহুগীতৰ সুৰ অনুসৰি সুতুলিৰ বোল বজোৱা হয়। ই সাধাৰণতে মধ্যম লয়ত পৰিৱেশন কৰা হয়।
৫। গাভৰু বিহুবাদ্য
গাভৰু বিহুৰ মুখ্য বাদ্য টকা, গগনা আৰু সুতুলি। হাত-চাপৰিও সহযোগী তালবাদ্য হিচাপে কাম কৰে। ইয়াত গীতেই প্ৰধান, বাদ্যই গীত আৰু নৃত্যক সহায় কৰে। ইয়াৰ প্ৰকৃতি গীতিধৰ্মী আৰু নৃত্যধৰ্মী।
(ঙ) অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ
১। হুঁচৰিৰ পালচসমূহে একঘেয়ামি দূৰ কৰে কেনেকৈ?
উত্তৰঃ প্ৰতিটো পালচৰ ধ্বনি, ছন্দ আৰু বোলৰ গাঁথনি বেলেগ হোৱা বাবে একঘেয়ামি নাথাকে আৰু বাদন শ্ৰুতিমধুৰ হয়।
২। হুঁচৰি আৰু মুকলি বিহুৰ ছেওৰ মূল পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰঃ হুঁচৰিৰ ছেওত বীৰত্ব, দৃঢ়তা আৰু মৃদু তাণ্ডৱৰ প্ৰাধান্য বেছি; মুকলি বিহুৰ ছেৱত লাস্য, যৌৱনোচ্ছ্বাস আৰু নাচনীৰ অংগ-ভংগীৰ প্ৰাধান্য বেছি।
৩। মুকলি বিহুত নাচনী ছেও কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
উত্তৰঃ মুকলি বিহুত নাচনীক কেন্দ্ৰ কৰি ঢোল-পেঁপাৰ ছেও সলনি হয়। সেইবাবে নাচনী ছেৱেই নৃত্যৰ গতি আৰু সৌন্দৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
৪। গাভৰু বিহুত গীতক প্ৰধান অলংকাৰ বুলি কিয় কোৱা হয়?
উত্তৰঃ গাভৰু বিহুৰ নৃত্যৰ লয়, ভাব আৰু সৌন্দৰ্য মূলত গীতৰ সুৰ-ছন্দৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে বাবে।
৫। সুতুলিৰ স্বতন্ত্ৰ ছেওৰ শ্ৰেণীবিভাগ কঠিন কিয়?
উত্তৰঃ সুতুলিৰ স্বৰ বা বোলনীৰ সংখ্যা সীমিত বাবে সকলো সুৰ প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰি; সেইবাবে ইয়াৰ স্বতন্ত্ৰ ছেওৰ বিস্তৃত শ্ৰেণীবিভাগ সম্ভৱ নহয়।
৬। কছাৰী ছেও আৰু বুঢ়া ছেও একে নে?
উত্তৰঃ নহয়। দুয়োটাই হুঁচৰিৰ অংশ হ’লেও গাঁথনি, ছন্দ আৰু পৰিৱেশনভংগীৰ নিজা বৈশিষ্ট্য আছে।
৭। হুঁচৰিৰ ছেও সত্ৰীয়া নৃত্যৰ সৈতে কেনেদৰে সম্পৰ্কিত?
উত্তৰঃ কিছুমান হুঁচৰি ছেৱৰ তালাশ্ৰয়ী পদচালনা আৰু হস্তসঞ্চালনৰ সৈতে সত্ৰীয়া নৃত্যৰ কিছু সাদৃশ্য দেখা যায়।
৮। গগনা কিয় গাভৰু বিহুৰ উপযোগী বাদ্য?
উত্তৰঃ গগনাৰ কোমল, মধুৰ আৰু লয়শীল ধ্বনি গাভৰু বিহুৰ লাস্যময় গীত-নৃত্যৰ সৈতে সহজে মিলি যায়।
৯। পেঁপা বিহুত কেনে ভূমিকা পালন কৰে?
উত্তৰঃ পেঁপাৰ তীক্ষ্ণ আৰু মধুৰ সুৰে ঢোলৰ ছন্দৰ সৈতে মিলি নৃত্যৰ উচ্ছ্বাস, গতি আৰু সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰে।
১০। বিহুবাদ্যই বিহু নৃত্যক কেনেদৰে সমৃদ্ধ কৰে?
উত্তৰঃ বিহুবাদ্যই নৃত্যৰ তাল, লয়, গতি, ভাব আৰু আবেগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি নৃত্যক অধিক প্ৰাণৱন্ত, মনোগ্ৰাহী আৰু সাংগীতিক কৰি তোলে।
(চ) MCQ — ২০টা
১। ৰঙালী বিহুৰ অন্যতম মুখ্য বাদ্য কোনটো?
A) সুতুলি
B) বীণ
C) ঢোল
D) খোল
উত্তৰঃ C) ঢোল
২। হুঁচৰিৰ আদি ছেও কোনটো?
A) বুঢ়া ছেও
B) কছাৰী ছেও
C) দুমুনী ছেও
D) দীঘলীয়া ছেও
উত্তৰঃ A) বুঢ়া ছেও
৩। কছাৰী ছেও কোন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত?
A) গীতিধৰ্মী
B) বাজনাধৰ্মী
C) বাদ্যধৰ্মী
D) নৃত্যধৰ্মী
উত্তৰঃ D) নৃত্যধৰ্মী
৪। হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰত থকা চুটি ছন্দযুক্ত খণ্ডক কি বোলে?
A) ভাঙনি
B) পালচ
C) হুৰালি
D) লহৰী
উত্তৰঃ B) পালচ
৫। মুকলি বিহুৰ ছেও কাক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠে?
A) নাচনীক
B) গায়কক
C) ঢুলীয়াক
D) গৃহস্থক
উত্তৰঃ A) নাচনীক
৬। গাভৰু বিহুৰ অন্যতম মৌলিক বাদ্য কোনটো?
A) ঢোল
B) তাল
C) সুতুলি
D) খোল
উত্তৰঃ C) সুতুলি
৭। পেঁপাৰ হুৰালি কোন শ্ৰেণীৰ?
A) নৃত্যধৰ্মী
B) বাদ্যধৰ্মী
C) বাজনাধৰ্মী
D) গীতিধৰ্মী
উত্তৰঃ D) গীতিধৰ্মী
৮। গাভৰু বিহুৰ প্ৰধান অলংকাৰ কি?
A) ঢোল
B) গীত
C) পেঁপা
D) তাল
উত্তৰঃ B) গীত
৯। হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰ কোন ৰসৰ আধাৰত গঢ় লৈ উঠিছে?
A) শৃংগাৰ ৰস
B) কৰুণ ৰস
C) বীৰ ৰস
D) হাস্য ৰস
উত্তৰঃ C) বীৰ ৰস
১০। দীঘলীয়া ছেও কোন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত?
A) নৃত্যধৰ্মী
B) বাজনাধৰ্মী
C) গীতিধৰ্মী
D) লাস্যধৰ্মী
উত্তৰঃ B) বাজনাধৰ্মী
১১। কাঁহী ঘূৰোৱা ছেৱত কি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
A) কাঁহী
B) ঢোল
C) সুতুলি
D) খোল
উত্তৰঃ A) কাঁহী
১২। হুঁচৰিত লাস্যভাব কম হোৱাৰ মূল কাৰণ কি?
A) গীত নথকা
B) ঢোল নথকা
C) লয় দ্ৰুত হোৱা
D) কেৱল পুৰুষ নাচনিৰ প্ৰাধান্য
উত্তৰঃ D) কেৱল পুৰুষ নাচনিৰ প্ৰাধান্য
১৩। নাচনী ছেৱৰ মূল উদ্দেশ্য কি?
A) পূজা কৰা
B) আনন্দ প্ৰকাশ কৰা
C) হুঁচৰি আৰম্ভ কৰা
D) নাম গোৱা
উত্তৰঃ B) আনন্দ প্ৰকাশ কৰা
১৪। গাভৰু বিহুত গীত-নৃত্যৰ তাল ৰক্ষাত কোনটো বিশেষভাৱে ব্যৱহাৰ হয়?
A) টকা
B) শংখ
C) খোল
D) ডবা
উত্তৰঃ A) টকা
১৫। লহৰীৰ ছেও-চাপৰ কেনে প্ৰকৃতিৰ?
A) বাদ্যধৰ্মী
B) নৃত্যধৰ্মী
C) গীতিধৰ্মী
D) সম্পূৰ্ণ তালহীন
উত্তৰঃ C) গীতিধৰ্মী
১৬। বুঢ়া ছেৱৰ প্ৰকৃতি কেনেধৰণৰ?
A) কেৱল গীতিধৰ্মী
B) কেৱল নৃত্যধৰ্মী
C) কেৱল বাজনাধৰ্মী
D) মিশ্ৰিত
উত্তৰঃ D) মিশ্ৰিত
১৭। এটা ছেওৰ পৰা আন এটা ছেওলৈ যোৱা সংযোগী বোলক কি বোলে?
A) পালচ
B) ভাঙনি
C) হুৰালি
D) লহৰী
উত্তৰঃ B) ভাঙনি
১৮। গাভৰু বিহুত গগনা সাধাৰণতে কেনে লয়ত বজোৱা হয়?
A) কেৱল বিলম্ব লয়ত
B) কেৱল দ্ৰুত লয়ত
C) বিলম্ব, মধ্য আৰু দ্ৰুত লয়ত
D) লয় নাথাকে
উত্তৰঃ C) বিলম্ব, মধ্য আৰু দ্ৰুত লয়ত
১৯। হুঁচৰি আৰু মুকলি বিহু দুয়োটাতে ব্যৱহাৰ হোৱা ছেওক কি বোলা যায়?
A) নিৰপেক্ষীয় ছেও
B) লহৰী ছেও
C) খৰা ছেও
D) গাভৰু ছেও
উত্তৰঃ A) নিৰপেক্ষীয় ছেও
২০। কছাৰী ছেও সাধাৰণতে কেতিয়া পৰিৱেশন কৰা হয়?
A) বিহু শেষ হোৱাৰ আগদিনা
B) নাচনী ওলোৱাৰ আগতে
C) গীতৰ মাজত
D) নাম-পদ সামৰাৰ পাছত
উত্তৰঃ D) নাম-পদ সামৰাৰ পাছত
Teacher Generate Question Answer
বিহুবাদ্যৰ বিভিন্ন ছেও-চাপৰৰ শ্ৰেণীবিভাগ আৰু প্ৰকৃতি
(ক) অতি চমু প্রশ্নোত্তৰ
১। ৰঙালী বিহুৰ মুখ্য বাদ্য কোনবোৰ?
উত্তৰঃ ঢোল, পেঁপা, টকা, গগনা আৰু তাল।
২। ৰঙালী বিহুৰ দুবিধ গৌণ বাদ্যৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ সুতুলি আৰু বীণ।
৩। পালচ কাক বোলে?
উত্তৰঃ হুঁচৰিত ব্যৱহাৰ হোৱা ছেও-চাপৰৰ চুটি-চুটি ছন্দযুক্ত খণ্ডবোৰক পালচ বোলে।
৪। হুঁচৰিত লাস্যভাব কম হোৱা কাৰণ কি?
উত্তৰঃ কেৱল পুৰুষ নাচনিয়ে নচাৰ বাবে।
৫। হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰ কোন ৰসৰ আধাৰত গঢ় লৈ উঠিছে?
উত্তৰঃ বীৰ ৰসৰ আধাৰত।
৬। হুঁচৰিত ৰসৰ বহিঃপ্রকাশ কেনেদৰে ঘটে?
উত্তৰঃ নৃত্যৰ জৰিয়তে।
৭। কিছুমান ঢোলৰ ছেও-চাপৰ নিৰপেক্ষীয় কিয়?
উত্তৰঃ ই হুঁচৰি আৰু মুকলি বিহু দুয়োটাত ব্যৱহাৰ হয়।
৮। খৰা ছেৱৰ প্ৰকৃতি কি?
উত্তৰঃ অতি চুটি আৰু হঠাতে শেষ হোৱা ছন্দযুক্ত।
৯। খৰা ছেও কোন শ্ৰেণীৰ?
উত্তৰঃ নৃত্যধর্মী শ্ৰেণীৰ।
১০। খৰা ছেও ক’ত ব্যৱহাৰ হয়?
উত্তৰঃ কেৱল হুঁচৰিৰ নাচত।
১১। খৰা ছেও কাক বোলে?
উত্তৰঃ চুটি ছন্দেৰে গঠিত ঢোলৰ ছেও।
১২। হুঁচৰিৰ আদি ছেও কি?
উত্তৰঃ বুঢ়া ছেও।
১৩। বুঢ়া ছেৱৰ বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰঃ পালচ-পালচকৈ বজোৱা হয়।
১৪। বুঢ়া ছেৱৰ প্ৰকৃতি আংশিক গীতিধর্মী কিয়?
উত্তৰঃ ইয়াত নৃত্যধর্মী আৰু লহৰীধর্মী অংশ একেলগে থাকে।
১৫। লহৰী গীত কি?
উত্তৰঃ গীত, নৃত্য আৰু বাদ্যৰ সংমিশ্ৰণে গঠিত অনুষ্ঠান।
১৬। লহৰী গীত কিহৰ আধাৰত গোৱা হয়?
উত্তৰঃ ঢোলৰ বিশেষ ছেৱৰ আধাৰত।
১৭। লহৰীৰ ছেও-চাপৰ কি প্ৰকৃতিৰ?
উত্তৰঃ গীতিধর্মী।
১৮। হুৰালি কি?
উত্তৰঃ ঢোল, পেঁপা আৰু গীতৰ সংমিশ্ৰণে গঠিত হুঁচৰিৰ এক আড়ম্বৰপূৰ্ণ অংশ।
১৯। পেঁপাৰ হুৰালি কোন বিভাগৰ?
উত্তৰঃ গীতিধর্মী বিভাগৰ।
২০। কছাৰী ছেও কেতিয়া পৰিৱেশন কৰা হয়?
উত্তৰঃ নাম-পদ শেষ হোৱাৰ পাছত।
২১। কছাৰী ছেওত কোন বাদ্য মুখ্য?
উত্তৰঃ তাল।
২২। কছাৰী ছেও কোন শ্ৰেণীৰ?
উত্তৰঃ নৃত্যধর্মী।
২৩। দুমুনী ছেৱৰ প্ৰকৃতি কি?
উত্তৰঃ নৃত্যধর্মী বা তালাশ্ৰয়ী।
২৪। কাঁহী ঘূৰোৱা ছেওৰ বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰঃ বিহুৱাই কাঁহী লৈ নৃত্য কৰি সাংগীতিক সৌন্দর্য বৃদ্ধি কৰে।
২৫। দীঘলীয়া ছেও কোন শ্ৰেণীৰ?
উত্তৰঃ বাজনাধর্মী।
২৬। হুঁচৰি আৰু মুকলি বিহুৰ মৌলিক বাদ্য কি?
উত্তৰঃ পেঁপা।
২৭। পেঁপাত কেইটা বোলনি থাকে?
উত্তৰঃ চাৰিটা।
২৮। মুকলি বিহু কাৰ?
উত্তৰঃ ডেকা-গাভৰুৰ।
২৯। মুকলি বিহুৰ ছেও কাক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠে?
উত্তৰঃ নাচনীক কেন্দ্ৰ কৰি।
৩০। মুকলি বিহুৰ ছেওক কি বোলে?
উত্তৰঃ নাচনী ছেও।
৩১। নাচনী ছেৱৰ বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰঃ ইয়াত গীত নাথাকে।
৩২। নাচনী ছেৱৰ উদ্দেশ্য কি?
উত্তৰঃ আনন্দ প্ৰকাশ।
৩৩। নাচনী ওলোৱা ছেও কি?
উত্তৰঃ নাচনীসকলে নৃত্য কৰি প্ৰৱেশ কৰা ছেও।
৩৪। ভাঙনি কাক বোলে?
উত্তৰঃ এটা খণ্ডৰ পৰা আন খণ্ডলৈ পৰিৱর্তন কৰা বোল।
৩৫। পেঁপা বাদনৰ মূল উদ্দেশ্য কি?
উত্তৰঃ নৃত্যৰ সৌন্দর্য বৃদ্ধি।
৩৬। গাভৰু বিহুৰ মুখ্য বাদ্য কি?
উত্তৰঃ গগনা।
৩৭। গগনাৰ স্কেল কিহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে?
উত্তৰঃ বতৰৰ ওপৰত।
৩৮। গাভৰু বিহুত মৌলিক বাদ্য কি?
উত্তৰঃ সুতুলি।
৩৯। গাভৰু বিহুৰ প্ৰধান অলংকাৰ কি?
উত্তৰঃ গীত।
অনুশীলনী প্রশ্নোত্তৰ
১। বিহুবাদ্য বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ৰঙালী বিহুৰ নৃত্য-গীতত ব্যৱহাৰ হোৱা বাদ্যযন্ত্ৰসমূহক বিহুবাদ্য বোলে।
২। ব’হাগ বিহুত কেই প্ৰকাৰৰ নাচ হয়?
উত্তৰঃ তিনি প্ৰকাৰ—
হুঁচৰি
মুকলি বিহু
গাভৰু বিহু
৩। হুঁচৰিৰ ঢোলৰ ছেও-চাপৰ কেইটা শ্ৰেণীৰ?
উত্তৰঃ চাৰি শ্ৰেণী—
নৃত্যধর্মী
গীতিধর্মী
বাজনাধর্মী
বাদ্যধর্মী
৪। নৃত্যধর্মী আৰু গীতিধর্মী ছেও (সংক্ষেপ ব্যাখ্যা)
নৃত্যধর্মী ছেও:
ঢোলৰ তালে হস্ত-পদচালনা কৰি নৃত্য কৰা হয়। সাধাৰণতে ঢিমা লয়ত আৰম্ভ হয়।
গীতিধর্মী ছেও:
গীত আৰু নাচ একেলগে পৰিৱেশন হয়। লয় ধীৰে ধীৰে বৃদ্ধি পায়।
৫। হুঁচৰিৰ ছেও-চাপৰৰ বৈশিষ্ট্য
কেৱল পুৰুষে পৰিৱেশন কৰে
“পালচ” ৰূপে ছন্দ গঠিত
লাস্য কম, তাণ্ডৱৰ প্ৰভাৱ বেছি
ঢিমা লয়ৰ পৰা মধ্য লয়লৈ গতি
সত্ৰীয়া নৃত্যৰ সৈতে সাদৃশ্য দেখা যায়
কিছুমান ছেও মুকলি বিহুতেও ব্যৱহাৰ হয়
৬। চমুটোকা
(ক) বুঢ়া ছেও
হুঁচৰিৰ আদি ছেও
পালচ-পালচকৈ বজোৱা হয়
মিশ্ৰিত প্ৰকৃতি (নৃত্য + গীতিধর্মী)
ঢিমা লয়ত আৰম্ভ, মধ্য লয়ত শেষ
উদাহৰণ বোল:
ঘেনি চাকো চাক, ঘেনি চাকো চাক
ঘেনি চাকো তাকিঘেনা দিঘেন চাকো চাক…
(খ) কছাৰী ছেও
নাম-পদৰ পাছত পৰিৱেশন
তাল ভিত্তিক নৃত্য
গীত নাথাকে
নৃত্যধর্মী শ্ৰেণীৰ
মৃদু তাণ্ডৱ ৰসযুক্ত
(গ) সুতুলিৰ ছেও-চাপৰ
মুকলি বিহু আৰু গাভৰু বিহুত ব্যৱহাৰ
গীতৰ সুৰ অনুসৰি বজোৱা হয়
স্বৰ সীমিত (৩–৪ টা বিন্ধা)
মধ্যম লয়ত বজোৱা হয়
(ঘ) গাভৰু বিহুবাদ্য
গীত প্ৰধান উপাদান
মুখ্য বাদ্য: টকা, গগনা, সুতুলি
হাত-চাপৰি সহায়ক বাদ্য
গীতিধর্মী আৰু নৃত্যধর্মী প্ৰকৃতি
বিলম্ব, মধ্য আৰু দ্ৰুত লয়ত পৰিৱেশন
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post