মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১) মহাত্মা গান্ধীৰ কেতিয়া জন্ম হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮৬৯ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গুজৰাটৰ পোৰবন্দৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল।
২) সত্যাগ্ৰহৰ কৌশল গান্ধীয়ে প্ৰথমে কোন দেশত প্ৰয়োগ কৰিছিল?
উত্তৰঃ তেওঁ প্ৰথমে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত সত্যাগ্ৰহৰ প্ৰয়োগ কৰিছিল।
৩) ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে কিয় ‘নাইট’ উপাধি ত্যাগ কৰিছিল?
উত্তৰঃ জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰতিবাদত তেওঁ এই উপাধি ত্যাগ কৰিছিল।
৪) খিলাফৎ আন্দোলনৰ সূচনা কাৰ নেতৃত্বত হৈছিল?
উত্তৰঃ মৌলানা চৌকত আলি আৰু মহম্মদ আলিৰ নেতৃত্বত এই আন্দোলন আৰম্ভ হৈছিল।
৫) চৌৰীচৌৰাৰ ঘটনা কেতিয়া ঘটিছিল?
উত্তৰঃ ১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত এই ঘটনা সংঘটিত হৈছিল।
৬) লালা লাজপত ৰায়ৰ মৃত্যু কেনে পৰিস্থিতিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ছাইমন বিৰোধী সমদলত পুলিচৰ লাঠীচাৰ্জত আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে।
৭) পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী কেতিয়া আৰু কোন অধিৱেশনত উত্থাপন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯২৯ চনত লাহোৰ অধিৱেশনত এই দাবী উত্থাপন কৰা হৈছিল।
৮) সবৰমতী আশ্ৰমৰ পৰা ডাণ্ডিলৈ দূৰত্ব কিমান?
উত্তৰঃ এই দূৰত্ব প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ।
৯) ‘সীমান্ত গান্ধী’ বুলি কাক জনা যায়?
উত্তৰঃ খান আব্দুল গফৰ খানক এই নামেৰে জনা যায়।
১০) দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেলত কংগ্ৰেছক কোনে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল?
উত্তৰঃ মহাত্মা গান্ধীয়ে এককভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।
১১) ১৯৩২ চনৰ সাম্প্ৰদায়িক বাঁটোৱাৰা ঘোষণা কৰা ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন আছিল?
উত্তৰঃ ৰামছে মেকডোনাল্ড।
১২) “কৰিম কিম্বা মৰিম” শ্লোগানটো কোন আন্দোলনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত।
১৩) আজাদ হিন্দ ফৌজৰ প্ৰতিষ্ঠাতা কোন?
উত্তৰঃ ৰাসবিহাৰী বসু (ধাৰণাটো প্ৰথমে মোহন সিঙে আগবঢ়াইছিল)।
১৪) “মোক তেজ দিয়া, মই তোমালোকক স্বাধীনতা দিম” এই বাণীটো কাৰ?
উত্তৰঃ নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ।
১৫) ভাৰত-পাকিস্তান সীমাৰেখাক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰঃ ৰেডক্লিফ ৰেখা বুলি জনা যায়।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১) সত্যাগ্ৰহ বুলিলে কি বুজা? তিনিটা স্থানীয় উদাহৰণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ সত্যাগ্ৰহ হৈছে সত্য আৰু অহিংসাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰা এক আন্দোলন পদ্ধতি। গান্ধীয়ে ১৯১৭-১৮ চনত ইয়াক প্ৰথমে ভাৰতত ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
চম্পাৰণত কৃষকসকলৰ অধিকাৰ ৰক্ষাৰ বাবে আন্দোলন কৰিছিল।
খেড়াত খাজনা ৰেহাইৰ দাবীত কৃষকসকলৰ পক্ষত থিয় হৈছিল।
আহমেদাবাদত মিল শ্ৰমিকসকলৰ ন্যায্য দাবীৰ বাবে আন্দোলন কৰিছিল।
২) খিলাফৎ আন্দোলন কিয় আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত অটোমান সাম্ৰাজ্যৰ পতন আৰু খালিফাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত বিশ্বৰ মুছলমানসকলৰ মাজত অসন্তোষ সৃষ্টি হয়। নিজৰ ধৰ্মীয় স্থান আৰু নেতৃত্ব ৰক্ষাৰ উদ্দেশ্যে খিলাফৎ আন্দোলন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ভাৰতত এই আন্দোলন মৌলানা মহম্মদ আলি আৰু চৌকত আলিৰ নেতৃত্বত গঢ়ি উঠে আৰু গান্ধীয়েও সমৰ্থন জনায়।
৩) অসহযোগ আন্দোলন কিয় আৰম্ভ হৈছিল? কাৰ্যসূচী আৰু অন্তৰ কাৰণ লিখা।
উত্তৰঃ
কাৰণঃ
ৰাওলাট আইন
জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড
অৰ্থনৈতিক শোষণ
খিলাফৎ আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ
কাৰ্যসূচীঃ
বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন
শিক্ষানুষ্ঠান ত্যাগ
জাতীয় শিক্ষাৰ বিস্তাৰ
স্বদেশী বস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ
সংগঠন গঠন
বন্ধ কৰাৰ কাৰণঃ
চৌৰীচৌৰাৰ হিংসাত্মক ঘটনাৰ বাবে গান্ধীয়ে ১৯২২ চনত আন্দোলন বন্ধ কৰে।
৪) আইন অমান্য আন্দোলনৰ লক্ষ্য আৰু বৈশিষ্ট্য কি আছিল?
উত্তৰঃ
লক্ষ্যঃ ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ আৰু ১১ টা দাবী পূৰণ।
বৈশিষ্ট্যঃ
লোণ সত্যাগ্ৰহ (ডাণ্ডী যাত্ৰা)
দেশজুৰি আইন ভংগ কাৰ্যসূচী
খান আব্দুল গফৰ খানৰ নেতৃত্বত আন্দোলন
কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ আলোচনা বর্জন
৫) ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সূচনাৰ পৰিস্থিতি আৰু গুৰুত্ব।
উত্তৰঃ
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ, ক্ৰিপছ মিছনৰ ব্যৰ্থতা আৰু ব্ৰিটিছৰ অস্বীকাৰৰ ফলত এই আন্দোলন আৰম্ভ হৈছিল।
এই আন্দোলনে—
জাতীয় ঐক্য গঢ়ি তোলে
গণআন্দোলনৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰে
স্বাধীনতাৰ দাবীক তাৎক্ষণিক কৰি তোলে
সেয়েহে ইয়াক স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ মাইলৰ খুঁটি বুলি গণ্য কৰা হয়।
৬) ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনীৰ বিষয়ে চমু টোকা।
উত্তৰঃ
আজাদ হিন্দ ফৌজৰ ধাৰণা প্ৰথমে মোহন সিঙে আগবঢ়ায় আৰু পিছত ৰাসবিহাৰী বসুৱে সংগঠিত কৰে। ১৯৪৩ চনত সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ নেতৃত্বত ইয়াক শক্তিশালী কৰা হয়।
“জয় হিন্দ” আছিল মূল শ্লোগান
মহিলাৰ বাবে “ঝান্সি ৰাণী ৰেজিমেন্ট” গঠন কৰা হৈছিল
ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ সংগ্ৰাম চলোৱা হৈছিল
যদিও শেষত পৰাজয় ঘটে, তথাপি এই ফৌজে স্বাধীনতা আন্দোলনত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়ায়।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (Regenerated)
১) গান্ধীৰ উত্থান কেতিয়া আৰম্ভ হয়?
উত্তৰঃ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত তেওঁৰ উত্থান আৰম্ভ হয়।
২) মিত্ৰশক্তিৰ প্ৰতিশ্ৰুতি কি আছিল?
উত্তৰঃ যুদ্ধৰ পিছত স্বাধীনতা বা স্ব-নিয়ন্ত্ৰণ দিয়া হ’ব বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল।
৩) ১৯১৮ চনত কি ঘটিছিল?
উত্তৰঃ মিত্ৰশক্তি জয়ী হৈছিল কিন্তু ভাৰতীয়সকলৰ আশা পূৰণ কৰা নাছিল।
৪) বংগ বিভাজনে কি ক্ষতি কৰিছিল?
উত্তৰঃ ই সাম্প্ৰদায়িক বিভাজন সৃষ্টি কৰি জাতীয় ঐক্য ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিছিল।
৫) লর্ড মিন্টোৰ উদ্দেশ্য কি আছিল?
উত্তৰঃ মুছলমানসকলক সুকীয়া ৰাজনৈতিক সুবিধা প্ৰদান কৰা।
৬) ‘সত্যাগ্ৰহ’ৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ সত্যৰ ওপৰত দৃঢ় থকা বা সত্যৰ বাবে আগ্ৰহ কৰা।
৭) দক্ষিণ আফ্ৰিকাত গান্ধীৰ কাৰ্যৰ ফল কি হৈছিল?
উত্তৰঃ তেওঁ এজন আদৰ্শবাদী নেতা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।
৮) গান্ধীয়ে ক’ত সত্যাগ্ৰহ ব্যৱহাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ চম্পাৰণ, খেড়া আৰু আহমেদাবাদত।
৯) যুদ্ধৰ পিছত ভাৰতীয়সকলৰ আশা কি আছিল?
উত্তৰঃ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ লাভ কৰাৰ আশা কৰিছিল।
১০) গান্ধী-আৰউইন চুক্তি কি?
উত্তৰঃ ১৯৩১ চনত হোৱা এক ৰাজনৈতিক সমঝোতা।
১১) ইয়াৰ উদ্দেশ্য কি আছিল?
উত্তৰঃ আন্দোলন আৰু ৰাজনৈতিক সমস্যা সমাধানৰ বাবে আলোচনা কৰা।
দীঘল উত্তৰৰ সংক্ষিপ্ত পুনৰলিখন
মহাত্মা গান্ধীৰ ভূমিকা:
গান্ধীয়ে অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ মাধ্যমে স্বাধীনতা আন্দোলনক গণআন্দোলনত ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। অসহযোগ, আইন অমান্য আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ জৰিয়তে তেওঁ জনসাধাৰণক সংগঠিত কৰি ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে শক্তিশালী প্ৰতিবাদ গঢ়ি তুলিছিল।
অসহযোগ আন্দোলন:
১৯২০ চনত আৰম্ভ হোৱা এই আন্দোলনে বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন, শিক্ষানুষ্ঠান ত্যাগ আৰু জাতীয় চেতনাৰ বিকাশ ঘটায়। যদিও চৌৰীচৌৰাৰ ঘটনাৰ পিছত ই বন্ধ কৰা হয়, তথাপি ইয়াৰ গুৰুত্ব অসীম।
আজাদ হিন্দ ফৌজৰ অৱদান:
সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ নেতৃত্বত এই ফৌজে সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজ দিয়ে আৰু দেশবাসীৰ মাজত দেশপ্ৰেম আৰু আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰে।
গান্ধী-আৰউইন চুক্তিৰ পৰিস্থিতি:
গণআন্দোলনৰ চাপ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এই চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল, যিয়ে স্বাধীনতা আন্দোলনক নতুন দিশ দিছিল।
অসমত অসহযোগ আন্দোলন:
গান্ধীৰ আহ্বানত অসমতো এই আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত জাতীয় চেতনা বৃদ্ধি কৰে।