শিশুলীলা
‘ক’ — ভাব বিষয়ক
১। অতি চমু প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখা।
(ক) ‘কৃষ্ণগীত গাৱন্ত সুন্দৰী’ — কৃষ্ণগীত গোৱা সুন্দৰীগৰাকী কোন?
উত্তৰঃ কৃষ্ণগীত গোৱা সুন্দৰীগৰাকী হৈছে মাতৃ যশোদা।
(খ) ‘কৰ্ণত কুণ্ডল দোলে আতি’ — কাৰ কৰ্ণৰ কুণ্ডলৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত মাতৃ যশোদাৰ কৰ্ণৰ কুণ্ডলৰ কথা কোৱা হৈছে।
(গ) ‘কাম্পে কোপে অৰুণ অধৰ’ — ইয়াত কাৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত শিশু শ্ৰীকৃষ্ণৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কোৱা হৈছে।
(ঘ) ‘মথনিত ধৰিয়া নিষেধি’ — ‘মথনি’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘মথনি’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে দধি বা গাখীৰ ঘুঁটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ সঁজুলি।
(ঙ) ‘নোজোড়ে আঙুলি দুই জৰী’ — ইয়াত কাৰ জৰীৰ নাটনি হৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণক উডুখলত বান্ধিবলৈ মাতৃ যশোদাই ব্যৱহাৰ কৰা জৰী দুই আঙুল পৰিমাণে নাটনি হোৱাৰ কথা কোৱা হৈছে।
(চ) ‘ৰুণ ঝুণ কেয়ূৰ কঙ্কণ’ — কাৰ কেয়ূৰ-কঙ্কণৰ ‘ৰুণ-ঝুণ’ শব্দৰ কথা কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত মাতৃ যশোদাৰ কেয়ূৰ-কঙ্কণৰ ‘ৰুণ-ঝুণ’ শব্দৰ কথা কোৱা হৈছে।
২। ‘শিশুলীলা’ পাঠটিত ফুটি উঠা শ্ৰীকৃষ্ণৰ মানৱীয় ৰূপৰ বিষয়ে নিজৰ ভাষাৰে লিখা।
উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘শিশুলীলা’ পাঠত শ্ৰীকৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক মহিমাৰ লগতে এজন সাধাৰণ শিশুৰ মানৱীয় ৰূপ অতি জীৱন্তভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
শিশু কৃষ্ণ সাধাৰণ শিশুৰ দৰেই মাক যশোদাৰ মৰম বিচাৰে, কোলাত উঠে, স্তনপান কৰে, ঠেহ-পেচ কৰে আৰু ইচ্ছা পূৰণ নহ’লে অভিমান আৰু খং কৰে। মাকে আধাতে স্তনপান বন্ধ কৰি উতলি অহা গাখীৰ নমাবলৈ যোৱাত কৃষ্ণৰ খং উঠে। সেই খঙতে তেওঁ দধিভাণ্ড ভাঙে, লৱণু সিঁচৰিত কৰি নিজেও খায় আৰু বান্দৰকো খুৱায়।
মাক যশোদাই শাস্তি দিবলৈ খেদি অহাত কৃষ্ণ সাধাৰণ শিশুৰ দৰে ভয় পাই পলাই ফুৰে। মাকক দৌৰি দৌৰি ভাগৰি পৰা দেখি অৱশেষত তেওঁ নিজেই ধৰা দিয়ে।
এইদৰে দুষ্টামি, অভিমান, খং, ভয়, মৰম আৰু মাতৃৰ প্ৰতি আকর্ষণ—এই সকলোবোৰ শিশুস্বভাৱৰ মাজেৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ মানৱীয় ৰূপ সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। অৱশ্যে এই মানৱীয় আচৰণৰ মাজে মাজে তেওঁৰ ঐশ্বৰিক শক্তিৰো আভাস পোৱা যায়।
৩। শংকৰদেৱৰ মহত্তম সৃষ্টি ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ৰ বিষয়ে এটি চমুটোকা লিখা।
উত্তৰঃ ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ সাহিত্যিক আৰু ধৰ্মীয় সৃষ্টি। অসমীয়া বৈষ্ণৱ সাহিত্যত এই গ্ৰন্থৰ স্থান অতি উচ্চ।
একশৰণ নামধৰ্মৰ আদৰ্শ প্ৰচাৰ আৰু নাম-প্ৰসঙ্গৰ উদ্দেশ্যে ৰচিত এই গ্ৰন্থত ভগৱানৰ মহিমা, শ্ৰীকৃষ্ণৰ বিভিন্ন লীলা, ভক্তিৰ মাহাত্ম্য আৰু ধৰ্মীয় আদৰ্শ সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ৰ ভাষা সহজ, সুৰীয়া আৰু ভক্তিৰসেৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াত হৰ্ষ-বিষাদ, প্ৰেম, ভক্তি, ক্ৰোধ, ক্ষমা আদিৰো মনোমোহা প্ৰকাশ দেখা যায়।
‘শিশুলীলা’ও এই মহান গ্ৰন্থৰে অন্তৰ্গত। ধৰ্মীয় মূল্যৰ লগতে সাহিত্যিক আৰু সাংস্কৃতিক দিশৰ পৰাও ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ অসমীয়া সাহিত্যৰ এক অমূল্য সম্পদ।
৪। ‘শিশুলীলা’ পাঠটিৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ মূল তাৎপৰ্য হৈছে ভগৱান আৰু ভক্তৰ মাজৰ গভীৰ প্ৰেম আৰু ভক্তিৰ সম্পৰ্ক প্ৰকাশ কৰা।
ইয়াত জগতৰ প্ৰভু, অনাদি-অনন্ত পূৰ্ণব্ৰহ্ম শ্ৰীকৃষ্ণই যশোদাৰ ঘৰত এজন সাধাৰণ শিশুৰূপে লীলা কৰা দেখা যায়। যশোদাই কৃষ্ণক ঈশ্বৰ বুলি নহয়, নিজৰ পুত্ৰ বুলি ভাবি মৰম কৰে, শাসন কৰে আৰু দুষ্টামিৰ বাবে বান্ধিবলৈও চেষ্টা কৰে।
যিজন ভগৱানক যোগীসকলে কঠোৰ ধ্যান-তপস্যা কৰিও সহজে লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেইজন ভগৱানেই ভক্ত যশোদাৰ ওচৰত পুত্ৰৰূপে ধৰা দিছে। ইয়াৰ দ্বাৰা দেখুওৱা হৈছে যে ভগৱান ভক্তিৰ অধীন।
আনহাতে যশোদাই কৃষ্ণক বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে জৰী বাৰে বাৰে দুই আঙুল কম হোৱা ঘটনাই কৃষ্ণৰ অসীম ঐশ্বৰিক ৰূপ প্ৰকাশ কৰে। শেষত মাতৃৰ কষ্ট দেখি কৃষ্ণই নিজেই বান্ধ খায়।
সেয়ে ‘শিশুলীলা’ৰ অন্তৰ্নিহিত শিক্ষা হ’ল—শুদ্ধ ভক্তি আৰু প্ৰেমৰ দ্বাৰা ভগৱানক লাভ কৰিব পাৰি।
৫। ‘তাহাঙ্ক তনয় মানি বলে। যশোদা বান্ধন্ত উডুখলে।’ — কথাষাৰৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
শ্ৰীকৃষ্ণ অনাদি-অনন্ত পূৰ্ণব্ৰহ্ম আৰু জগতৰ ঈশ্বৰ। কিন্তু মাতৃ যশোদাই তেওঁৰ এই ঐশ্বৰিক স্বৰূপ উপলব্ধি নকৰি নিজৰ সাধাৰণ পুত্ৰ বুলিয়েই ভাবিছিল।
কৃষ্ণই দধিভাণ্ড ভাঙি দুষ্টামি কৰাত যশোদাই মাতৃসুলভ খঙত তেওঁক শাস্তি দিবলৈ উডুখলত বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰে। অথচ যিজনক যোগীসকলেও কঠোৰ সাধনাৰে সহজে লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেইজন ঈশ্বৰেই যশোদাৰ স্নেহ আৰু ভক্তিৰ বন্ধনত আবদ্ধ হৈছে।
ইয়াৰ মূল তাৎপৰ্য হৈছে—ভক্তিৰ শক্তি ইমানেই গভীৰ যে অসীম পৰমেশ্বৰেও ভক্তৰ ওচৰত নিজকে সমৰ্পণ কৰে।
৬। ‘নাহি আদি অন্ত পূৰ্বাপৰ। পূৰ্ণব্ৰহ্ম জগত ঈশ্বৰ।।’ — ইয়াত কবিয়ে শিশু কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক গুণৰ প্ৰকাশ কেনেদৰে কৰিছে?
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকিৰ জৰিয়তে কবি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে শিশু কৃষ্ণৰ প্ৰকৃত ঐশ্বৰিক স্বৰূপ প্ৰকাশ কৰিছে।
কৃষ্ণৰ কোনো আদি বা অন্ত নাই। তেওঁ অনন্ত, চিৰন্তন আৰু পূৰ্ণব্ৰহ্ম। তেওঁ সমগ্ৰ জগতৰ ঈশ্বৰ।
কিন্তু সেই অসীম ঈশ্বৰেই নন্দ-যশোদাৰ ঘৰত এজন সাধাৰণ শিশুৰূপে নানা দুষ্টামি কৰি আছে। মাতৃ যশোদাই তেওঁৰ ঐশ্বৰিক মহিমা নাজানি নিজৰ পুত্ৰ বুলি ভাবি জৰীৰে উডুখলত বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰে।
যশোদাই যিমানেই জৰী আনে, প্ৰতিবাৰেই দুই আঙুল পৰিমাণে কম হয়। এই অলৌকিক ঘটনাই কৃষ্ণৰ অসীম শক্তি প্ৰকাশ কৰে। শেষত মাতৃৰ পৰিশ্ৰম আৰু ভক্তি দেখি কৃষ্ণই নিজেই বান্ধ খায়।
এইদৰে কবিয়ে কৃষ্ণৰ শিশুসুলভ মানৱীয় ৰূপৰ মাজতেই তেওঁৰ অনন্ত আৰু সৰ্বশক্তিমান ঐশ্বৰিক ৰূপ প্ৰকাশ কৰিছে।
৭। ব্যাখ্যা কৰা
(ক) ‘যাক যোগী নপাৱে ধ্যানত। হেন হৰি পলান্ত ভয়ত।।’
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
এই পদফাঁকিত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ মহিমা আৰু ভক্তিৰ শক্তি প্ৰকাশ পাইছে।
যিজন শ্ৰীহৰিক যোগীসকলে কঠোৰ ধ্যান-তপস্যা কৰিও সহজে লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেইজন পৰমেশ্বৰেই নন্দ-যশোদাৰ ঘৰত শিশু হৈ মাতৃ যশোদাৰ ভয়ত পলাই ফুৰিছে।
কৃষ্ণই দধিভাণ্ড ভাঙি লৱণু খাই বান্দৰকো খুৱাইছিল। সেই দুষ্টামি দেখি যশোদাই হাতত মাৰি লৈ কৃষ্ণক ধৰিবলৈ খেদি যায়। মাকৰ খং দেখি কৃষ্ণ সাধাৰণ শিশুৰ দৰে ভয় পাই পলাই যায়।
ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিত অৰ্থ হ’ল—ভগৱান অসীম শক্তিৰ অধিকাৰী হ’লেও ভক্তৰ প্ৰেম আৰু স্নেহৰ ওচৰত নিজকে সমৰ্পণ কৰে।
(খ) ‘ভাণ্ড ভাঙ্গি আবে যাইবি কোথা। খাইবো আজি কৃষ্ণ তোৰ মাথা।।’
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
মাতৃ যশোদাই স্তনপান কৰাই থকা অৱস্থাত উতলি অহা গাখীৰ নমাবলৈ কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাই থৈ গৈছিল। ইয়াতে কৃষ্ণৰ অভিমান আৰু খং উঠে। তেওঁ দধিভাণ্ড ভাঙি লৱণু সিঁচৰিত কৰি নিজেও খায় আৰু বান্দৰকো খুৱায়।
এই দৃশ্য দেখি যশোদাৰ খং উঠে। তেওঁ হাতত মাৰি লৈ কৃষ্ণক শাস্তি দিবলৈ খেদি যায় আৰু খঙৰ ভাৱত উক্ত কথাষাৰ কয়।
এই পদফাঁকিত মাতৃ যশোদাৰ শাসন আৰু খঙৰ আঁৰত থকা গভীৰ মাতৃস্নেহৰ প্ৰকাশ ঘটিছে। লগতে মাতৃ-পুত্ৰৰ স্বাভাৱিক আৰু মৰমলগা সম্পৰ্কও সুন্দৰকৈ ফুটাই তোলা হৈছে।
(গ) ‘পাচে পাচে যশোদা খেদন্ত। ভয়ে লাগ মাৱক নেদন্ত।।’
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে।
কৃষ্ণই দধিভাণ্ড ভাঙি লৱণু খোৱা আৰু বান্দৰক খুওৱা দেখি যশোদা খঙত হাতত মাৰি লৈ তেওঁক ধৰিবলৈ যায়।
মাকৰ খং আৰু মাৰিৰ ভয় দেখি কৃষ্ণ পলাই যায়। যশোদাও পিছে পিছে খেদি যায়। কৃষ্ণই মাকক সহজে ধৰা নিদিয়ে।
এই দৃশ্যত এফালে মাতৃৰ শাসন আৰু আনফালে দুষ্ট শিশু কৃষ্ণৰ ভয় আৰু চতুৰালি প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ মাজেৰে মাতৃ-পুত্ৰৰ স্বাভাৱিক আৰু স্নেহপূৰ্ণ সম্পৰ্কৰ এক মনোমোহা ছবি দাঙি ধৰা হৈছে।
৮। ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ আধাৰত শ্ৰীকৃষ্ণৰ নানা ধৰণৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে নিজৰ ভাষাৰে বিৱৰি লিখা।
উত্তৰঃ ‘শিশুলীলা’ পাঠত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে শিশু কৃষ্ণৰ বিভিন্ন মনোমোহা লীলাৰ বৰ্ণনা দিছে।
এদিন মাতৃ যশোদাই কৃষ্ণৰ গুণ গাই গাই দধি মথি আছিল। তেতিয়া শিশু কৃষ্ণ আহি মাকক সাৱটি ধৰি মথনিত ধৰে আৰু দধি মথাত বাধা দিয়ে। যশোদাই পুত্ৰক কোলাত লৈ স্তনপান কৰাবলৈ ধৰে।
সেই সময়তে চৌকাত থোৱা গাখীৰ উতলি উঠা দেখি যশোদাই কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাই গাখীৰ নমাবলৈ যায়। আধাতে স্তনপান বন্ধ হোৱাত কৃষ্ণৰ খং উঠে। তেওঁ কোঠাত সোমাই দধিভাণ্ড ভাঙে, লৱণু সিঁচৰিত কৰি নিজেও খায় আৰু উডুখলৰ ওপৰত উঠি বান্দৰকো লৱণু খুৱায়।
যশোদাই এই দৃশ্য দেখি হাতত মাৰি লৈ কৃষ্ণক খেদিবলৈ ধৰে। কৃষ্ণ মাকৰ ভয়ত পলাই ফুৰে। মাকে খেদি খেদি ক্লান্ত হোৱা দেখি কৃষ্ণ অৱশেষত নিজে ধৰা দিয়ে।
তাৰ পিছত যশোদাই কৃষ্ণক উডুখলত বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু যিমান জৰী জোৰে, সিমানেই দুই আঙুল পৰিমাণে কম হয়। অৱশেষত মাতৃৰ কষ্ট দেখি কৃষ্ণই নিজেই বান্ধ খায়।
এই ঘটনাবোৰৰ মাজেৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ দুষ্টামি, অভিমান, ভয়, চতুৰালি, মাতৃপ্ৰেম আৰু ঐশ্বৰিক মহিমা একেলগে প্ৰকাশ পাইছে।
৯। ‘মহাকোপে কোঠা পশিলন্ত। সিঞ্চিৰাই লৱণু ভুঞ্জন্ত।।’ — কোনে অতি খঙেৰে কোঠাত সোমাইছিল? তেওঁ কিয় লৱণুবোৰ ছটিয়াই খাইছিল?
উত্তৰঃ শিশু শ্ৰীকৃষ্ণই অতি খঙেৰে কোঠাত সোমাইছিল।
মাতৃ যশোদাই কৃষ্ণক কোলাত লৈ স্তনপান কৰাই আছিল। সেই সময়তে চৌকাত থোৱা গাখীৰ উতলি অহা দেখি যশোদাই কৃষ্ণক কোলাৰ পৰা নমাই থৈ গাখীৰ নমাবলৈ যায়।
হেঁপাহ পলুৱাই মাতৃদুগ্ধ পান কৰিব নোপোৱাত কৃষ্ণৰ খং আৰু অভিমান হয়। সেই খঙতে তেওঁ কোঠাত সোমাই দধিভাণ্ড ভাঙে আৰু লৱণু চাৰিওফালে সিঁচৰিত কৰি নিজেও খায়। পাছত বান্দৰকো লৱণু খাবলৈ দিয়ে।
এই ঘটনাই শিশু কৃষ্ণৰ স্বাভাৱিক অভিমান, খং আৰু দুষ্টামিৰ ৰূপ প্ৰকাশ কৰে।
১০। কৃষ্ণক ধৰিবলৈ গৈ যশোদাৰ কেনে অৱস্থা হৈছিল বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কৃষ্ণৰ দুষ্টামি দেখি মাতৃ যশোদাই হাতত মাৰি লৈ তেওঁক ধৰিবলৈ খেদি যায়। মাকৰ খং দেখি কৃষ্ণ ভয় পাই পলাই ফুৰে আৰু সহজে ধৰা নিদিয়ে।
কৃষ্ণৰ পিছে পিছে দৌৰি যশোদা অত্যন্ত ক্লান্ত হৈ পৰে। দৌৰাৰ ফলত তেওঁৰ খোপা ঢিলা হৈ যায়, খোপাত পিন্ধা মালতী ফুল সৰি পৰে আৰু তেওঁ ফেঁপাই ভাগৰি পৰে।
মাতৃ যশোদাৰ এনে অৱস্থা দেখি কৃষ্ণৰ দয়া হয়। তেতিয়া তেওঁ পলোৱা বন্ধ কৰি নিজেই মাতৃৰ হাতত ধৰা দিয়ে।
এই ঘটনাই একফালে যশোদাৰ পুত্ৰস্নেহ আৰু আনফালে ভক্তৰ প্ৰতি ভগৱানৰ কৰুণা সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ কৰে।
‘খ’ — ভাষা বিষয়ক
১১। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ এটা বা দুটাকৈ সমাৰ্থক শব্দ লিখা।
কৰ্ণ
উত্তৰঃ কাণ, শ্ৰৱণেন্দ্ৰিয়।
অৰুণ
উত্তৰঃ ৰঙা, ৰক্তিম।
দধি
উত্তৰঃ দৈ।
বস্ত্ৰ
উত্তৰঃ বসন, কাপোৰ।
বদন
উত্তৰঃ মুখ, আনন।
লৱণু
উত্তৰঃ মাখন।
কোপ
উত্তৰঃ খং, ৰাগ।
দশন
উত্তৰঃ দাঁত।
দুগ্ধ
উত্তৰঃ গাখীৰ, ক্ষীৰ।
ঈশ্বৰ
উত্তৰঃ ভগৱান, পৰমেশ্বৰ।
১২। তলৰ পুৰণি অসমীয়া শব্দবোৰৰ আধুনিক ৰূপ লিখা।
উত্তৰঃ
| পুৰণি ৰূপ | আধুনিক ৰূপ |
|---|---|
| তাহাঙ্ক | তেওঁক / তাক |
| নোজোৰে | নাটে / নোজোৰে |
| খসি | খহি |
| ৰহিল | ৰ’ল |
| আসি | আহি |
| ভৈলা | হ’ল |
| আসন্ত | আহে / আহিছে |
| শিলায়ে | শিলেৰে |
| কাম্পে | কঁপে |
| মাৱক | মাকক |
| বসি | বহি |
| প্ৰয়াসি | চেষ্টা কৰি |
| খেদন্ত | খেদে / খেদি যায় |
১৩। তলৰ শব্দকেইটাত কি কাৰণত মূৰ্ধন্য ‘ণ’ বা ‘ষ’ হৈছে বুজাই লিখা— অৰুণ, কঙ্কণ, কৰ্ণ, শ্ৰোণী, ভাণ্ড, নিষেধি।
উত্তৰঃ
অৰুণ
‘ৰ’ৰ প্ৰভাৱত পিছৰ দন্ত্য ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
কঙ্কণ
এই শব্দত ‘ণ’ স্বাভাৱিকভাৱে মূৰ্ধন্য ৰূপত ব্যৱহৃত হৈছে।
কৰ্ণ
‘ৰ’ৰ পিছত থকা ‘ন’ মূৰ্ধন্য হৈ ‘ণ’ হৈছে।
শ্ৰোণী
‘ৰ’ৰ প্ৰভাৱত পিছৰ ‘ন’ মূৰ্ধন্য হৈ ‘ণ’ হৈছে।
ভাণ্ড
মূৰ্ধন্য বৰ্গৰ ‘ড’ৰ সৈতে যুক্ত হোৱা বাবে ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
নিষেধি
উপসৰ্গৰ প্ৰভাৱত দন্ত্য ‘স’ মূৰ্ধন্য ‘ষ’ হৈ ‘নিষেধি’ ৰূপ হৈছে।
১৪। পাঠটোত থকা অসমাপিকা ক্ৰিয়া শব্দ পাঁচোটা বাছি উলিয়াই লিখা।
উত্তৰঃ পাঠটোত থকা অসমাপিকা ক্ৰিয়া শব্দৰ পাঁচোটা উদাহৰণ হ’ল—
১. গৈয়া
২. পিন্ধি
৩. বান্ধি
৪. ধৰিয়া
৫. এৰি।
Teacher Generate Question Answer
১। অতি চমু প্ৰশ্নৰ উত্তৰ লিখা
(ক) ‘কৃষ্ণগীত গাৱন্ত সুন্দৰী’ — কৃষ্ণগীত গোৱা সুন্দৰীগৰাকী কোন?
উত্তৰঃ ‘কৃষ্ণগীত গাৱন্ত সুন্দৰী’ বুলি কোৱা সুন্দৰীগৰাকী হৈছে যশোদা।
(খ) ‘কৰ্ণত কুণ্ডল দোলে আতি’ — কাৰ কাণৰ কুণ্ডলৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত যশোদাৰ কাণৰ কুণ্ডলৰ কথা কোৱা হৈছে।
(গ) ‘কাম্পে কোপে অৰুণ অধৰ’ — ইয়াত কাৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণৰ অৰুণ অধৰৰ কথা কোৱা হৈছে।
(ঘ) ‘মথনিত ধৰিয়া নিষেধি’ — ‘মথনি’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘মথনি’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে গাখীৰ ঘুঁটিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ সঁজুলি।
(ঙ) ‘নোজোড়ে আঙুলি দুই জৰী’ — ইয়াত কাৰ জৰীৰ নাটনি হৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণক বান্ধিবলৈ মাক যশোদাৰ জৰীৰ নাটনি হৈছে।
(চ) ‘ৰুণ ঝুণ কেয়ূৰ কঙ্কণ’ — কাৰ কেয়ূৰ কঙ্কণৰ শব্দৰ কথা কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত যশোদাৰ কেয়ূৰ-কঙ্কণৰ ‘ৰুণ-ঝুণ’ শব্দৰ কথা কোৱা হৈছে।
২। ‘শিশুলীলা’ পাঠটিত ফুটি উঠা শ্ৰীকৃষ্ণৰ মানৱীয় ৰূপৰ বিষয়ে নিজৰ ভাষাৰে লিখা।
উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বিৰচিত ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ৰ অন্তৰ্গত ‘শিশুলীলা’ পাঠটিত শ্ৰীকৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক মহিমাৰ লগতে এক সাধাৰণ মানৱ শিশুৰ ৰূপ অতি জীৱন্ত ভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াত কৃষ্ণক কেৱল ভগৱান হিচাপে নহয়, বৰঞ্চ এক দুষ্ট, মৰমলগা আৰু স্বাভাৱিক শিশুৰূপে দেখুওৱা হৈছে। সাধাৰণ শিশুৱে যেনেকৈ মাকৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ দুষ্টামি কৰে, তেনেদৰে কৃষ্ণয়ো মাক যশোদাৰ লগত ঠেহ-পেচ কৰিছে, অভিমান কৰিছে আৰু মৰম বিচাৰিছে।
মাক ব্যস্ত হৈ থাকোতে কৃষ্ণই আমনি কৰিছে, কোলাত উঠিবলৈ জোৰ কৰিছে, স্তনপান নাপালে খং কৰিছে। খঙত দধিভাণ্ড ভাঙি লণ্ড-ভণ্ড কৰিছে, লৱনু চুৰ কৰি নিজেও খাইছে আৰু বান্দৰকো খুৱাইছে। এইবোৰ আচৰণ সম্পূৰ্ণ মানৱ শিশুৰ দৰে স্বাভাৱিক।
মাকৰ খং উঠাত ভয় পাই পলাই ফুৰা আৰু পাছত মাকৰ অৱস্থা দেখি নিজে ধৰা দিয়াটোও তেওঁৰ মানৱীয় দিশটোক স্পষ্ট কৰে। এইদৰে ‘শিশুলীলা’ত কৃষ্ণৰ দুষ্টামি, মৰম, ভয় আৰু অভিমান—এই সকলোবোৰ গুণেৰে তেওঁ এক চিৰন্তন শিশুৰ ৰূপত আমাৰ আগত উপস্থিত হৈছে।
৩। শংকৰদেৱৰ মহত্ত্বম সৃষ্টি ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ৰ বিষয়ে এটি চমুটোকা লিখা।
উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূর্ণ সৃষ্টি হৈছে ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’। এই গ্ৰন্থখন নাম-প্ৰসঙ্গৰ বাবে ৰচিত আৰু একশৰণ নাম ধৰ্মৰ মূল আধাৰ হিচাপে পৰিগণিত। ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ত ভক্তিৰসৰ প্ৰাধান্য বিশেষভাৱে লক্ষ্য কৰা যায়।
গ্ৰন্থখনত বিভিন্ন ছন্দৰ ব্যৱহাৰ, ভাষাৰ সহজতা আৰু সংগীতধৰ্মিতা বিশেষ লক্ষণীয়। ইয়াত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ লীলা, ভক্তিৰ মহিমা আৰু ধৰ্মীয় আদৰ্শসমূহ সুন্দৰকৈ উপস্থাপন কৰা হৈছে। ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ত মুঠ ৯টা অধ্যায় আছে, য’ত প্ৰতিটো অংশই ভক্তিৰ অনুভূতিৰে পৰিপূৰ্ণ।
ই কেৱল ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ নহয়, অসমীয়া সাহিত্যৰো এক অমূল্য সম্পদ। এই গ্ৰন্থই অসমৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাই আহিছে আৰু আজিও মানুহৰ হৃদয়ত বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰি আছে।
৪। ‘শিশুলীলা’ পাঠটিৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ ‘শিশুলীলা’ পাঠটি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ‘কীৰ্ত্তন-ঘোষা’ৰ অন্তৰ্গত এক গুৰুত্বপূর্ণ অংশ। এই পাঠত শ্ৰীকৃষ্ণৰ শিশুৰূপৰ লীলাৰ জৰিয়তে গভীৰ ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক তাৎপৰ্য প্ৰকাশ পাইছে।
ইয়াত দেখুওৱা হৈছে যে ত্ৰিজগতৰ প্ৰভু পৰমব্ৰহ্ম শ্ৰীকৃষ্ণেও ভকতৰ কল্যাণৰ বাবে সাধাৰণ মানৱ শিশুৰূপ ধৰি জন্ম গ্ৰহণ কৰে। মাতৃ যশোদাৰ সৈতে তেওঁৰ মৰম, দুষ্টামি আৰু লীলা—এইবোৰে ভগৱান আৰু ভক্তৰ মাজৰ অন্তৰংগ সম্পৰ্কটো স্পষ্ট কৰে।
এই পাঠৰ মূল তাৎপৰ্য হৈছে—ভগৱান সদায় ভক্তৰ অধীন। ভক্তিৰ শক্তিৰে ভগৱানক লাভ কৰিব পাৰি। যশোদাই ভক্তিৰ জৰিয়তে সেই পৰম ঈশ্বৰক পুত্ৰৰূপে লাভ কৰিছিল, যিজনক মহাযোগীসকলেও তপস্যাৰে লাভ কৰিব নোৱাৰে।
কিন্তু মানৱীয় অহংকাৰৰ বাবে যশোদাই কৃষ্ণক সাধাৰণ শিশু বুলি ভাবি বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল আৰু তাত ব্যৰ্থ হৈছিল। ইয়াৰ দ্বাৰা বুজা যায় যে ভগৱান অসীম আৰু সর্বশক্তিমান। কেৱল শুদ্ধ ভক্তিৰ দ্বাৰাই তেওঁক লাভ কৰা সম্ভৱ। এইয়ে ‘শিশুলীলা’ পাঠটিৰ মুখ্য তাৎপৰ্য।
৫। ‘তাহাঙ্ক তনয় মানি বলে। যশোদা বান্ধন্ত উডুখলে।’ — কথাষাৰৰ অন্তৰ্নিহিত তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বিৰচিত ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াত মাতৃ যশোদাই শ্ৰীকৃষ্ণক নিজৰ পুত্ৰ বুলি ভাবি উডুখলত বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰা ঘটনাটো প্ৰকাশ পাইছে।
যশোদা আছিল শ্ৰীকৃষ্ণৰ একান্ত ভক্ত। ভক্তিৰ বলতেই তেওঁ ত্ৰিজগতৰ প্ৰভুক পুত্ৰৰূপে লাভ কৰিছিল। যিজন ভগৱানক মহা যোগীসকলেও বহু তপস্যাৰ পিছতো লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেই ভগৱানেই যশোদাৰ ওচৰত সহজে ধৰা দিছিল।
কিন্তু মাতৃস্নেহ আৰু মানৱীয় ভাবনাৰ বাবে যশোদাই কৃষ্ণক সাধাৰণ শিশু বুলি ভাবিছিল। সেইবাবে তেওঁ কৃষ্ণৰ ওপৰত খং কৰি বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।
এই ঘটনাৰ দ্বাৰা বুজা যায় যে ভগৱান ভক্তৰ অধীন। ভকতে যি ৰূপত তেওঁক বিচাৰে, ভগৱানে সেই ৰূপতেই ধৰা দিয়ে। সেয়ে এই পদফাঁকিত ভক্তি আৰু ভগৱানৰ মাজৰ গভীৰ সম্পৰ্কৰ প্ৰকাশ ঘটিছে।
৬। ‘নাহি আদি অন্ত পূৰ্বাপৰ। পূৰ্ণব্ৰহ্মা জগত ঈশ্বৰ।।’ — ইয়াত কবিয়ে শিশু কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক গুণৰ প্ৰকাশ কেনেদৰে কৰিছে বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ উক্ত পদফাঁকিৰ জৰিয়তে শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে শ্ৰীকৃষ্ণৰ অসীম ঐশ্বৰিক গুণ আৰু মহিমা প্ৰকাশ কৰিছে। ইয়াত কোৱা হৈছে যে শ্ৰীকৃষ্ণৰ কোনো আদি-অন্ত নাই; তেওঁ অনন্ত আৰু চিৰন্তন। তেওঁয়ে এই বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সৃষ্টিকৰ্তা আৰু পৰম ঈশ্বৰ।
যদিও কৃষ্ণে যশোদাৰ ঘৰত শিশুৰূপে জন্ম লৈছে আৰু সাধাৰণ শিশুৰ দৰে দুষ্টামি কৰিছে—যেনে দধিভাণ্ড ভঙা, লৱনু খোৱা, বান্দৰক দিয়া আদি—তথাপিও তেওঁ মূলতঃ পৰমব্ৰহ্ম।
যশোদাই তেওঁক বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়ত বাৰে বাৰে ৰছীৰ দৈৰ্ঘ্য কম হোৱা ঘটনাই তেওঁৰ ঐশ্বৰিক শক্তিৰ প্ৰমাণ দিয়ে। অৱশেষত মাকৰ পৰিশ্ৰম দেখি কৃষ্ণই নিজেই বান্ধি ল’বলৈ অনুমতি দিয়ে।
এইদৰে কবিয়ে দেখুৱাইছে যে কৃষ্ণ একে সময়তে মানৱ শিশুও আৰু পৰম ঈশ্বৰো। তেওঁৰ এই দ্বৈত ৰূপেই তেওঁৰ মহিমাক অধিক গভীৰ কৰে।
৭। ব্যাখ্যা কৰা—
(ক) ‘যাক যোগী নপাৱে ধ্যানত। হেন হৰি পলান্ত ভয়ত।।’
উত্তৰঃ এই পদফাঁকি ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াত শ্ৰীকৃষ্ণৰ অসীম মহিমা আৰু ভক্তিৰ শক্তি প্ৰকাশ পাইছে।
যিজন ভগৱানক মহা মহা যোগীসকলেও ধ্যান আৰু তপস্যাৰে লাভ কৰিব নোৱাৰে, সেইজন শ্ৰীকৃষ্ণই মাতৃ যশোদাৰ ভয়ত পলাই ফুৰা দৃশ্যই অতি আশ্চৰ্যজনক।
ইয়াৰ দ্বাৰা বুজা যায় যে ভগৱান ভক্তৰ অধীন। যশোদাৰ ভক্তিৰ বলতেই তেওঁ কৃষ্ণক পুত্ৰৰূপে লাভ কৰিছিল আৰু কৃষ্ণয়ো সাধাৰণ শিশুৰ দৰে আচৰণ কৰিছিল।
সেয়ে কবিয়ে এই পদফাঁকিৰ জৰিয়তে ভগৱানৰ মহিমা আৰু ভক্তিৰ মহিমা দুয়োটাই সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ কৰিছে।
(খ) ‘ভাণ্ড ভাঙ্গি আবে যাইবি কোথা। খাইবো আজি কৃষ্ণ তোৰ মাথা।।’’
উত্তৰঃ এই পদফাঁকি ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াত মাতৃ যশোদাৰ খং আৰু মাতৃস্নেহৰ এক সুন্দৰ প্ৰকাশ দেখা যায়।
কৃষ্ণই দধিভাণ্ড ভাঙি লৱনু চটিয়াই দিয়াত যশোদাৰ খং উঠিছিল আৰু তেওঁ কৃষ্ণক গালি পাৰিছিল।
এই ঘটনাৰ জৰিয়তে মাতৃ-পুত্ৰৰ মাজৰ স্বাভাৱিক স্নেহ, খং আৰু মৰমৰ সম্পৰ্কটো স্পষ্টকৈ প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াত মানৱ জীৱনৰ এক সাধাৰণ কিন্তু মৰমলগা দৃশ্য অতি জীৱন্ত ৰূপত চিত্ৰিত হৈছে।
(গ) ‘পাচে পাচে যশোদা খেদন্ত। ভয়ে লাগ মাৱক নেদন্ত।।’
উত্তৰঃ এই পদফাঁকি ‘শিশুলীলা’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াত মাতৃ যশোদা আৰু শিশু কৃষ্ণৰ মাজৰ খং-অভিমানৰ এক দৃশ্য বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
কৃষ্ণই দুষ্টামি কৰাৰ পিছত যশোদাই তেওঁক ধৰিবলৈ পিছত পিছত খেদি গৈছিল। কিন্তু মাকৰ খং দেখি কৃষ্ণ ভয়তে পলাইছিল।
এই ঘটনাই শিশুৰ স্বাভাৱিক ভয় আৰু মাতৃৰ শাসনৰ দৃশ্যটো স্পষ্টকৈ দাঙি ধৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা কবিয়ে মাতৃ-পুত্ৰৰ মৰমলগা সম্পৰ্ক অতি সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ কৰিছে।
৮। শিশুলীলা পাঠৰ আধাৰত শ্ৰীকৃষ্ণৰ নানা ধৰণৰ কাৰ্যৰ বিষয়ে নিজৰ ভাষাৰে বিৱৰি লিখা।
উত্তৰঃ ‘শিশুলীলা’ পাঠত শ্ৰীকৃষ্ণৰ বিভিন্ন কাৰ্যৰ জৰিয়তে তেওঁৰ দুমুখীয়া ৰূপ—মানৱীয় আৰু ঐশ্বৰিক—দুয়োটাই সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ পাইছে।
শিশুৰূপে কৃষ্ণ অতি দুষ্ট আছিল। তেওঁ মাক যশোদাক বাৰে বাৰে আমনি কৰিছিল, কোলাত উঠিবলৈ জোৰ কৰিছিল আৰু স্তনপান নাপালে খং কৰিছিল। খঙত দধিভাণ্ড ভাঙিছিল, লৱনু সিঁচৰিত কৰিছিল আৰু বান্দৰকো খুৱাইছিল।
মাকৰ খং উঠাত তেওঁ ভয়তে পলাইছিল আৰু পাছত মাকৰ অৱস্থা দেখি নিজে ধৰা দিছিল। এইবোৰ কাৰ্যৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মানৱীয় দিশটো স্পষ্ট হয়।
আনহাতে, তেওঁৰ ঐশ্বৰিক ৰূপটোও প্ৰকাশ পাইছে। যশোদাই বান্ধিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়ত ৰছীৰ দৈৰ্ঘ্য কম হোৱা আৰু অৱশেষত নিজেই বান্ধি লোৱা ঘটনাই তেওঁৰ ভগৱানত্ব প্ৰকাশ কৰে।
এইদৰে কৃষ্ণৰ দুষ্টামি আৰু মহিমাৰ সমন্বয়ে পাঠটি অতি মনোমোহা হৈ উঠিছে।
৯। ‘মহাকোপে কোঠা পশিলন্ত সিঞ্চিৰাই লৱনু ভুজন্ত।’— কোনে অতি খঙেৰে কোঠাত সোমাইছিল? তেওঁ কিয় লৱণুবোৰ ছটিয়াই খাইছিল বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ শিশু কৃষ্ণই অতি খঙেৰে কোঠাত সোমাইছিল।
মাক যশোদাই কৃষ্ণক কোলাত লৈ স্তনপান কৰাইছিল, কিন্তু জুইত থকা গাখীৰ উতলি উঠাত তেওঁ কৃষ্ণক নামি থৈ গাখীৰ নমাবলৈ গৈছিল।
মাকে এইদৰে তেওঁক এৰি যোৱাত কৃষ্ণৰ খং উঠিছিল। সেই খঙতে তেওঁ দধিভাণ্ড ভাঙি লৱনুবোৰ চাৰিওফালে ছটিয়াই নিজেও খাইছিল আৰু বান্দৰকো দিছিল।
এই ঘটনাই শিশুৰ অভিমান আৰু খংৰ স্বাভাৱিক প্ৰকাশ দেখুৱায়।
১০। কৃষ্ণক ধৰিবলৈ গৈ যশোদাৰ কেনে অৱস্থা হৈছিল বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কৃষ্ণক ধৰিবলৈ গৈ যশোদা অতি ভাগৰি পৰিছিল।
কৃষ্ণ পলাই ফুৰাত তেওঁ পিছত পিছত দৌৰি গৈছিল আৰু এই দৌৰাদৌৰিৰ ফলত তেওঁ ক্লান্ত হৈ পৰিছিল। তেওঁৰ খোপা ঢিলা হৈ পৰিছিল আৰু খোপাত পিন্ধা মালতী ফুলবোৰো সৰি পৰিছিল।
মাকৰ এনে অৱস্থা দেখি কৃষ্ণই দয়া কৰি নিজে ধৰা দিছিল। ইয়াৰ দ্বাৰা মাতৃ-পুত্ৰৰ মৰম আৰু ভক্তি-সম্পৰ্কৰ এক সুন্দৰ প্ৰকাশ দেখা যায়।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post