গীত আৰু ছবি
‘ক’ — ভাব বিষয়ক
১। চমু উত্তৰ দিয়া
(ক) কেনে গীত আৰু কেনে ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে?
উত্তৰঃ যি গীত আৰু ছবিৰ অৰ্থ সৰ্বসাধাৰণে সহজে বুজি নাপায় আৰু যিবোৰে মানুহৰ মন আকৰ্ষণ কৰিব নোৱাৰে, তেনে গীত আৰু ছবিক সাধাৰণতে কোনেও ভাল নোবোলে।
(খ) সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিয়ে কেনেকৈ আমাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে?
উত্তৰঃ সদায় কাণেৰে শুনা সাধাৰণ কথাও যেতিয়া সুৰ, লয় আৰু মাধুৰ্যৰ সংযোগত গীতৰ ৰূপ লয়, তেতিয়া সেয়া হৃদয়স্পৰ্শী হৈ আমাৰ মন-প্ৰাণ আকৰ্ষণ কৰে।
(গ) কবিৰ মতে কোনবোৰ বস্তু অজৰ-অমৰ?
উত্তৰঃ কবিৰ মতে মিহি ভাব, মিহি গতি আৰু কৌশলী বিদ্যা অজৰ-অমৰ। সৎ আৰু কৌশলী শিল্পসৃষ্টিৰ কেতিয়াও প্ৰকৃত মৃত্যু নহয়।
(ঘ) কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়?
উত্তৰঃ যি গীত আৰু ছবি সহজবোধ্য, মনোগ্ৰাহী আৰু মানুহৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰিব পাৰে, তেনে গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি আদৰি লয়।
(ঙ) ‘সিহে পায় নিজে নিজে আলাসত ঠাই’ — ইয়াত ‘আলাস’ শব্দটোৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ইয়াত ‘আলাস’ শব্দৰ অৰ্থ আকাশ। কবিয়ে ৰূপক অৰ্থত বুজাইছে যে উৎকৃষ্ট গীত আৰু ছবিয়ে নিজ গুণৰ বলত উচ্চ স্থান আৰু সন্মান লাভ কৰে।
২। ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব কেনেকুৱা— কবিতাটোৰ সহায়ত বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ গীত আৰু ছবি দুয়োটাই সুকুমাৰ কলাৰ অন্তৰ্গত। এই দুয়োবিধ শিল্পই মানুহৰ অনুভূতি, সুখ-দুখ, আশা-আকাংক্ষা আৰু জীৱনৰ সৌন্দৰ্য প্ৰকাশ কৰিব পাৰে।
ভাল গীতৰ মূল শক্তি হৈছে তাৰ সহজবোধ্য ভাব, সুৰৰ মাধুৰ্য আৰু হৃদয়স্পৰ্শী প্ৰকাশ। এটা সাধাৰণ কথাও যেতিয়া সুৰৰ লগত মিলি গীত হয়, তেতিয়া সেই কথাই মানুহৰ মন গভীৰভাৱে স্পৰ্শ কৰিব পাৰে।
তেনেদৰে, সদায় দেখি থকা গছ-পাত বা সাধাৰণ কোনো দৃশ্যও চিত্ৰকৰৰ কল্পনা, ৰং আৰু কৌশলৰ জৰিয়তে ছবিত নতুন সৌন্দৰ্য লাভ কৰে।
কবিৰ মতে ভাল গীত আৰু ছবি—
- সহজে বুজিব পৰা,
- মানুহৰ অনুভূতি স্পৰ্শ কৰা,
- মনত আনন্দ জগোৱা,
- শিল্পীৰ কৌশল প্ৰকাশ কৰা
- আৰু যুগ যুগ ধৰি মানুহৰ মনত সাঁচ বহুৱাব পৰা হ’ব লাগে।
সেয়ে ভাল গীত আৰু ছবি কেৱল বিনোদনৰ বস্তু নহয়; এইবোৰ মানুহৰ মানসিক আৰু সাংস্কৃতিক জীৱন সমৃদ্ধ কৰা এক শক্তিশালী মাধ্যম।
৩। সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাতটিও ছবিত কিয় ভাল হৈ পৰে বুলি তুমি ভাবা? নিজৰ মতামত আগবঢ়োৱা।
উত্তৰঃ আমি দৈনন্দিন জীৱনত গছ-পাত, ফুল, নদী, আকাশ আদি বহু বস্তু সদায় দেখি থাকোঁ। অধিক পৰিচিত হোৱাৰ বাবে এইবোৰৰ সৌন্দৰ্যৰ প্ৰতি আমি বহু সময়ত বিশেষ মনোযোগ নিদিওঁ।
কিন্তু এজন চিত্ৰকৰে নিজৰ কল্পনা, ৰং, বিন্যাস আৰু অংকন-কৌশলৰ জৰিয়তে সেই একেটা সাধাৰণ বস্তু নতুন ৰূপত উপস্থাপন কৰে। ফলত আগতে সাধাৰণ যেন লগা গছ-পাত এটাও ছবিত মনোমোহা আৰু আকৰ্ষণীয় হৈ উঠে।
অৰ্থাৎ শিল্পীৰ কৌশলে সাধাৰণ বস্তুৰ মাজত লুকাই থকা সৌন্দৰ্য মানুহৰ চকুৰ আগত নতুনকৈ প্ৰকাশ কৰে। সেইবাবেই সদায় দেখি থকা গছ-পাতটিও ছবিত অধিক ভাল লাগে।
৪। কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে আৰু কোনবোৰ গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি আদৰি লৈ আলাসত ঠাই দিয়ে?
উত্তৰঃ যি গীতৰ কথা অত্যন্ত জটিল আৰু যাৰ ভাব মানুহে সহজে উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰে, তেনে গীত সৰ্বসাধাৰণৰ মনত সহজে ঠাই লাভ নকৰে। তেনেদৰে যি ছবিৰ মূল ভাব বা অৰ্থ একেবাৰে বুজিব নোৱাৰি আৰু যিয়ে মানুহৰ মনত কোনো অনুভূতি জগাব নোৱাৰে, তেনে ছবিও সহজে জনপ্ৰিয় নহয়।
আনহাতে, যি গীত সহজবোধ্য, সুৰীয়া আৰু হৃদয়স্পৰ্শী, সেই গীত সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহে ভাল পায়। যি ছবিয়ে শিল্পীৰ কৌশলৰ জৰিয়তে সহজে কোনো ভাব বা সৌন্দৰ্য প্ৰকাশ কৰিব পাৰে, সেই ছবিকো মানুহে আদৰি লয়।
কেতিয়াবা গীতৰ ভাষা সম্পূৰ্ণ বুজি নাপালেও সুৰৰ মাধুৰ্যই মানুহৰ মন আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। তেনেদৰে ছবিৰ সকলো অৰ্থ স্পষ্ট নোহোৱাকৈও ৰং, আকৃতি আৰু শিল্পকৌশলে দৰ্শকৰ মন জয় কৰিব পাৰে।
এইদৰে শিল্পীৰ সৃষ্টিশীল কৌশলৰ বলত যিবোৰ গীত আৰু ছবি সৰ্বজনীন আবেদন লাভ কৰে, সেইবোৰে নিজ গুণে উচ্চ স্থান বা ‘আলাসত ঠাই’ লাভ কৰে।
৫। ‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাটোৰ সাৰাংশ লিখা।
উত্তৰঃ ‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাটিত কবিয়ে গীত আৰু চিত্ৰকলাৰ সৌন্দৰ্য, সাৰ্বজনীনতা আৰু চিৰন্তন মূল্যৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে।
কবিৰ মতে গীত আৰু ছবি মানুহৰ মনৰ ভাব প্ৰকাশৰ শক্তিশালী মাধ্যম। কিন্তু গীত বা ছবি মানুহৰ মনত স্থায়ী স্থান পাবলৈ হ’লে সেইবোৰৰ মাজত সহজতা, সৌন্দৰ্য আৰু শিল্পকৌশল থাকিব লাগিব।
মানুহে সদায় দেখি থকা গছ-পাতো চিত্ৰকৰৰ হাতত ছবিৰ ৰূপ ল’লে নতুন আৰু মনোমোহা হৈ উঠে। তেনেদৰে সদায় শুনি থকা সাধাৰণ কথাও সুৰ আৰু লয়ৰ সংযোগত গীত হ’লে হৃদয়স্পৰ্শী হয়।
কবিয়ে কৌশলী বিদ্যাৰ চিৰস্থায়ী শক্তিৰ কথাও কৈছে। সত্যিকাৰ শিল্পৰ কোনো মৃত্যু নাই। দেশ, কাল আৰু পৰিৱেশ অনুসৰি ইয়াৰ ৰূপ সলনি হ’ব পাৰে, কিন্তু তাৰ অন্তৰ্নিহিত সৌন্দৰ্য আৰু আবেদন যুগ যুগ ধৰি জীয়াই থাকে।
সেয়ে কবিতাটোৰ মূল বক্তব্য হ’ল—সৰল ভাব, মাধুৰ্য আৰু কৌশলৰ সমন্বয়ে সৃষ্টি হোৱা উৎকৃষ্ট শিল্পই মানুহৰ হৃদয় জয় কৰি অজৰ-অমৰ হৈ থাকে।
৬। ব্যাখ্যা কৰা
(ক) ‘সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাতটিও
ছবিটিত ভাল হৈ পৰে,
সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিও
গীত হ’লে প্ৰাণ টানি ধৰে।’
উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ ‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে শিল্পৰ সৃষ্টিশীল শক্তিৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে।
দৈনন্দিন জীৱনত আমি গছ-পাত আদি বহু বস্তু সদায় দেখি থাকোঁ। সেইবোৰ আমাৰ বাবে ইমান পৰিচিত যে আমি সাধাৰণতে সেইবোৰৰ সৌন্দৰ্য লক্ষ্য নকৰোঁ। কিন্তু চিত্ৰকৰে নিজৰ কল্পনা, ৰং আৰু অংকন-কৌশলৰ জৰিয়তে সেই একেটা গছ-পাত ছবিত উপস্থাপন কৰিলে সেয়া নতুন আৰু মনোমোহা হৈ উঠে।
একেদৰে, আমি প্ৰতিদিনে বহু সাধাৰণ কথা শুনোঁ। কিন্তু সেই কথাই যেতিয়া সুৰ, লয় আৰু মধুৰ কণ্ঠৰ সংযোগত গীতৰ ৰূপ পায়, তেতিয়া সেয়া মানুহৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰে।
সেয়ে কবিতাফাঁকিটোৰ মূল তাৎপৰ্য হৈছে—শিল্পীৰ কৌশলে সাধাৰণ বস্তু বা কথাকো অসাধাৰণ, সুন্দৰ আৰু হৃদয়স্পৰ্শী কৰি তুলিব পাৰে।
(খ) ‘মিহি ভাব মিহি গতি কৌশলী বিদ্যাৰ
নাই মৃত্যু অজৰ-অমৰ,
য’তে পৰে ত’তে গজে, বিভিন্ন আকাৰ—
ঠাই বুজি দীঘল-ডাঙৰ।’
উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ ‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে উৎকৃষ্ট শিল্প আৰু কৌশলী বিদ্যাৰ চিৰস্থায়ী স্বৰূপৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে।
গায়ক বা চিত্ৰকৰৰ সৃষ্টিৰ মাজত যদি সূক্ষ্ম ভাব, সুন্দৰ গতি আৰু দক্ষ কৌশল থাকে, তেন্তে সেই সৃষ্টি সময়ৰ লগে লগে নষ্ট হৈ নাযায়। বৰং সেয়া বিভিন্ন দেশ, কাল আৰু পৰিৱেশত নতুন নতুন ৰূপ লৈ বিকশিত হয়।
এটা ভাল গীত বা ছবিৰ মূল ভাব সাৰ্বজনীন হ’লে ভাষা বা অঞ্চলৰ সীমাও অতিক্ৰম কৰিব পাৰে। শিল্পৰ ৰূপ সময়ৰ সৈতে সলনি হ’ব পাৰে, কিন্তু উৎকৃষ্ট শিল্পৰ প্ৰভাৱ মানুহৰ মনত জীয়াই থাকে।
সেই কাৰণেই কবিয়ে কৌশলী বিদ্যাক অজৰ-অমৰ বুলি অভিহিত কৰিছে।
‘খ’ — ভাষা বিষয়ক
৭। সমাৰ্থক শব্দ লিখা।
জগত
উত্তৰঃ বিশ্ব, সংসাৰ।
উলাহ
উত্তৰঃ আনন্দ, হৰ্ষ।
চকু
উত্তৰঃ নেত্ৰ, নয়ন।
সৰু
উত্তৰঃ ক্ষুদ্ৰ, সৰু।
ভাল
উত্তৰঃ উত্তম, উৎকৃষ্ট।
কাণ
উত্তৰঃ কৰ্ণ, শ্ৰৱণেন্দ্ৰিয়।
৮। বাক্য ৰচনা কৰা।
কৌশলী বিদ্যা
উত্তৰঃ শিল্পীৰ কৌশলী বিদ্যাই সাধাৰণ দৃশ্যকো মনোমোহা কৰি তুলিব পাৰে।
অজৰ-অমৰ
উত্তৰঃ মহান শিল্পকৰ্ম যুগ যুগ ধৰি অজৰ-অমৰ হৈ থাকে।
আলাসত ঠাই
উত্তৰঃ উৎকৃষ্ট সৃষ্টিয়ে নিজ গুণে মানুহৰ হৃদয়ত আৰু আলাসত ঠাই লাভ কৰে।
ডাঙৰ-দীঘল
উত্তৰঃ পিতৃ-মাতৃয়ে বহু যত্নেৰে সন্তানক ডাঙৰ-দীঘল কৰে।
৯। বিপৰীত শব্দ লিখা।
মিহি
উত্তৰঃ খহটা।
প্ৰাণ
উত্তৰঃ নিষ্প্ৰাণ।
মৃত্যু
উত্তৰঃ জন্ম।
মূল
উত্তৰঃ গৌণ।
ক্ষুদ্ৰ
উত্তৰঃ বৃহৎ / ডাঙৰ।
Teacher Generate Question Answer
১। চমু উত্তৰ দিয়া:
(ক) কেনে গীত আৰু কেনে ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে?
উত্তৰঃ যি গীত বুজিবলৈ কষ্ট হয় আৰু যি ছবিৰ মূল অৰ্থ সকলোয়ে বুজি নাপায়, তেনে গীত আৰু ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে।
(খ) সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিয়ে কেনেকৈ আমাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে?
উত্তৰঃ সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিও যদি গীতৰ ৰূপ লয়, তেন্তে সেয়া মধুৰ হৈ উঠে আৰু মন-প্ৰাণক আকৰ্ষণ কৰে।
(গ) কবিৰ মতে কোনবোৰ বস্তু অজৰ-অমৰ?
উত্তৰঃ কবিৰ মতে মিহি ভাব, মিহি গতি আৰু কৌশলী বিদ্যাৰ কোনো মৃত্যু নাই; এইবোৰ বস্তু অজৰ-অমৰ।
(ঘ) কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়?
উত্তৰঃ যি গীত আৰু ছবি সকলোয়ে সহজে বুজি পায় আৰু যিয়ে সকলোকে আনন্দ দিয়ে, তেনে গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়।
(ঙ) ‘সিহে পায় নিজে নিজে আলাসত ঠাই’—ইয়াত ‘আলাস’ শব্দটোৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ইয়াত ‘আলাস’ শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে সন্মানজনক স্থান বা বিশেষ ঠাই।
২। ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব কেনেকুৱা—বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কবিতাটোৰ জৰিয়তে কবিয়ে ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ কৰিছে। ভাল গীত আৰু ছবি এনে হোৱা উচিত যাক সকলো মানুহে সহজে বুজি পাব পাৰে আৰু যিয়ে সকলোৰে মনত আনন্দ জগাব পাৰে।
ভাল গীতে মানুহৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰে আৰু মনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়। তেনেদৰে ভাল ছবিয়ে মানুহৰ চকুত ধৰা দি মনত ঠাই লয়। সাধাৰণ বস্তুবোৰো গীত আৰু ছবিৰ জৰিয়তে সুন্দৰ আৰু মনোমোহা হৈ উঠে।
সেয়ে ভাল গীত আৰু ছবি কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম নহয়, ই মানুহৰ মন-প্ৰাণ জাগ্ৰত কৰি সমাজত আনন্দ আৰু সৌন্দৰ্য বঢ়ায়।
৩। সদায় চকুৰে দেখা গছ পাতটিও ছবিত কিয় ভাল হৈ পৰে বুলি তুমি ভাবা?
উত্তৰঃ মোৰ মতে, ছবিত শিল্পীয়ে নিজৰ কল্পনা, ৰং আৰু কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সাধাৰণ বস্তুবোৰকো সুন্দৰ ৰূপ দিয়ে। গছ-পাত আমি সদায় দেখা সত্বেও ছবিত সেয়া নতুন ৰূপত উপস্থাপন হয়।
ছবিত ৰঙৰ ব্যৱহাৰ, বিন্যাস আৰু সৃজনশীলতাৰ বাবে সাধাৰণ গছ-পাতো আকৰ্ষণীয় আৰু মনোমোহা হৈ উঠে। সেয়ে ছবিত দেখা গছ-পাত বাস্তৱতকৈ অধিক সুন্দৰ যেন লাগে।
৪। কেনে গীত আৰু ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে আৰু কোনবোৰক সকলোৱে ভাল বুলি আদৰি লয়—বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ যি গীত বুজিবলৈ জটিল আৰু যাৰ অৰ্থ সহজে ধৰা নপৰে, তেনে গীতক মানুহে সাধাৰণতে ভাল নোবোলে। তেনেদৰে যি ছবিৰ মূল ভাব সকলোয়ে বুজি নাপায়, সেই ছবিও আকৰ্ষণীয় নহয়।
আনহাতে, যি গীত সহজ, মধুৰ আৰু সকলোৰে মনত আনন্দ জগায়, সেই গীত সকলোয়ে ভাল পায়। যি ছবিয়ে সহজে বুজাব পাৰে আৰু দেখাত মনোমোহা হয়, সেই ছবিকো মানুহে সন্মান দিয়ে আৰু আদৰি লয়।
৫। ‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাটোৰ সাৰাংশ লিখা।
উত্তৰঃ ‘গীত আৰু ছবি’ কবিতাটোত কবিয়ে ভাল গীত আৰু ছবিৰ গুণাগুণ আৰু মহত্ত্ব বৰ্ণনা কৰিছে। কবিৰ মতে, গীত আৰু ছবি এনে হোৱা উচিত যাক সকলোয়ে সহজে বুজি পাব পাৰে আৰু যিয়ে মানুহৰ মনত আনন্দ জগাব পাৰে।
যি গীত আৰু ছবি জটিল আৰু বুজিবলৈ কঠিন, সেইবোৰ মানুহে ভাল নাপায়। কিন্তু যি গীত আৰু ছবি সহজ আৰু হৃদয় স্পৰ্শ কৰে, সেইবোৰেই সকলোৰে প্ৰিয় হয়।
কবিয়ে আৰু কৈছে যে গীত আৰু ছবিৰ জৰিয়তে সাধাৰণ বস্তুবোৰো সুন্দৰ হৈ উঠে আৰু মানুহৰ মনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়। মিহি ভাব আৰু কৌশলৰ কোনো মৃত্যু নাই; এইবোৰ সদায় জীয়াই থাকে।
৬। ব্যাখ্যা কৰা:
(ক)
‘সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাতটিও ছবিটিত ভাল হৈ পৰে,
সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিও গীত হ’লে প্ৰাণ টানি ধৰে।’
উত্তৰঃ এই কবিতাফাঁকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে গীত আৰু ছবিৰ সৌন্দৰ্য প্ৰকাশ কৰিছে।
আমি দৈনন্দিন জীৱনত দেখা গছ-পাত সাধাৰণ যেন লাগে, কিন্তু ছবিত সেয়া শিল্পীৰ কল্পনা আৰু কৌশলৰ বাবে অধিক সুন্দৰ হৈ উঠে। তেনেদৰে, সাধাৰণ কথা গীতৰ ৰূপ ল’লে সেয়া মধুৰ হৈ পৰে আৰু মানুহৰ মন-প্ৰাণ আকৰ্ষণ কৰে।
ইয়াৰ দ্বাৰা বুজা যায় যে শিল্পে সাধাৰণ বস্তুবোৰকো অসাধাৰণ কৰি তুলিব পাৰে।
(খ)
‘মিহি ভাব মিহি গতি কৌশলী বিদ্যাৰ নাই মৃত্যু অজৰ-অমৰ
য’তে পৰে ত’তে গজে, বিভিন্ন আকাৰ ঠাই বুজি দীঘল-ডাঙৰ।’
উত্তৰঃ এই কবিতাফাঁকিত কবিয়ে শিল্প আৰু কৌশলৰ চিৰন্তনত্ব বৰ্ণনা কৰিছে।
মিহি ভাব, কৌশলী বিদ্যা আৰু সুন্দৰ সৃষ্টিশীলতাৰ কোনো মৃত্যু নাই; এইবোৰ সদায় জীয়াই থাকে। এইবোৰ বিভিন্ন ঠাইত বিভিন্ন ৰূপত বিকাশ লাভ কৰে।
ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে শিল্প আৰু জ্ঞান সময়ৰ সৈতে নাশ নহয়, বৰঞ্চ নতুন নতুন ৰূপত বিকশিত হৈ সদায় সমাজত প্ৰভাৱ পেলাই থাকে।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post