◻️ ১০০-১৫০ শব্দৰ ভিতৰত উত্তৰ
১। কিয় গান্ধীজীয়ে দক্ষিণ আফ্রিকাৰ পৰা আহি ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ লগত নিজকে জড়িত কৰিছিল?
উত্তৰঃ
মহাত্মা গান্ধী ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত তেওঁ ভাৰতীয়সকলৰ ওপৰত হোৱা বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে সফলভাৱে সত্যাগ্ৰহ আন্দোলন চলাইছিল। এই অভিজ্ঞতাই তেওঁক বুজাই দিলে যে জনসাধাৰণক সংগঠিত কৰি অহিংসা পদ্ধতিৰে বৃহৎ পৰিৱর্তন সম্ভৱ। ভাৰতলৈ আহি তেওঁ দেখিলে যে দেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলন মূলতঃ শিক্ষিত আৰু মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ মাজতেই সীমাবদ্ধ। সেয়ে তেওঁ সাধাৰণ কৃষক, শ্রমিক আৰু গাঁওবাসীৰ সৈতে নিজকে জড়িত কৰি আন্দোলনক গণভিত্তিক কৰি তুলিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে সকলো শ্ৰেণীৰ লোক একেলগে অংশগ্ৰহণ নকৰিলে স্বাধীনতা লাভ সম্ভৱ নহয়। এইদৰে তেওঁ ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ লগত নিজকে সম্পৃক্ত কৰিছিল।
২। খেদা আৰু চাম্পাৰণৰ কৃষক-শ্রমিকৰ সমস্যা গান্ধীজীয়ে কেনেকৈ সমাধা কৰিছিল?
উত্তৰঃ
গান্ধীজীয়ে চাম্পাৰণ (১৯১৭) আৰু খেদা (১৯১৮) আন্দোলনৰ জৰিয়তে কৃষক-শ্রমিকৰ সমস্যা সমাধানৰ চেষ্টা কৰিছিল। চাম্পাৰণত নীল খেতিয়কে কৃষকসকলক জোৰপূৰ্বক নীল চাষ কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল। গান্ধীজীয়ে তদন্ত কৰি সত্যাগ্ৰহ আৰম্ভ কৰিলে, ফলত চৰকাৰে কৃষকৰ সমস্যা সমাধান কৰিবলৈ বাধ্য হয়। খেদাত খৰাং পৰিস্থিতিৰ বাবে কৃষকসকলে খাজনা দিব পৰা নাছিল। গান্ধীজীয়ে কৃষকসকলক সংগঠিত কৰি চৰকাৰক খাজনা মুকলি কৰিবলৈ দাবী জনালে। শেষত চৰকাৰে কিছু ৰেহাই দিবলৈ বাধ্য হয়। এইবোৰ আন্দোলন অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ সফল উদাহৰণ আছিল।
৩। অসহযোগ আন্দোলন কিয় কৰিব লগা হৈছিল?
উত্তৰঃ
অসহযোগ আন্দোলন ১৯২০ চনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰণ আছিল ৰাউলাট আইন, জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড আৰু খিলাফত সমস্যা। এই ঘটনাবোৰে ভাৰতীয়সকলৰ মনত ইংৰাজ চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে তীব্ৰ ক্ষোভ সৃষ্টি কৰিছিল। গান্ধীজীয়ে বিশ্বাস কৰিছিল যে ইংৰাজ চৰকাৰ ভাৰতীয়সকলৰ সহযোগিতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। সেয়ে যদি ভাৰতীয়সকলে চৰকাৰৰ সৈতে সহযোগ বন্ধ কৰে, তেন্তে শাসন চলোৱা কঠিন হ’ব। এই উদ্দেশ্যে তেওঁ চৰকাৰী চাকৰি, বিদ্যালয়, উপাধি, বিদেশী বস্তু আদি বৰ্জন কৰাৰ আহ্বান জনালে। এই আন্দোলনৰ জৰিয়তে স্বাধীনতা সংগ্ৰাম গণ আন্দোলনত পৰিণত হয়।
৪। অসহযোগ আন্দোলনৰ গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ
অসহযোগ আন্দোলন ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়। এই আন্দোলনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে সাধাৰণ মানুহক বৃহৎ পৰিসৰত আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ উদ্বুদ্ধ কৰিছিল। কৃষক, শ্রমিক, ছাত্ৰ আৰু মধ্যবিত্ত শ্ৰেণী সকলে সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন আৰু স্বদেশী সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছিল। কংগ্ৰেছ সংগঠনো অধিক গণভিত্তিক হৈ পৰিছিল। এই আন্দোলনে ভাৰতীয়সকলৰ মাজত জাতীয় ঐক্য আৰু আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰিছিল। যদিও আন্দোলনটো ১৯২২ চনত স্থগিত কৰা হৈছিল, তথাপিও ই স্বাধীনতা সংগ্ৰামক নতুন দিশ দেখুৱাইছিল।
৫। আইন অমান্য আন্দোলনৰ স্বৰূপ কি? গান্ধীজীয়ে কিয় এই আন্দোলন কৰিছিল?
উত্তৰঃ
আইন অমান্য আন্দোলন (১৯৩০) আছিল অহিংসা পদ্ধতিৰে চৰকাৰী আইন ভংগ কৰাৰ আন্দোলন। ইয়াৰ মুখ্য উদ্দেশ্য আছিল ব্রিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ জনোৱা। গান্ধীজীয়ে লোণ আইন ভংগ কৰি দাণ্ডী যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল। এই আন্দোলনৰ কাৰণ আছিল চাইমন কমিচনৰ বিৰোধ, পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী আৰু চৰকাৰৰ দমনমূলক নীতি। এই আন্দোলনত কৃষক, শ্রমিক, মহিলা আৰু ছাত্ৰ সকলে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ই বিশ্বৰ দৃষ্টি ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামলৈ আকৰ্ষণ কৰিছিল।
৬। দাণ্ডী যাত্ৰাৰ তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ
দাণ্ডী যাত্ৰা (১৯৩০) আইন অমান্য আন্দোলনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল। গান্ধীজীয়ে আহমেদাবাদৰ পৰা দাণ্ডীলৈ গৈ লোণ আইন ভংগ কৰিছিল। এই যাত্ৰাই সাধাৰণ মানুহক আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। লোণ এটা দৈনন্দিন ব্যৱহাৰৰ বস্তু হোৱাত সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহ ইয়াৰ সৈতে জড়িত হৈছিল। এই আন্দোলনে বিশ্বৰ মনোযোগ ভাৰতলৈ আকৰ্ষণ কৰিছিল আৰু ইংৰাজ শাসনৰ অন্যায় স্পষ্ট কৰিছিল।
৭। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন গান্ধীজীয়ে কিয় কৰিব লগা হৈছিল?
উত্তৰঃ
ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন ১৯৪২ চনত আৰম্ভ হৈছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ইংৰাজ চৰকাৰে ভাৰতীয়সকলৰ মতামত নোলোৱাকৈ ভাৰতক যুদ্ধত জড়িত কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে অসন্তোষ বৃদ্ধি পাইছিল। গান্ধীজীয়ে “কৰ বা মৰ” শ্লোগান দি ইংৰাজক ভাৰত এৰি যাবলৈ আহ্বান জনালে। এই আন্দোলন তৎক্ষণাৎ দমন কৰা হৈছিল যদিও ই স্বাধীনতাৰ পথ সুগম কৰিছিল।
৮। ১৯৪২ৰ জাতীয় আন্দোলনক কিয় গণ আন্দোলন বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰঃ
১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনক গণ আন্দোলন কোৱা হয় কাৰণ ইয়াত সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। নেতাসকল আটক হোৱাৰ পিছতো সাধাৰণ মানুহে নিজে আন্দোলন আগবঢ়াই নিলে। ছাত্ৰ, কৃষক, শ্রমিক, মহিলা সকলে সক্ৰিয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। এই আন্দোলনে ইংৰাজ শাসনৰ ভেটি কঁপাই তুলিছিল।
৯। ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত গান্ধীজীৰ স্থান নির্ণয় কৰা।
উত্তৰঃ
মহাত্মা গান্ধী ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী নেতা আছিল। তেওঁ অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ মাধ্যমে আন্দোলন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ নেতৃত্বত অসহযোগ, আইন অমান্য আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন সংগঠিত হৈছিল। তেওঁ আন্দোলনক গণভিত্তিক কৰি তুলিছিল আৰু সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহক একত্ৰিত কৰিছিল। সেয়ে তেওঁক “জাতিৰ পিতা” বোলা হয়।
◻️ চমু ৰচনা
১০। গান্ধীজীয়ে খিলাফট আন্দোলন কিয় চামিল কৰিছিল?
উত্তৰঃ
গান্ধীজীয়ে খিলাফট আন্দোলনক জাতীয় আন্দোলনৰ লগত চামিল কৰিছিল হিন্দু-মুছলমান ঐক্য গঢ়ি তুলিবলৈ। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে দুয়োটা সম্প্ৰদায় একত্ৰিত হ’লে স্বাধীনতা সংগ্ৰাম অধিক শক্তিশালী হ’ব। এইদৰে তেওঁ জাতীয় ঐক্যৰ ওপৰত জোৰ দিছিল।
১১। জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডৰ কাৰণ আৰু ফলাফল
উত্তৰঃ
কাৰণঃ ৰাউলাট আইনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ
ফলাফলঃ ইংৰাজৰ বিৰুদ্ধে তীব্ৰ ক্ষোভ, স্বাধীনতা আন্দোলনৰ তীব্ৰতা বৃদ্ধি