কৃষক
১। তলৰ পদ্যফাকিৰ আঁচ টনা শব্দকেইটাৰ ঠাইত কাষৰ বাকচত থকা একে অৰ্থ মিলা শব্দ আনি পদ্যফাকি পুনৰ লিখা।
তোমাৰ যহতে লোকে আর্জি বিদ্যাধন
স্বদেশৰ উন্নতি সাধিছে,
তোমাৰে উৎপন্ন লৈ কিনা-বেচা কৰি
সদাগৰে লক্ষ্মীক বান্ধিছে।
উত্তৰঃ
তোমাৰ যহতে মানুহে ঘটি বিদ্যাধন
মাতৃভূমিৰ উন্নয়ন সাধিছে,
তোমাৰে উৎপাদন লৈ ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰি
সাউদে লক্ষ্মীক বান্ধিছে।
২। তলত দিয়া প্ৰশ্নবোৰৰ শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিয়াই সঠিক বৃত্তটো পূৰ কৰা—
(i) “সদাগৰে লক্ষ্মীক বান্ধিছে।” — ইয়াত ‘লক্ষ্মীক বান্ধিছে’ বাক্যাংশই কি বুজাইছে?
(ক) ধন-সম্পত্তি বন্দী কৰি ৰাখিছে।
(খ) ধন-সম্পত্তিৰে ভঁৰাল সাজিছে।
(গ) ধন-সম্পত্তি আহৰণ কৰি চহকী হৈছে।
(ঘ) ধন-সম্পত্তি আছুতীয়াকৈ ৰাখিছে।
উত্তৰঃ (গ) ধন-সম্পত্তি আহৰণ কৰি চহকী হৈছে।
(ii) কাৰ গুণত লোকসকলে বিদ্যাশিক্ষা লাভ কৰি স্বদেশত উন্নতি সাধিছে বুলি কবিয়ে কৈছে?
(ক) পিতৃৰ।
(খ) সমাজৰ।
(গ) কৃষকৰ।
(ঘ) সদাগৰৰ।
উত্তৰঃ (গ) কৃষকৰ।
৩। কবিতাটোৰ মূলভাব লিখা।
উত্তৰঃ ‘কৃষক’ কবিতাটোৰ মূলভাব হ’ল সমাজত কৃষকৰ অপৰিসীম অৱদান, কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু শ্ৰমৰ মৰ্যাদা প্ৰকাশ কৰা। কৃষকসকলে ৰ’দ-বৰষুণ নেওচি কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰি খাদ্য-শস্য উৎপাদন কৰে আৰু তেওঁলোকৰ উৎপাদিত শস্যৰ ওপৰত সমগ্ৰ সমাজ নিৰ্ভৰশীল।
কবিয়ে কৃষকক পিতৃৰ তুল্য আৰু প্ৰাণদাতা বুলি কৈছে। এজন পিতৃয়ে যেনেকৈ নিজৰ সন্তানক পোহপাল দিয়ে, ঠিক তেনেদৰে কৃষকেও নিজৰ কষ্ট আৰু ঘামৰ বিনিময়ত দেশবাসীক অন্ন যোগান ধৰে। কৃষকৰ শ্ৰমৰ ফলতেই মানুহে বিদ্যাশিক্ষা লাভ কৰে, বেপাৰ-বাণিজ্য চলে আৰু দেশৰ উন্নতি সাধন হয়।
যদি কৃষকে এটা বাৰিষা কাল খেতি নকৰি বহি থাকে, তেনেহ’লে দেশত খাদ্যৰ অভাৱ আৰু হাহাকাৰ লাগিব। কৃষকসকল স্বাধীন, আত্মনিৰ্ভৰশীল আৰু পৰিশ্ৰমী। তেওঁলোকে কাৰো ওচৰত হাত নপতাকৈ নিজৰ শ্ৰমৰ জৰিয়তে জীৱন নিৰ্বাহ কৰে আৰু দেশৰ গৌৰৱ আৰু মৰ্যাদা ৰক্ষা কৰে। সেয়েহে কবিতাটোৰ জৰিয়তে কৃষকসকলৰ প্ৰতি সন্মান আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
৪। চমু উত্তৰ দিয়া—
(ক) জীৱন নাৱৰ গুৰি ব’ঠা ধৰি কৃষকে কাক জীয়াই ৰাখিছে?
উত্তৰঃ জীৱন নাৱৰ গুৰি ব’ঠা ধৰি কৃষকে সমগ্ৰ মানৱ সমাজক জীয়াই ৰাখিছে।
(খ) কৃষকক কাৰ তুল্য বুলি কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ কৃষকক পিতৃৰ তুল্য বুলি কোৱা হৈছে।
(গ) কৃষকৰ উৎপাদন কিনা-বেচা কৰি কোনে লক্ষ্মীক বান্ধিছে?
উত্তৰঃ কৃষকৰ উৎপাদন কিনা-বেচা কৰি সদাগৰে লক্ষ্মীক বান্ধিছে।
(ঘ) দেশত কেতিয়া হাহাকাৰ লাগিব বুলি কবিতাটিত কৈছে?
উত্তৰঃ যদি কৃষকে এটা বাৰিষা কাল খেতি নকৰি বহি থাকে, তেতিয়া দেশত হাহাকাৰ লাগিব বুলি কবিতাটিত কৈছে।
৫। তলত দিয়া প্ৰশ্নকেইটাৰ উত্তৰ আলোচনা কৰি কোৱা আৰু লিখা।
(ক) এটা বাৰিষা কাল যদি কৃষকে খেতি নকৰি বহি থাকে, তেনেহ’লে দেশত কি কি সমস্যা হ’ব পাৰে?
উত্তৰঃ যদি এটা বাৰিষা কাল কৃষকে খেতি নকৰি বহি থাকে, তেন্তে দেশত খাদ্যৰ তীব্ৰ অভাৱ হ’ব আৰু হাহাকাৰ লাগিব। মানুহৰ জীৱন-যাপনত অসুবিধা হ’ব, বেপাৰ-বাণিজ্য ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ব আৰু দেশৰ উন্নতিত বাধা আহিব। সমাজৰ স্বাভাৱিক ব্যৱস্থাও বিঘ্নিত হ’ব।
(খ) “তোমাৰ সমান নাই দেশ-হিতকৰ” — ইয়াত ‘তোমাৰ’ বুলি কাক কৈছে আৰু তেওঁক কিয় দেশ-হিতকৰ বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ ইয়াত ‘তোমাৰ’ বুলি কৃষকক কোৱা হৈছে। কৃষকে কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰি সকলোৰে বাবে খাদ্য-শস্য উৎপাদন কৰে আৰু সমগ্ৰ সমাজক জীয়াই ৰাখে। কৃষকৰ উৎপাদনৰ ফলতেই দেশৰ বেপাৰ-বাণিজ্য আৰু উন্নতি সাধন হয়। সেইবাবেই কবিয়ে কৃষকক দেশ-হিতকৰ বুলি কৈছে।
(গ) কবিতাটোত কবিয়ে কৃষকক কি কি নামেৰে বিভূষিত কৰিছে, বাছি উলিয়াই লিখা।
উত্তৰঃ কবিতাটোত কবিয়ে কৃষকক—
- জীৱন নাৱৰ গুৰিয়াল
- পিতৃৰ তুল্য
- দেশ-হিতকৰ
- প্ৰাণদাতা
- মুকলিমূৰীয়া
- দেশৰ চিয়া
আদি নামেৰে বিভূষিত কৰিছে।
(ঘ) কবিয়ে কৃষকক পিতৃৰ লগত কিয় তুলনা কৰিছে? কাৰণ দৰ্শোৱা।
উত্তৰঃ এজন পিতৃয়ে যিদৰে নিজৰ সন্তান আৰু পৰিয়ালৰ সুখ-সুবিধাৰ বাবে কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে, ঠিক সেইদৰে কৃষকেও অশেষ কষ্ট সহ্য কৰি সমগ্ৰ দেশবাসীৰ বাবে খাদ্য উৎপাদন কৰে। পিতৃয়ে সন্তানক পোহপাল দি জীয়াই ৰাখে আৰু কৃষকেও অন্ন যোগাই সমগ্ৰ সমাজক জীয়াই ৰাখে। সেইবাবেই কবিয়ে কৃষকক পিতৃৰ লগত তুলনা কৰিছে।
(ঙ) কবিয়ে কৃষকক কিয় প্ৰাণদাতা বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ মানুহৰ জীৱন নিৰ্বাহৰ বাবে খাদ্য অতি প্ৰয়োজনীয়। কৃষকে ধান, শাক-পাচলি আৰু বিভিন্ন খাদ্য-শস্য উৎপাদন কৰি দেশবাসীক খুৱাই জীয়াই ৰাখে। কৃষক অবিহনে খাদ্যৰ অভাৱ হ’ব আৰু মানুহৰ জীৱন বিপদত পৰিব। সেইবাবেই কবিয়ে কৃষকক প্ৰাণদাতা বুলি কৈছে।
(চ) কৃষিকাৰ্যক এটা বৃত্তি হিচাপে লৈও মানুহে কেনেদৰে জীৱন নিৰ্বাহ কৰিব পাৰে লিখা।
উত্তৰঃ কৃষিকাৰ্যক এটা স্বাধীন বৃত্তি হিচাপে লৈ মানুহে সৎ, আত্মনিৰ্ভৰশীল আৰু সন্মানজনকভাৱে জীৱন নিৰ্বাহ কৰিব পাৰে। কৃষকে নিজৰ মাটিত খেতি কৰি বিভিন্ন শস্য উৎপাদন কৰে আৰু সেই শস্য বিক্ৰী কৰি উপাৰ্জন কৰিব পাৰে।
কৃষকসকলে নিজৰ পৰিশ্ৰমৰ জৰিয়তে পৰিয়ালৰ ভৰণ-পোষণ চলায় আৰু কাৰো ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰাকৈ স্বাধীনভাৱে জীৱন অতিবাহিত কৰে। কৃষিৰ জৰিয়তে দেশৰ খাদ্যৰ চাহিদাও পূৰণ হয় আৰু দেশৰ উন্নতিত সহায় হয়।
৬। ব্যাখ্যা কৰা—
“স্বাধীন কিৰিষি কৰি আপোন ইচ্ছাৰে
তুমিয়েই মুকলিমূৰীয়া,
নাপাতা কালৈকো হাত নধৰা খাটনি
ৰাখিছা দেশৰ তুমি চিয়া।”
উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথিত অন্তৰ্ভুক্ত তুলসীচন্দ্ৰ বৰুৱা ৰচিত ‘কৃষক’ কবিতাটিৰ পৰা লোৱা হৈছে।
এই কবিতাফাঁকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে কৃষকৰ স্বাধীন, আত্মনিৰ্ভৰশীল আৰু পৰিশ্ৰমী জীৱনৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। কৃষকে নিজৰ ইচ্ছামতে স্বাধীনভাৱে খেতি-বাতি কৰি জীৱন নিৰ্বাহ কৰে। তেওঁলোকে নিজৰ প্ৰয়োজন পূৰণৰ বাবে কাৰো ওচৰত হাত নপাতে আৰু আনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়।
কৃষকসকলে নিজৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰম, আত্মসন্মান আৰু স্বাধীন মনোভাৱৰ জৰিয়তে নিজৰ লগতে সমগ্ৰ দেশৰ গৌৰৱ আৰু মৰ্যাদা ৰক্ষা কৰি আহিছে। সেইবাবেই কবিয়ে কৃষকক ‘মুকলিমূৰীয়া’ আৰু দেশৰ ‘চিয়া’ বুলি অভিহিত কৰিছে।
৭। কবিতাটোত থকা কেইটামান শব্দৰ অৰ্থ লিখি মূল শব্দটোৰে একোটাকৈ বাক্য ৰচনা কৰা।
| শব্দ | অৰ্থ | বাক্য ৰচনা |
|---|---|---|
| ব’ঠা | নাও চলোৱা সঁজুলি | নাৱৰীয়াজনে ব’ঠা মাৰি নাওখন আগুৱাই লৈ গ’ল। |
| সৰ্বদায় | সদায় | আমি সৰ্বদায় সৎ পথত চলিব লাগে। |
| যহতে | গুণতে | কৃষকসকলৰ যহতে দেশবাসীয়ে খাদ্য লাভ কৰে। |
| চিয়া | পো-নাতিৰ দিনলৈকে থকা যশস্যা বা খ্যাতি | সৎ কৰ্মৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ চিয়া ৰাখিব পাৰে। |
| ছাৰখাৰ | সমূলি নষ্ট | বানপানীয়ে খেতিপথাৰ ছাৰখাৰ কৰিলে। |
| খাটনি | কাতৰ প্ৰাৰ্থনা | দুখীয়া মানুহজনে সহায়ৰ বাবে খাটনি ধৰিলে। |
১১। (খ) তলত দিয়া প্ৰবচনকেইটি দলত আলোচনা কৰি বহলাই লিখা।
(i) “ঘন ঘনকৈ দিবা আলি, পৰ্বততো ৰুবা শালি।
আহিনে কাতিয়ে ৰাখিবা পানী, মাহেকে পষেকে চিকুণাবা তল।”
উত্তৰঃ এই প্ৰবচনটোৰ জৰিয়তে কৃষিকাৰ্যত পানী সংৰক্ষণ আৰু পথাৰৰ যত্ন লোৱাৰ গুৰুত্ব বুজোৱা হৈছে। পথাৰত ভালদৰে আলি দিলে পানী সহজে ওলাই নাযায় আৰু খেতিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানী ধৰি ৰাখিব পাৰি। সঠিকভাৱে পানী সংৰক্ষণ কৰিব পাৰিলে ঢালযুক্ত বা পাহাৰীয়া ঠাইতো ধান খেতি কৰিব পৰা যায়।
আহিন আৰু কাতি মাহত পথাৰত পানী থকাটো প্ৰয়োজনীয়। খেতিয়কে সময়ে সময়ে পথাৰৰ তল পৰিষ্কাৰ কৰি যত্ন ল’ব লাগে। অৰ্থাৎ ভাল উৎপাদনৰ বাবে নিয়মীয়া যত্ন, পৰিশ্ৰম আৰু সঠিক ব্যৱস্থাপনা অতি প্ৰয়োজনীয়।
(ii) “তিনিশ ষাঠি জোপা ৰুবা কল, মাহেকে পষেকে চিকুণাবা তল।
পাত পচলা লাভত খাবা, লংকাৰ বণিজ ঘৰতে পাবা।”
উত্তৰঃ এই প্ৰবচনটোৱে কল খেতিৰ লাভজনক দিশৰ বিষয়ে বুজাইছে। যদি এজন খেতিয়কে নিয়মিতভাৱে কলগছ ৰোৱে আৰু সময়ে সময়ে গছৰ তল পৰিষ্কাৰ কৰি ৰাখে, তেন্তে কল খেতিৰ পৰা যথেষ্ট লাভ কৰিব পাৰি।
কলৰ ফল বিক্ৰী কৰি উপাৰ্জন কৰিব পাৰি আৰু কলপাত, পচলা আদিও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াত “লংকাৰ বণিজ” বুলি লাভজনক ব্যৱসায়ৰ সৈতে কল খেতিক তুলনা কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ কল খেতিয়েও মানুহক স্বাৱলম্বী কৰি তুলিব পাৰে।
(iii) “ষোল্ল চাহত মূলা, তাৰ আধাত তুলা।
তাৰ আধাত ধান, বিনা চাহত পাণ।”
উত্তৰঃ এই প্ৰবচনটোৰ জৰিয়তে বিভিন্ন শস্যৰ বাবে মাটি কেনেদৰে প্ৰস্তুত কৰিব লাগে সেই বিষয়ে বুজোৱা হৈছে। মূলা খেতিৰ বাবে মাটি অধিকবাৰ চহাব লাগে, তুলা খেতিৰ বাবে তাৰ তুলনাত কম আৰু ধান খেতিৰ বাবে তাৰো কম চহালেই হয়। পাণ খেতিৰ বাবে বিশেষভাৱে মাটি চহোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই বুলি প্ৰবচনটোৱে বুজাইছে।
ইয়াৰ মাজেৰে কৃষকে শস্য অনুসৰি মাটি প্ৰস্তুত কৰাৰ বিষয়ে জানিব পাৰে।
১২। তলত দিয়া বৃত্তিসমূহৰ বিষয়ে চমুটোকা লিখা।
শিক্ষক
উত্তৰঃ শিক্ষক সমাজৰ পথপ্ৰদৰ্শক। তেওঁলোকে শিক্ষাৰ্থীক জ্ঞান দান কৰি সৎ আৰু আদৰ্শবান নাগৰিক হিচাপে গঢ়ি তোলে। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভৱিষ্যৎ নিৰ্মাণত শিক্ষকৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। সমাজৰ উন্নতিৰ ক্ষেত্ৰতো শিক্ষকৰ অৱদান মূল্যবান।
আৰক্ষী
উত্তৰঃ আৰক্ষীয়ে সমাজত আইন-শৃঙ্খলা বজাই ৰাখে। তেওঁলোকে অপৰাধ দমন কৰি মানুহৰ জীৱন আৰু সম্পত্তিৰ সুৰক্ষা দিয়ে। বিপদ বা দুৰ্যোগৰ সময়তো আৰক্ষীয়ে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে। সমাজত শান্তি বজাই ৰখাত আৰক্ষীৰ ভূমিকা গুৰুত্বপূৰ্ণ।
চিকিৎসক
উত্তৰঃ চিকিৎসকসকলে ৰোগীক চিকিৎসা কৰি সুস্থ কৰি তোলে। তেওঁলোকে মানুহৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰে। অসুস্থ মানুহক সুস্থ কৰি তোলা চিকিৎসকৰ প্ৰধান দায়িত্ব।
গায়ক
উত্তৰঃ গায়কে গান গাই মানুহক আনন্দ দিয়ে। সংগীতৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে মানুহৰ মনোৰঞ্জন কৰাৰ লগতে সংস্কৃতি সংৰক্ষণতো সহায় কৰে। গায়কৰ সুমধুৰ কণ্ঠই মানুহৰ মন আনন্দিত কৰি তোলে।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post