ভাৰতীয় সংস্কৃতি
অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰাণ কি?
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰাণ হ’ল ইয়াৰ ক্ৰমবৰ্ধমান জীৱন্ত শক্তি।
২। “ফ্ৰম ভলগা টু গংগা” কাৰ ৰচনা?
উত্তৰঃ “ফ্ৰম ভলগা টু গংগা” পণ্ডিত ৰাহুল সংস্কৃতায়নৰ ৰচনা।
৩। সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে “কালিয়দমন”ক কি আখ্যা দিছে?
উত্তৰঃ সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে “কালিয়দমন”ক আৰ্যই অনাৰ্যক সংস্কৃত কৰাৰ এটা প্ৰতীকধৰ্মী নৃত্য বুলি আখ্যা দিছে।
৪। কোনটো যুগক ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ বিস্তাৰ যুগ বুলিব পাৰি?
উত্তৰঃ প্ৰকৃততে বৌদ্ধধৰ্মৰ প্ৰচাৰৰ যুগটোক ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ বিস্তাৰৰ যুগ বুলিব পাৰি।
৫। শিৱ আৰু শক্তি পূজাৰ মূল ক’ত আৱিষ্কাৰ হৈছিল?
উত্তৰঃ প্ৰত্নতাত্ত্বিক পণ্ডিতসকলৰ মতে শিৱ আৰু শক্তি পূজাৰ মূল মহেঞ্জোদাৰোৰ সংস্কৃতিৰ পৰা আৱিষ্কাৰ হৈছিল।
৬। ইছলামীয় ভাস্কৰ্যৰ মূল সম্পদ কি?
উত্তৰঃ ইছলামীয় ভাস্কৰ্যৰ মূল সম্পদ হ’ল গঠনৰ সৰলতা আৰু সূক্ষ্মতা।
৭। অজন্তাৰ ছবিবোৰত প্ৰকাশ পোৱা ভাববস্তু দুটা কি কি?
উত্তৰঃ অজন্তাৰ ছবিবোৰত প্ৰকাশ পোৱা ভাববস্তু দুটা হৈছে— সন্ন্যাস জীৱন আৰু সমূহীয়া বা সাংসাৰিক জীৱন।
৮। গান্ধীজীয়ে নতুন যুগৰ ভাৰতীয় সংস্কৃতি কেনেকুৱা হ’ব লাগে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে?
উত্তৰঃ গান্ধীজীয়ে নতুন যুগৰ ভাৰতীয় সংস্কৃতি এক বিৰাট সমন্বয়ৰ বস্তু হ’ব লাগে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।
৯। সুকুমাৰ কলাৰ ভিতৰত কোনটো শিল্পক বেছি স্থায়ী বোলা হৈছে?
উত্তৰঃ সুকুমাৰ কলাৰ ভিতৰত চিত্ৰ-শিল্পক বেছি স্থায়ী বুলি কোৱা হৈছে।
চমু আৰু দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ
১০। হেম বৰুৱাৰ সাহিত্য-চৰ্চা সম্পৰ্কে এটি চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ অসমীয়া সাহিত্যৰ বিশিষ্ট লেখক হেম বৰুৱাই প্ৰায় ৩৫ খন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কাব্য গ্ৰন্থ হ’ল ‘বালিচন্দা’ আৰু ‘মনময়ূৰী’। তেওঁৰ জনপ্ৰিয় কবিতাৰ ভিতৰত ‘মমতাৰ চিঠি’, ‘আইতা’ আদি প্ৰধান। ভ্ৰমণ কাহিনী লেখক হিচাপে তেওঁ বিশেষভাৱে খ্যাত; তেওঁৰ ‘সাগৰ দেখিছা’, ‘ৰঙা কৰবীৰ ফুল’ আদি ভ্ৰমণ কাহিনীসমূহ অসমীয়া সাহিত্যৰ অমূল্য সম্পদ। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ইংৰাজীত ‘The Red River and the Blue Hill’ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰাৰ লগতে ‘পছোৱা’ আলোচনীৰো সম্পাদক আছিল।
১১। “ভাৰতীয় সংস্কৃতি” পাঠটোৰ সাৰাংশ লিখা।
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতি এক বিৰাট সমন্বয়ৰ ফল। যুগ যুগ ধৰি আৰ্য, অনাৰ্য, মংগোলীয়, দ্ৰাবিড় আদি বিভিন্ন গোষ্ঠীৰ মিলনৰ জৰিয়তে এই সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছে। ক্ৰমবৰ্ধমান শক্তি আৰু আদৰ্শৰ আদান-প্ৰদানেই ইয়াৰ মূল চালিকা শক্তি। আৰ্যসকলে অনাৰ্যৰ কৃষ্টি গ্ৰহণ কৰি নিজৰ সংস্কৃতিক পৰিবৰ্ধন কৰিছিল। পাঠটিত বৌদ্ধ যুগৰ বিস্তাৰ, চুফীবাদৰ সৈতে উপনিষদৰ সাদৃশ্য, আৰু ইছলামীয় ভাস্কৰ্য তথা চিত্ৰকলাৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। সৰ্বশেষত কবিয়ে আশা প্ৰকাশ কৰিছে যে অতীতৰ সত্য আৰু সুন্দৰ সম্পদৰ আধাৰতহে নব্য ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ ভেটি নিৰ্মাণ কৰা উচিত।
১২। “ভাৰতীয় সংস্কৃতি এক বিৰাট সমন্বয়ৰ বস্তু”— কথাষাৰৰ যুক্তিযুক্ততা বিচাৰ কৰা।
উত্তৰঃ লেখক হেম বৰুৱাৰ মতে ভাৰতীয় সংস্কৃতি সাগৰৰ দৰে গভীৰ আৰু বিশাল। যিদৰে বিভিন্ন নদীৰ সোঁতে সাগৰক পুষ্ট কৰে, ঠিক তেনেদৰে বিভিন্ন জাতিৰ ভাষা-সংস্কৃতিয়ে ভাৰতীয় সংস্কৃতিক বিশালতা প্ৰদান কৰিছে। ভাৰতীয় ৰাজনীতি, সমাজনীতি, শিল্প আৰু দৰ্শন— সকলোতে যুগ যুগ ধৰি হোৱা আদান-প্ৰদানৰ প্ৰভাৱ দেখা পোৱা যায়। অনাৰ্যসকলৰ মৃতকৰ সৎকাৰ, লিংগ পূজা আদিও ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ অংশ হৈ পৰিছে। গতিকে ভাৰতীয় সংস্কৃতি এক সংমিশ্ৰিত আৰু সমন্বয়ৰ সংস্কৃতি।
১৩। “সভ্যতা আৰু সংস্কৃতি” শব্দ দুটাৰ মাজৰ পাৰ্থক্য বিচাৰ কৰা।
উত্তৰঃ সভ্যতা আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত স্পষ্ট পাৰ্থক্য আছে। ‘সভ্যতা’ই এটা বিশেষ সামাজিক বা ৰাজনৈতিক অৱস্থাক বুজায়, যাৰ মাপকাঠি হৈছে জীৱন-ধাৰণৰ প্ৰণালী, সুখ-সম্ভোগ আৰু দক্ষতা। আনহাতে, ‘সংস্কৃতি’ হ’ল এটা জাতিৰ অন্তৰ্নিহিত প্ৰতিভা বা জীৱন পদ্ধতি। ইয়াৰ পৰিচয় পোৱা যায় ভাষা, সাহিত্য আৰু সুকুমাৰ কলাৰ জৰিয়তে। সভ্যতাই মানুহৰ ‘বহিঃ জীৱন’ আৰু সংস্কৃতিয়ে মানুহৰ ‘অন্তঃ জীৱন’ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
১৪। উত্তৰ ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যৰ বিষয়ে পাঠৰ সহায়ত লিখা।
উত্তৰঃ উত্তৰ ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যত ইছলামীয় প্ৰভাৱ যথেষ্ট বেছি। ইয়াত বক্ৰ আৰু বৃত্তৰেখাৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ অধিক দেখা পোৱা যায়। হিন্দু ভাস্কৰ্যই ইছলামীয় পদ্ধতিৰ জটিলতা হ্ৰাস কৰিছিল আৰু ইছলামীয় ভাস্কৰ্যই হিন্দু শিল্পক নতুন কাৰু-কাৰ্য প্ৰদান কৰিছিল। তাজমহল, ফটেহপুৰ চিক্ৰি আদি এনে সমন্বয়ৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণ।
১৫। অজন্তাৰ গুহাৰ শিল্পকলাৰ এটি বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ অজন্তাৰ চিত্ৰকলাই ভাৰতীয় ইতিহাসত এক গৌৰৱোজ্জ্বল স্থান অধিকাৰ কৰিছে। ইয়াত সন্ন্যাস জীৱনৰ ধ্যান-মৌনতা আৰু সমূহীয়া জীৱনৰ প্ৰেম-যৌনতাৰ এক অদ্ভুত মিশ্ৰণ ঘটিছে। শিল্পীয়ে বাস্তৱ জীৱনৰ পুৰুষ-মহিলা আৰু শিশুৰ বিভিন্ন ভংগীমাক অতি নিপুণতাৰে অংকন কৰিছে। এই চিত্ৰসমূহে জীৱনৰ অখণ্ডতা আৰু এক সুন্দৰ সমন্বয়ৰ পৰিচয় দিয়ে।
১৬। মোগল সম্ৰাট বাবৰৰ আমোলত ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰা চিত্ৰকলাৰ ধাৰাটি কেনে আছিল?
উত্তৰঃ সম্ৰাট বাবৰৰ সময়ত প্ৰৱেশ কৰা চিত্ৰশিল্প আছিল মূলত ‘ব্যক্তিবাদী’। ইয়াত সমূহীয়া বা জনজীৱনৰ পৰিৱৰ্তে ব্যক্তিৰ চৰিত্ৰ আৰু জীৱন প্ৰকাশত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াত ভাৱ-প্ৰৱণতাৰ সলনি বুদ্ধি আৰু উৎসাহৰ পৰিচয় পোৱা গৈছিল। পিছলৈ এই নতুন ৰীতিৰ সৈতে ভাৰতৰ পুৰণি চিত্ৰধাৰাৰ মিলন ঘটি এক নতুন পদ্ধতিৰ সৃষ্টি হৈছিল।
১৭। উত্তৰ ভাৰতৰ সংগীতে কি নতুন বস্তু আমাৰ চকুত পেলায়?
উত্তৰঃ উত্তৰ ভাৰতীয় উচ্চাংগ সংগীতে এক নতুন বৈশিষ্ট্য আমাৰ চকুত পেলায়— সেয়া হ’ল গাম্ভীৰ্যৰ মাজত এক ‘উৰণীয়া ভাব’ৰ সংযোগ। এই উৰণীয়া ভাবটোৱে দৰাচলতে উচ্চাংগ সংগীতৰ ওপৰত জনজাতীয় বা লোক-সংগীতৰ প্ৰভাৱকে সূচায়।
১৮। ভাৰতীয় সংস্কৃতিত ইছলামৰ অৰিহণাৰ এটি টোকা লিখা।
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংস্কৃতিত ইছলামৰ প্ৰভাৱ অত্যন্ত গভীৰ। উপনিষদৰ দৰ্শনৰ সৈতে চুফীবাদৰ সাদৃশ্যই ধৰ্মীয় সমন্বয়ৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল। স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যৰ ক্ষেত্ৰত ইছলামীয় সৰলতা আৰু সূক্ষ্মতাই (যেনে: তাজমহল) হিন্দু শৈলীক চহকী কৰিছিল। চিত্ৰকলাত ব্যক্তিবাদী আৰ্ট আৰু ভাষাৰ ক্ষেত্ৰত উৰ্দ্দু শব্দৰ প্ৰৱেশ এক বিশেষ অৰিহণা। হিন্দু-মুছলমানৰ সংঘাতে ভাৰতীয় সমাজত নতুন বিপ্লৱৰ সৃষ্টি কৰিছিল যিয়ে আমাৰ আধ্যাত্মিক জগতখনকো কঁপাই তুলিছিল।
১৯। প্ৰাক্-মুছলিম যুগ আৰু মুছলিম যুগৰ ভাৰতীয় ভাস্কৰ্য আৰু শিল্পকলাৰ বিষয়ে এটি টোকা লিখা।
উত্তৰঃ প্ৰাক্-মুছলিম যুগৰ শিল্পকলাৰ নিদৰ্শন অজন্তাৰ গুহাৰ চিত্ৰসমূহত দেখা পোৱা যায়, য’ত সমূহীয়া জীৱনৰ প্ৰাৰ্চুয্য আৰু উদাৰতা আছিল মুখ্য। আনহাতে, মুছলিম যুগৰ শিল্পকলা আছিল মূলত ব্যক্তিবাদী। মোগল আমোলত চিত্ৰশিল্পত বুদ্ধিনিষ্ঠা আৰু ব্যক্তিৰ মাহাত্ম্য প্ৰকাশ পাইছিল। অজন্তাৰ সৰলতা আৰু মোগল যুগৰ ব্যক্তিবাদৰ সংমিশ্ৰণে ভাৰতীয় শিল্পক এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছিল, য’ত মোগল আৰু ৰাজপুট আৰ্টৰ দৰে বিশিষ্ট শৈলীৰ জন্ম হৈছিল।