মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। মহাত্মা গান্ধীৰ কেতিয়া জন্ম হৈছিল?
উত্তৰঃ মহাত্মা গান্ধীৰ জন্ম ১৮৬৯ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গুজৰাটৰ পোৰবন্দৰত হৈছিল।
২। সত্যাগ্ৰহৰ কৌশল গান্ধীয়ে কোন দেশত প্ৰথমে প্ৰয়োগ কৰিছিল?
উত্তৰঃ গান্ধীয়ে সত্যাগ্ৰহৰ কৌশল প্ৰথমে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত প্ৰয়োগ কৰিছিল।
৩। ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে কিয় ‘নাইট’ উপাধি ত্যাগ কৰিছিল?
উত্তৰঃ জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰতিবাদত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে দিয়া ‘নাইট’ উপাধি ত্যাগ কৰিছিল।
৪। খিলাফৎ আন্দোলনৰ সূচনা কাৰ নেতৃত্বত হৈছিল?
উত্তৰঃ ভাৰতত খিলাফৎ আন্দোলন মৌলানা মহম্মদ আলি আৰু চৌকত আলিৰ নেতৃত্বত আৰম্ভ হৈছিল।
৫। চৌৰীচৌৰাৰ ঘটনা কেতিয়া সংঘটিত হৈছিল?
উত্তৰঃ চৌৰীচৌৰাৰ ঘটনা ১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত সংঘটিত হৈছিল।
৬। লালা লাজপত ৰায়ৰ মৃত্যু কেনে পৰিস্থিতিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ছাইমন কমিছনৰ বিৰুদ্ধে লাহোৰত অনুষ্ঠিত প্ৰতিবাদী সমদলত পুলিচৰ লাঠীচাৰ্জত গুৰুতৰভাৱে আহত হৈ লালা লাজপত ৰায়ৰ মৃত্যু হৈছিল।
৭। পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী কেতিয়া আৰু কোন অধিৱেশনত উত্থাপন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯২৯ চনত জৱাহৰলাল নেহৰুৰ সভাপতিত্বত অনুষ্ঠিত লাহোৰ কংগ্ৰেছ অধিৱেশনত পূৰ্ণ স্বৰাজক মূল লক্ষ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।
৮। সবৰমতী আশ্ৰমৰ পৰা ডাণ্ডিলৈ দূৰত্ব কিমান?
উত্তৰঃ সবৰমতী আশ্ৰমৰ পৰা ডাণ্ডিলৈ দূৰত্ব প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ আছিল।
৯। ‘সীমান্ত গান্ধী’ বুলি কাক জনা যায়?
উত্তৰঃ খান আব্দুল গফৰ খানক ‘সীমান্ত গান্ধী’ নামেৰে জনা যায়।
১০। দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেলত কংগ্ৰেছক কোনে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল?
উত্তৰঃ লণ্ডনত অনুষ্ঠিত দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেলত মহাত্মা গান্ধীয়ে কংগ্ৰেছক এককভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।
১১। ১৯৩২ চনৰ সাম্প্ৰদায়িক বাঁটোৱাৰা কোন ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে ঘোষণা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰামছে মেকডোনাল্ডে সাম্প্ৰদায়িক বাঁটোৱাৰা ঘোষণা কৰিছিল।
১২। “কৰিম কিম্বা মৰিম” শ্লোগানটো কোন আন্দোলনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত গান্ধীয়ে “কৰিম কিম্বা মৰিম” শ্লোগান দিছিল।
১৩। আজাদ হিন্দ ফৌজৰ প্ৰতিষ্ঠাতা কোন?
উত্তৰঃ ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বা আজাদ হিন্দ ফৌজ গঠনৰ প্ৰথম উদ্যোগ কেপ্টেইন মোহন সিঙে গ্ৰহণ কৰিছিল। পাছত ৰাসবিহাৰী বসু আৰু সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ নেতৃত্বত ইয়াক সংগঠিত আৰু শক্তিশালী কৰা হয়।
১৪। “মোক তেজ দিয়া, মই তোমালোকক স্বাধীনতা দিম”— এই বিখ্যাত বাণীটো কাৰ?
উত্তৰঃ এই বিখ্যাত বাণীটো নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ।
১৫। ভাৰত-পাকিস্তান সীমাৰেখাক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰঃ ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ সীমাৰেখাক ৰেডক্লিফ ৰেখা বুলি কোৱা হয়।
১৬। ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত কোনগৰাকী ব্যক্তিৰ উত্থানক এক মাইলৰ খুঁটি বুলি গণ্য কৰা হয়?
উত্তৰঃ মহাত্মা গান্ধীৰ উত্থানক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ এক মাইলৰ খুঁটি বুলি গণ্য কৰা হয়।
১৭। ১৯১৭ চনৰ ৰুচ বিপ্লৱে কি প্ৰমাণ কৰি দেখুৱাইছিল?
উত্তৰঃ ৰুচ বিপ্লৱে প্ৰমাণ কৰিছিল যে সাধাৰণ জনতাৰ মাজতো অসীম শক্তি আৰু পৰিৱৰ্তন আনিব পৰা ক্ষমতা নিহিত থাকে।
১৮। ‘নাটাল ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছ’ কোনে গঠন কৰিছিল?
উত্তৰঃ দক্ষিণ আফ্ৰিকাত মহাত্মা গান্ধীয়ে ‘নাটাল ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছ’ গঠন কৰিছিল।
১৯। চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ ১৯১৭ চনত হৈছিল।
২০। ৰাওলাট আইন কেতিয়া গৃহীত হৈছিল?
উত্তৰঃ ৰাওলাট আইন ১৯১৯ চনত গৃহীত হৈছিল।
২১। “সত্যাগ্ৰহ হ’ল এক আধ্যাত্মিক আন্দোলন, এক বিশুদ্ধীকৰণ আৰু প্ৰায়চিত্তকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া”— কথাষাৰ কাৰ?
উত্তৰঃ কথাষাৰ মহাত্মা গান্ধীৰ।
২২। জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড কেতিয়া সংঘটিত হৈছিল?
উত্তৰঃ জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড ১৯১৯ চনৰ ১৩ এপ্ৰিলত সংঘটিত হৈছিল।
২৩। অসহযোগ আন্দোলন কেতিয়া বন্ধ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ চৌৰীচৌৰা ঘটনাৰ পাছত ১৯২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত অসহযোগ আন্দোলন স্থগিত কৰা হৈছিল।
২৪। আইন অমান্য আন্দোলনৰ অন্যতম প্ৰধান কাৰণ কি আছিল?
উত্তৰঃ ছাইমন কমিছনৰ বিৰুদ্ধে সৃষ্টি হোৱা অসন্তোষ আৰু ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰতীয় দাবী অগ্ৰাহ্য কৰা আইন অমান্য আন্দোলনৰ অন্যতম মুখ্য পটভূমি আছিল।
২৫। গান্ধীয়ে কেতিয়া দাণ্ডী যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ গান্ধীয়ে ১৯৩০ চনৰ ১২ মাৰ্চত দাণ্ডী যাত্ৰা আৰম্ভ কৰিছিল।
২৬। দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেল কেতিয়া অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেল ১৯৩১ চনত অনুষ্ঠিত হৈছিল।
২৭। মুছলিম লীগে ‘মুক্তি দিৱস’ কেতিয়া পালন কৰিছিল?
উত্তৰঃ মুছলিম লীগে ১৯৩৯ চনৰ ২২ ডিচেম্বৰত ‘মুক্তি দিৱস’ পালন কৰিছিল।
২৮। ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহৰ প্ৰথম সত্যাগ্ৰহী কোন আছিল?
উত্তৰঃ আচাৰ্য বিনোৱা ভাবে প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী আছিল।
২৯। ভাৰত স্বাধীনতা আইন ব্ৰিটিছ সংসদে কেতিয়া অনুমোদন কৰিছিল?
উত্তৰঃ ব্ৰিটিছ সংসদে ১৯৪৭ চনৰ জুলাই মাহত ভাৰত স্বাধীনতা আইন অনুমোদন কৰিছিল।
৩০। ৰাওলাট আইন কিয় কুখ্যাত আছিল?
উত্তৰঃ সন্দেহভাজন ব্যক্তিক বিনা বিচাৰে আটক আৰু কাৰাবন্দী কৰাৰ অধিকাৰ চৰকাৰক দিছিল বাবে ৰাওলাট আইন কুখ্যাত হৈছিল।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। সত্যাগ্ৰহ বুলিলে কি বুজা? গান্ধীয়ে ভাৰতত প্ৰথমে প্ৰয়োগ কৰা তিনিটা স্থানীয় সত্যাগ্ৰহৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ ‘সত্যাগ্ৰহ’ শব্দটো ‘সত্য’ আৰু ‘আগ্ৰহ’ শব্দৰ সমন্বয়ত গঠিত। ইয়াৰ মূল অৰ্থ হ’ল সত্যৰ ওপৰত অটল থাকা আৰু অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে অহিংস উপায়ে প্ৰতিবাদ কৰা। সত্যাগ্ৰহত শক্তি বা হিংসাৰ আশ্ৰয় নলয়; নৈতিক শক্তি, ধৈৰ্য, আত্মসংযম আৰু সত্যৰ ওপৰত বিশ্বাসৰ জৰিয়তে অন্যায়ৰ মোকাবিলা কৰা হয়।
গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত এই পদ্ধতিৰ সফল প্ৰয়োগ কৰাৰ পাছত ভাৰতত তিনিটা স্থানীয় সমস্যাত ইয়াক বিশেষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল—
(ক) চম্পাৰণ সত্যাগ্ৰহ, ১৯১৭: বিহাৰৰ চম্পাৰণত নীল খেতিয়কসকলে ইউৰোপীয় ভূস্বামীসকলৰ অত্যাচাৰ সহ্য কৰিবলগীয়া হৈছিল। গান্ধীয়ে কৃষকসকলৰ অভিযোগ শুনি তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ পক্ষে আন্দোলন কৰে।
(খ) খেড়া সত্যাগ্ৰহ, ১৯১৮: গুজৰাটৰ খেড়াত শস্য নষ্ট হোৱাৰ পাছতো চৰকাৰে কৃষকৰ পৰা সম্পূৰ্ণ খাজনা দাবী কৰিছিল। গান্ধীয়ে কৃষকসকলক সংগঠিত কৰি খাজনা ৰেহাইৰ দাবী উত্থাপন কৰে।
(গ) আহমেদাবাদ মিল শ্ৰমিক আন্দোলন: মিল মালিক আৰু শ্ৰমিকৰ মাজত মজুৰি লৈ বিবাদ সৃষ্টি হোৱাত গান্ধীয়ে শ্ৰমিকসকলৰ ন্যায্য দাবীৰ সমৰ্থনত সত্যাগ্ৰহৰ পথ গ্ৰহণ কৰে।
এই তিনিটা ঘটনাই ভাৰতীয় ৰাজনীতিত গান্ধীৰ সত্যাগ্ৰহ কৌশলক শক্তিশালী ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।
২। ভাৰতত খিলাফৎ আন্দোলন কিয় আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত তুৰস্কৰ পৰাজয়ৰ পাছত অটোমান সাম্ৰাজ্য দুৰ্বল হৈ পৰে। তুৰস্কৰ চুলতানক বহু মুছলমানে ইছলাম ধৰ্মৰ আধ্যাত্মিক নেতা বা ‘খলিফা’ হিচাপে গণ্য কৰিছিল। যুদ্ধৰ পাছত খলিফাৰ ক্ষমতা আৰু পবিত্ৰ ইছলামিক স্থানসমূহৰ ওপৰত তেওঁৰ নিয়ন্ত্ৰণ হ্ৰাস পোৱাত ভাৰতীয় মুছলমানসকলৰ মাজত গভীৰ অসন্তোষ সৃষ্টি হয়।
খলিফাৰ পূৰ্বৰ মৰ্যাদা ৰক্ষা আৰু তুৰস্কৰ প্ৰতি কঠোৰ নীতিৰ বিৰোধিতা কৰাৰ উদ্দেশ্যে ভাৰতত খিলাফৎ আন্দোলন গঢ় লৈ উঠে। মৌলানা মহম্মদ আলি আৰু চৌকত আলি ইয়াৰ মুখ্য নেতা আছিল।
মহাত্মা গান্ধীয়ে হিন্দু-মুছলমানৰ ঐক্য শক্তিশালী কৰি ব্ৰিটিছবিৰোধী আন্দোলনক গণভিত্তি দিব পাৰি বুলি অনুভৱ কৰি খিলাফৎ আন্দোলনক সমৰ্থন কৰে। ফলত খিলাফৎ আৰু অসহযোগ আন্দোলন এক সময়ত একে জাতীয় সংগ্ৰামৰ অংশত পৰিণত হয়।
৩। ১৯২০-২২ চনত গান্ধীয়ে কিয় অসহযোগ আন্দোলন আৰম্ভ কৰিছিল? ইয়াৰ কাৰ্যসূচী কি আছিল? কিয় আন্দোলন বন্ধ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ অসহযোগ আন্দোলন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতীয় জনসাধাৰণক ব্যাপকভাৱে সংগঠিত কৰা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গণআন্দোলন।
আন্দোলন আৰম্ভ হোৱাৰ কাৰণ
প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতীয়সকলে ব্ৰিটিছক বহু সহায় কৰিছিল। যুদ্ধৰ পাছত ৰাজনৈতিক অধিকাৰ বৃদ্ধি পাব বুলি আশা কৰা হৈছিল, কিন্তু সেই আশা পূৰণ নহ’ল। তাৰ বিপৰীতে—
- ১৯১৯ চনত দমনমূলক ৰাওলাট আইন জাৰি কৰা হয়।
- জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডে দেশবাসীক গভীৰভাৱে ক্ষুব্ধ কৰে।
- ব্ৰিটিছৰ অৰ্থনৈতিক শোষণ বৃদ্ধি পায়।
- খিলাফৎ সমস্যাই মুছলমান সমাজৰ মাজত অসন্তোষ সৃষ্টি কৰে।
- বিদেশী শাসনৰ বিৰুদ্ধে জাতীয় চেতনা অধিক শক্তিশালী হৈ উঠে।
আন্দোলনৰ কাৰ্যসূচী
অসহযোগ আন্দোলনত দেশবাসীক ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ সৈতে সহযোগিতা বন্ধ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল। তাৰ ভিতৰত—
- বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন,
- বিদেশী কাপোৰ আৰু সুৰাৰ দোকান বয়কট,
- চৰকাৰী বিদ্যালয়-মহাবিদ্যালয় ত্যাগ,
- জাতীয় শিক্ষানুষ্ঠান স্থাপন,
- চৰকাৰী উপাধি আৰু সন্মান ত্যাগ,
- আদালত আৰু চৰকাৰী ব্যৱস্থাৰ সৈতে অসহযোগ,
- স্বদেশী সামগ্ৰী আৰু খাদী ব্যৱহাৰ,
- স্বেচ্ছাসেৱক সংগঠন গঠন
আদি বিশেষ কাৰ্যসূচী আছিল।
আন্দোলন বন্ধ কৰাৰ কাৰণ
১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত চৌৰীচৌৰাত প্ৰতিবাদকাৰী আৰু পুলিচৰ মাজত সংঘৰ্ষ হয়। উত্তেজিত জনতাই এখন পুলিচ থানাত অগ্নিসংযোগ কৰে আৰু বহু পুলিচ নিহত হয়। এই ঘটনাই আন্দোলনৰ অহিংস চৰিত্ৰ নষ্ট কৰা বুলি গান্ধীয়ে অনুভৱ কৰে।
সেয়ে তেওঁ অহিংস নীতি ৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত অসহযোগ আন্দোলন স্থগিত কৰে।
৪। আইন অমান্য আন্দোলনৰ মূল লক্ষ্য আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ ১৯২০ৰ দশকৰ শেষভাগত ভাৰতীয় ৰাজনীতিত ব্ৰিটিছবিৰোধী অসন্তোষ অধিক তীব্ৰ হয়। ছাইমন কমিছনৰ বিৰোধিতা, পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী আৰু ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ অসহযোগিতাৰ ফলত আইন অমান্য আন্দোলনৰ পটভূমি সৃষ্টি হয়।
গান্ধীয়ে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ ওচৰত কিছুমান দাবী উত্থাপন কৰিছিল। সেইবোৰ মানি নোলোৱাত তেওঁ আইন ভংগৰ পথ গ্ৰহণ কৰে।
এই আন্দোলনৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ আছিল—
- লোণ আইন ভংগ আন্দোলনৰ প্ৰতীকী আৰম্ভণি।
- ১৯৩০ চনৰ ১২ মাৰ্চত গান্ধীয়ে ৭৮ জন অনুগামীৰ সৈতে সবৰমতীৰ পৰা ডাণ্ডিলৈ যাত্ৰা কৰে।
- ডাণ্ডিত লোণ তৈয়াৰ কৰি ব্ৰিটিছ আইন অমান্য কৰা হয়।
- দেশৰ বিভিন্ন ঠাইত কৰ নিদিয়া, বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন, প্ৰতিবাদী সভা আৰু শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হয়।
- মহিলা, কৃষক, ছাত্ৰ আৰু সাধাৰণ মানুহে ব্যাপকভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰে।
- উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত অঞ্চলত খান আব্দুল গফৰ খান আৰু তেওঁৰ ‘খুদাই খিদমতগাৰ’ সংগঠনে আন্দোলনত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা লয়।
- বহু নেতা আৰু আন্দোলনকাৰীক কাৰাবন্দী কৰা হয়।
এই আন্দোলনে ব্ৰিটিছ আইনৰ নৈতিক বৈধতাক প্ৰত্যাহ্বান জনাই স্বাধীনতাৰ দাবী অধিক শক্তিশালী কৰি তোলে।
৫। কি পৰিস্থিতিত ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সূচনা হৈছিল? ইয়াক স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ মাইলৰ খুঁটি বুলি কিয় ক’ব পাৰি?
উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতি অত্যন্ত জটিল হৈ উঠে। ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰতীয়সকলৰ মত নোলোৱাকৈ দেশখনক যুদ্ধত জড়িত কৰিছিল। এই সময়ত ভাৰতীয় নেতাসকলৰ মাজত তৎকালীন স্বাধীনতাৰ দাবী অধিক শক্তিশালী হয়।
১৯৪২ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ক্ৰিপছ মিছন ভাৰতলৈ পঠিয়ায়। কিন্তু মিছনটোৱে তৎক্ষণাৎ ক্ষমতা হস্তান্তৰৰ নিশ্চয়তা নিদিয়াত কংগ্ৰেছৰ বাবে প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণযোগ্য নহ’ল। ইয়াৰ লগতে জাপানৰ আগ্ৰাসনৰ আশংকা আৰু ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ ওপৰত আস্থা হ্ৰাস পোৱাত পৰিস্থিতি অধিক উত্তপ্ত হয়।
১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত বোম্বাইত নিখিল ভাৰত কংগ্ৰেছ কমিটিয়ে ভাৰত ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে। গান্ধীয়ে দেশবাসীক “কৰিম কিম্বা মৰিম” বুলি আহ্বান জনায়।
এই আন্দোলনক মাইলৰ খুঁটি বুলি কোৱাৰ কাৰণ হ’ল—
- ছাত্ৰ, কৃষক, মহিলা, শ্ৰমিকসহ সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।
- ব্ৰিটিছ শাসনৰ ভেটিত ব্যাপক চাপ সৃষ্টি হৈছিল।
- স্বাধীনতা এতিয়া দূৰ ভৱিষ্যতৰ লক্ষ্য নহৈ তাৎক্ষণিক জাতীয় দাবী হৈ পৰিছিল।
- নেতাসকল গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ পাছতো সাধাৰণ মানুহে নিজে আন্দোলন আগবঢ়াই নিছিল।
- এই আন্দোলনৰ পাছত ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসন দীঘলীয়া সময় ধৰি বজাই ৰখা কঠিন বুলি স্পষ্ট হৈ পৰে।
সেয়ে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনে ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামক চূড়ান্ত পৰ্যায়লৈ আগবঢ়াই নিছিল।
৬। ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনী বা আজাদ হিন্দ ফৌজৰ বিষয়ে এটা চমুটোকা লিখা।
উত্তৰঃ ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনী বা আজাদ হিন্দ ফৌজ ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ সশস্ত্ৰ অধ্যায়ৰ এক বিশেষ অংশ।
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত দক্ষিণ-পূব এছিয়াত জাপানৰ হাতত বন্দী হোৱা ভাৰতীয় সৈনিকসকলক লৈ কেপ্টেইন মোহন সিঙে প্ৰথমে ভাৰতীয় জাতীয় সেনা গঠনৰ উদ্যোগ লয়। পাছত ৰাসবিহাৰী বসুৱে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ভাৰতীয়সকলক সংগঠিত কৰি এই বাহিনীৰ পুনৰ্গঠনত সহায় কৰে।
১৯৪৩ চনত নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসু নেতৃত্ব গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আজাদ হিন্দ ফৌজ নতুন শক্তি লাভ কৰে। ২১ অক্টোবৰ, ১৯৪৩ত ছিংগাপুৰত তেওঁ আজাদ হিন্দৰ অস্থায়ী চৰকাৰ গঠন কৰে।
ফৌজখনৰ বিশেষ বৈশিষ্ট্য আছিল—
- “জয় হিন্দ” ইয়াৰ শক্তিশালী জাতীয় শ্লোগান আছিল।
- মহিলাসকলৰ বাবে ঝান্সি ৰাণী ৰেজিমেণ্ট গঠন কৰা হৈছিল।
- ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ যুদ্ধৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছিল।
- ব্রহ্মদেশ, ইম্ফল আৰু কহিমা অভিমুখে যুদ্ধ অভিযান চলোৱা হৈছিল।
- সুভাষ বসুৰ “মোক তেজ দিয়া, মই তোমালোকক স্বাধীনতা দিম” আহ্বানে সৈনিকসকলক গভীৰভাৱে অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল।
যুদ্ধৰ শেষত জাপানৰ পৰাজয়ৰ বাবে আজাদ হিন্দ ফৌজৰ সামৰিক অভিযান সফল নহ’ল। তথাপিও এই বাহিনীৰ সাহস, আত্মত্যাগ আৰু দেশপ্ৰেমে ভাৰতীয় জনমতত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায় আৰু স্বাধীনতাৰ আকাংক্ষা অধিক তীব্ৰ কৰি তোলে।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
১। গান্ধীৰ উত্থান কেতিয়াৰ পৰা বিশেষভাবে লক্ষ্যণীয় হয়?
উত্তৰঃ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পাছৰ সময়ছোৱাত ভাৰতীয় জাতীয় আন্দোলনত গান্ধীৰ নেতৃত্ব বিশেষভাবে শক্তিশালী হৈ উঠে।
২। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পাছত ভাৰতীয়সকলৰ আশা কি আছিল?
উত্তৰঃ যুদ্ধত ব্ৰিটিছক সহায় কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতীয়সকলে অধিক ৰাজনৈতিক অধিকাৰ আৰু স্বশাসন লাভৰ আশা কৰিছিল।
৩। যুদ্ধৰ পাছত ভাৰতীয়সকলৰ সেই আশা পূৰণ হৈছিলনে?
উত্তৰঃ নহয়। যুদ্ধৰ পাছতো ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰতীয়সকলৰ আশা পূৰণ নকৰাত গভীৰ অসন্তোষৰ সৃষ্টি হয়।
৪। ‘সত্যাগ্ৰহ’ শব্দৰ মূল অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ সত্যাগ্ৰহ মানে সত্যৰ ওপৰত দৃঢ়ভাৱে অটল থকা আৰু অহিংস উপায়ে অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা।
৫। দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ অভিজ্ঞতাই গান্ধীক কেনেদৰে সহায় কৰিছিল?
উত্তৰঃ দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বৰ্ণবৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে কৰা সংগ্ৰামে গান্ধীক সত্যাগ্ৰহ আৰু অহিংস আন্দোলনৰ সফল কৌশল গঢ়ি তুলিবলৈ সহায় কৰিছিল।
৬। গান্ধী-আৰউইন চুক্তি কি?
উত্তৰঃ ১৯৩১ চনত মহাত্মা গান্ধী আৰু ভাইচৰয় লৰ্ড আৰউইনৰ মাজত হোৱা এক ৰাজনৈতিক সমঝোতাক গান্ধী-আৰউইন চুক্তি বুলি কোৱা হয়।
৭। গান্ধী-আৰউইন চুক্তিৰ উদ্দেশ্য কি আছিল?
উত্তৰঃ আইন অমান্য আন্দোলনৰ পটভূমিত কংগ্ৰেছ আৰু ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ মাজত আলোচনা পুনৰ আৰম্ভ কৰি ৰাজনৈতিক অচলাবস্থা কিছু পৰিমাণে দূৰ কৰাই ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল।
৮। মহাত্মা গান্ধীৰ ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনত মুখ্য ভূমিকা কি আছিল?
উত্তৰঃ গান্ধীয়ে সত্য আৰু অহিংসাৰ নীতিৰ ভিত্তিত স্বাধীনতা আন্দোলনক সাধাৰণ জনতাৰ গণআন্দোলনত পৰিণত কৰিছিল। অসহযোগ, আইন অমান্য আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ জৰিয়তে তেওঁ দেশবাসীক একত্ৰিত কৰিছিল।
৯। অসহযোগ আন্দোলনৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব কি?
উত্তৰঃ এই আন্দোলনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে বৃহৎ পৰিসৰত কৃষক, ছাত্ৰ, মহিলা, শ্ৰমিক আৰু সাধাৰণ জনতাক জাতীয় আন্দোলনৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল।
১০। আজাদ হিন্দ ফৌজৰ মুখ্য অৱদান কি?
উত্তৰঃ আজাদ হিন্দ ফৌজে সশস্ত্ৰ পন্থাৰে স্বাধীনতাৰ দাবী উত্থাপন কৰি দেশবাসীৰ মাজত সাহস, দেশপ্ৰেম আৰু আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰিছিল।
১১। অসমত অসহযোগ আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ কেনে আছিল?
উত্তৰঃ গান্ধীৰ আহ্বানত অসমতো অসহযোগ আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ পৰে আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত জাতীয় চেতনা তথা ব্ৰিটিছবিৰোধী মনোভাৱ শক্তিশালী হয়।
Multiple Choice Questions & Answers
১। সত্যাগ্ৰহৰ ভিত্তি কি?
উত্তৰঃ অহিংসা।
২। গান্ধীয়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত প্ৰথমে কোন শব্দটো ৰাজনৈতিক সংগ্ৰামৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ সত্যাগ্ৰহ।
৩। ১৯১৭ চনত কোন বিপ্লৱ সংঘটিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ৰুচ বিপ্লৱ।
৪। ‘সীমান্ত গান্ধী’ বুলি কাক জনা যায়?
উত্তৰঃ খান আব্দুল গফৰ খান।
৫। “কৰিম কিম্বা মৰিম” শ্লোগান কোন আন্দোলনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন।
৬। সবৰমতী আশ্ৰম ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ গুজৰাটত।
৭। গান্ধীয়ে ব্যাৰিষ্টাৰ হৈ ভাৰতলৈ কেতিয়া উভতি আহিছিল?
উত্তৰঃ ১৮৯১ চনত।
৮। জালিয়ানৱালাবাগ ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ পঞ্জাৱত।
৯। গান্ধীৰ দাণ্ডী যাত্ৰা কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ১২ মাৰ্চ, ১৯৩০।
১০। ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনত অহিংস নীতিৰ মুখ্য প্ৰচাৰক কোন?
উত্তৰঃ মহাত্মা গান্ধী।
১১। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বৰ্ণবৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে গান্ধীৰ সংগ্ৰাম কোন সময়ৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮৯৩ চনৰ পৰা।
১২। দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেল কেতিয়া অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৩১ চনত।
১৩। মুছলিম লীগে ‘মুক্তি দিৱস’ কেতিয়া পালন কৰিছিল?
উত্তৰঃ ২২ ডিচেম্বৰ, ১৯৩৯।
১৪। “মোক তেজ দিয়া, মই তোমালোকক স্বাধীনতা দিম”— কাৰ বাণী?
উত্তৰঃ সুভাষ চন্দ্ৰ বসু।
১৫। প্ৰথম ব্যক্তিগত সত্যাগ্ৰহী কোন আছিল?
উত্তৰঃ আচাৰ্য বিনোৱা ভাবে।
১৬। সাম্প্ৰদায়িক বাঁটোৱাৰা ঘোষণা কৰা ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন?
উত্তৰঃ ৰামছে মেকডোনাল্ড।
১৭। ভাৰত স্বাধীনতা আইন ব্ৰিটিছ সংসদে কেতিয়া অনুমোদন কৰিছিল?
উত্তৰঃ জুলাই, ১৯৪৭।
১৮। দক্ষিণ আফ্ৰিকাত গান্ধীয়ে গঠন কৰা ৰাজনৈতিক সংগঠনটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ নাটাল ইণ্ডিয়ান কংগ্ৰেছ।
১৯। বিনা বিচাৰে ব্যক্তিক বন্দী কৰাৰ ক্ষমতা দিয়া আইনখন কি?
উত্তৰঃ ৰাওলাট আইন।
২০। ৰাওলাট আইনৰ বিৰুদ্ধে সত্যাগ্ৰহ কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ৬ এপ্ৰিল, ১৯১৯।
Human Generate Question Answer
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১) মহাত্মা গান্ধীৰ কেতিয়া জন্ম হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮৬৯ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গুজৰাটৰ পোৰবন্দৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল।
২) সত্যাগ্ৰহৰ কৌশল গান্ধীয়ে প্ৰথমে কোন দেশত প্ৰয়োগ কৰিছিল?
উত্তৰঃ তেওঁ প্ৰথমে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত সত্যাগ্ৰহৰ প্ৰয়োগ কৰিছিল।
৩) ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে কিয় ‘নাইট’ উপাধি ত্যাগ কৰিছিল?
উত্তৰঃ জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰতিবাদত তেওঁ এই উপাধি ত্যাগ কৰিছিল।
৪) খিলাফৎ আন্দোলনৰ সূচনা কাৰ নেতৃত্বত হৈছিল?
উত্তৰঃ মৌলানা চৌকত আলি আৰু মহম্মদ আলিৰ নেতৃত্বত এই আন্দোলন আৰম্ভ হৈছিল।
৫) চৌৰীচৌৰাৰ ঘটনা কেতিয়া ঘটিছিল?
উত্তৰঃ ১৯২২ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত এই ঘটনা সংঘটিত হৈছিল।
৬) লালা লাজপত ৰায়ৰ মৃত্যু কেনে পৰিস্থিতিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ছাইমন বিৰোধী সমদলত পুলিচৰ লাঠীচাৰ্জত আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে।
৭) পূৰ্ণ স্বৰাজৰ দাবী কেতিয়া আৰু কোন অধিৱেশনত উত্থাপন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯২৯ চনত লাহোৰ অধিৱেশনত এই দাবী উত্থাপন কৰা হৈছিল।
৮) সবৰমতী আশ্ৰমৰ পৰা ডাণ্ডিলৈ দূৰত্ব কিমান?
উত্তৰঃ এই দূৰত্ব প্ৰায় ৩৮৫ কিলোমিটাৰ।
৯) ‘সীমান্ত গান্ধী’ বুলি কাক জনা যায়?
উত্তৰঃ খান আব্দুল গফৰ খানক এই নামেৰে জনা যায়।
১০) দ্বিতীয় ঘূৰণীয়া মেজমেলত কংগ্ৰেছক কোনে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল?
উত্তৰঃ মহাত্মা গান্ধীয়ে এককভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।
১১) ১৯৩২ চনৰ সাম্প্ৰদায়িক বাঁটোৱাৰা ঘোষণা কৰা ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন আছিল?
উত্তৰঃ ৰামছে মেকডোনাল্ড।
১২) “কৰিম কিম্বা মৰিম” শ্লোগানটো কোন আন্দোলনৰ সময়ত দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪২ চনৰ ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত।
১৩) আজাদ হিন্দ ফৌজৰ প্ৰতিষ্ঠাতা কোন?
উত্তৰঃ ৰাসবিহাৰী বসু (ধাৰণাটো প্ৰথমে মোহন সিঙে আগবঢ়াইছিল)।
১৪) “মোক তেজ দিয়া, মই তোমালোকক স্বাধীনতা দিম” এই বাণীটো কাৰ?
উত্তৰঃ নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ।
১৫) ভাৰত-পাকিস্তান সীমাৰেখাক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰঃ ৰেডক্লিফ ৰেখা বুলি জনা যায়।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১) সত্যাগ্ৰহ বুলিলে কি বুজা? তিনিটা স্থানীয় উদাহৰণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ সত্যাগ্ৰহ হৈছে সত্য আৰু অহিংসাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰা এক আন্দোলন পদ্ধতি। গান্ধীয়ে ১৯১৭-১৮ চনত ইয়াক প্ৰথমে ভাৰতত ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
চম্পাৰণত কৃষকসকলৰ অধিকাৰ ৰক্ষাৰ বাবে আন্দোলন কৰিছিল।
খেড়াত খাজনা ৰেহাইৰ দাবীত কৃষকসকলৰ পক্ষত থিয় হৈছিল।
আহমেদাবাদত মিল শ্ৰমিকসকলৰ ন্যায্য দাবীৰ বাবে আন্দোলন কৰিছিল।
২) খিলাফৎ আন্দোলন কিয় আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত অটোমান সাম্ৰাজ্যৰ পতন আৰু খালিফাৰ ক্ষমতা হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত বিশ্বৰ মুছলমানসকলৰ মাজত অসন্তোষ সৃষ্টি হয়। নিজৰ ধৰ্মীয় স্থান আৰু নেতৃত্ব ৰক্ষাৰ উদ্দেশ্যে খিলাফৎ আন্দোলন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ভাৰতত এই আন্দোলন মৌলানা মহম্মদ আলি আৰু চৌকত আলিৰ নেতৃত্বত গঢ়ি উঠে আৰু গান্ধীয়েও সমৰ্থন জনায়।
৩) অসহযোগ আন্দোলন কিয় আৰম্ভ হৈছিল? কাৰ্যসূচী আৰু অন্তৰ কাৰণ লিখা।
উত্তৰঃ
কাৰণঃ
ৰাওলাট আইন
জালিয়ানৱালাবাগ হত্যাকাণ্ড
অৰ্থনৈতিক শোষণ
খিলাফৎ আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ
কাৰ্যসূচীঃ
বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন
শিক্ষানুষ্ঠান ত্যাগ
জাতীয় শিক্ষাৰ বিস্তাৰ
স্বদেশী বস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ
সংগঠন গঠন
বন্ধ কৰাৰ কাৰণঃ
চৌৰীচৌৰাৰ হিংসাত্মক ঘটনাৰ বাবে গান্ধীয়ে ১৯২২ চনত আন্দোলন বন্ধ কৰে।
৪) আইন অমান্য আন্দোলনৰ লক্ষ্য আৰু বৈশিষ্ট্য কি আছিল?
উত্তৰঃ
লক্ষ্যঃ ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ আৰু ১১ টা দাবী পূৰণ।
বৈশিষ্ট্যঃ
লোণ সত্যাগ্ৰহ (ডাণ্ডী যাত্ৰা)
দেশজুৰি আইন ভংগ কাৰ্যসূচী
খান আব্দুল গফৰ খানৰ নেতৃত্বত আন্দোলন
কংগ্ৰেছৰ ব্ৰিটিছ আলোচনা বর্জন
৫) ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সূচনাৰ পৰিস্থিতি আৰু গুৰুত্ব।
উত্তৰঃ
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ, ক্ৰিপছ মিছনৰ ব্যৰ্থতা আৰু ব্ৰিটিছৰ অস্বীকাৰৰ ফলত এই আন্দোলন আৰম্ভ হৈছিল।
এই আন্দোলনে—
জাতীয় ঐক্য গঢ়ি তোলে
গণআন্দোলনৰ শক্তি প্ৰদৰ্শন কৰে
স্বাধীনতাৰ দাবীক তাৎক্ষণিক কৰি তোলে
সেয়েহে ইয়াক স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ মাইলৰ খুঁটি বুলি গণ্য কৰা হয়।
৬) ভাৰতীয় জাতীয় সেনা বাহিনীৰ বিষয়ে চমু টোকা।
উত্তৰঃ
আজাদ হিন্দ ফৌজৰ ধাৰণা প্ৰথমে মোহন সিঙে আগবঢ়ায় আৰু পিছত ৰাসবিহাৰী বসুৱে সংগঠিত কৰে। ১৯৪৩ চনত সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ নেতৃত্বত ইয়াক শক্তিশালী কৰা হয়।
“জয় হিন্দ” আছিল মূল শ্লোগান
মহিলাৰ বাবে “ঝান্সি ৰাণী ৰেজিমেন্ট” গঠন কৰা হৈছিল
ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ সংগ্ৰাম চলোৱা হৈছিল
যদিও শেষত পৰাজয় ঘটে, তথাপি এই ফৌজে স্বাধীনতা আন্দোলনত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়ায়।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (Regenerated)
১) গান্ধীৰ উত্থান কেতিয়া আৰম্ভ হয়?
উত্তৰঃ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত তেওঁৰ উত্থান আৰম্ভ হয়।
২) মিত্ৰশক্তিৰ প্ৰতিশ্ৰুতি কি আছিল?
উত্তৰঃ যুদ্ধৰ পিছত স্বাধীনতা বা স্ব-নিয়ন্ত্ৰণ দিয়া হ’ব বুলি প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল।
৩) ১৯১৮ চনত কি ঘটিছিল?
উত্তৰঃ মিত্ৰশক্তি জয়ী হৈছিল কিন্তু ভাৰতীয়সকলৰ আশা পূৰণ কৰা নাছিল।
৪) বংগ বিভাজনে কি ক্ষতি কৰিছিল?
উত্তৰঃ ই সাম্প্ৰদায়িক বিভাজন সৃষ্টি কৰি জাতীয় ঐক্য ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিছিল।
৫) লর্ড মিন্টোৰ উদ্দেশ্য কি আছিল?
উত্তৰঃ মুছলমানসকলক সুকীয়া ৰাজনৈতিক সুবিধা প্ৰদান কৰা।
৬) ‘সত্যাগ্ৰহ’ৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ সত্যৰ ওপৰত দৃঢ় থকা বা সত্যৰ বাবে আগ্ৰহ কৰা।
৭) দক্ষিণ আফ্ৰিকাত গান্ধীৰ কাৰ্যৰ ফল কি হৈছিল?
উত্তৰঃ তেওঁ এজন আদৰ্শবাদী নেতা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।
৮) গান্ধীয়ে ক’ত সত্যাগ্ৰহ ব্যৱহাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ চম্পাৰণ, খেড়া আৰু আহমেদাবাদত।
৯) যুদ্ধৰ পিছত ভাৰতীয়সকলৰ আশা কি আছিল?
উত্তৰঃ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ লাভ কৰাৰ আশা কৰিছিল।
১০) গান্ধী-আৰউইন চুক্তি কি?
উত্তৰঃ ১৯৩১ চনত হোৱা এক ৰাজনৈতিক সমঝোতা।
১১) ইয়াৰ উদ্দেশ্য কি আছিল?
উত্তৰঃ আন্দোলন আৰু ৰাজনৈতিক সমস্যা সমাধানৰ বাবে আলোচনা কৰা।
দীঘল উত্তৰৰ সংক্ষিপ্ত পুনৰলিখন
মহাত্মা গান্ধীৰ ভূমিকা:
গান্ধীয়ে অহিংসা আৰু সত্যাগ্ৰহৰ মাধ্যমে স্বাধীনতা আন্দোলনক গণআন্দোলনত ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। অসহযোগ, আইন অমান্য আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ জৰিয়তে তেওঁ জনসাধাৰণক সংগঠিত কৰি ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে শক্তিশালী প্ৰতিবাদ গঢ়ি তুলিছিল।
অসহযোগ আন্দোলন:
১৯২০ চনত আৰম্ভ হোৱা এই আন্দোলনে বিদেশী সামগ্ৰী বৰ্জন, শিক্ষানুষ্ঠান ত্যাগ আৰু জাতীয় চেতনাৰ বিকাশ ঘটায়। যদিও চৌৰীচৌৰাৰ ঘটনাৰ পিছত ই বন্ধ কৰা হয়, তথাপি ইয়াৰ গুৰুত্ব অসীম।
আজাদ হিন্দ ফৌজৰ অৱদান:
সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ নেতৃত্বত এই ফৌজে সশস্ত্ৰ সংগ্ৰামৰ জৰিয়তে স্বাধীনতাৰ বাবে যুঁজ দিয়ে আৰু দেশবাসীৰ মাজত দেশপ্ৰেম আৰু আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰে।
গান্ধী-আৰউইন চুক্তিৰ পৰিস্থিতি:
গণআন্দোলনৰ চাপ আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ ফলত এই চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল, যিয়ে স্বাধীনতা আন্দোলনক নতুন দিশ দিছিল।
অসমত অসহযোগ আন্দোলন:
গান্ধীৰ আহ্বানত অসমতো এই আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত জাতীয় চেতনা বৃদ্ধি কৰে।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post