Lesson: 22
ভাৰতৰ সংবিধান
১। দুই নম্বৰৰ বাবে — এটা বা দুটা বাক্যত উত্তৰ লিখা :
(ক) আয়াৰলেণ্ড আৰু ইংলেণ্ডৰ সংবিধানৰ কি কি আদৰ্শ ভাৰতীয় সংবিধানত অনুসৰণ কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংবিধানত ইংলেণ্ডৰ সংবিধানৰ পৰা সংসদীয় শাসন ব্যৱস্থা, আইনৰ শাসন আৰু একক নাগৰিকত্বৰ ধাৰণা গ্ৰহণ কৰা হৈছে। আনহাতে, আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰ পৰিচালনাৰ নিৰ্দেশাত্মক নীতিসমূহৰ ধাৰণা গ্ৰহণ কৰা হৈছে।
(খ) ১৯৩৫ চনৰ আইনৰ পৰা কি কি ধাৰণা ভাৰতীয় সংবিধানৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা হ’ল?
উত্তৰঃ ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ পৰা ভাৰতীয় সংবিধানত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় শাসন ব্যৱস্থা, ৰাজ্যপালৰ পদ, ন্যায়িক ব্যৱস্থা, লোকসেৱা আয়োগ আৰু জৰুৰীকালীন ব্যৱস্থা সম্পৰ্কীয় কেইবাটাও ধাৰণা গ্ৰহণ কৰা হৈছে।
(গ) প্ৰস্তাৱনাত কি পোৱা যায়?
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনাত সংবিধানৰ মূল লক্ষ্য, উদ্দেশ্য আৰু আদৰ্শসমূহৰ আভাস পোৱা যায়। ইয়াত ন্যায়, স্বাধীনতা, সমতা আৰু ভ্ৰাতৃত্ববোধৰ লগতে ভাৰতক এখন সাৰ্বভৌম, সমাজবাদী, ধৰ্মনিৰপেক্ষ, গণতান্ত্ৰিক গণৰাজ্য হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সংকল্প প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
(ঘ) ভাৰতবৰ্ষক কিয় গণৰাজ্য বোলা হয়?
উত্তৰঃ ভাৰতবৰ্ষৰ ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান অৰ্থাৎ ৰাষ্ট্ৰপতি বংশানুক্ৰমে ক্ষমতালৈ নাহে, বৰং নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিসকলৰ দ্বাৰা নিৰ্দিষ্ট কাৰ্যকালৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। সেয়েহে ভাৰতবৰ্ষক গণৰাজ্য বুলি কোৱা হয়।
(ঙ) ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ যিখন ৰাষ্ট্ৰই কোনো এটা বিশেষ ধৰ্মক নিজৰ ৰাষ্ট্ৰধৰ্ম হিচাপে গ্ৰহণ নকৰি সকলো ধৰ্মৰ লোকক সমান সন্মান আৰু ধৰ্মীয় স্বাধীনতা প্ৰদান কৰে, সেইখন ৰাষ্ট্ৰক ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ বোলে। ভাৰতবৰ্ষ এখন ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ, কাৰণ ইয়াত নাগৰিকসকলে সংবিধানৰ বিধান অনুসৰি নিজৰ ধৰ্ম পালন আৰু প্ৰচাৰ কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে।
২। চাৰি নম্বৰৰ বাবে — চাৰিটা বা পাঁচটা বাক্যত উত্তৰ লিখা :
(ক) ভাৰতীয় সংবিধানৰ চাৰিটা বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংবিধান বিশ্বৰ অন্যতম বিশদ লিখিত সংবিধান। ইয়াত ৰাষ্ট্ৰৰ শাসন ব্যৱস্থা, চৰকাৰৰ ক্ষমতা আৰু নাগৰিকৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কে স্পষ্ট বিধান সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। ভাৰতীয় সংবিধানৰ চাৰিটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল—
১। বিশদ লিখিত সংবিধান : ভাৰতীয় সংবিধান বিশ্বৰ সৰ্বাধিক বিশদ লিখিত ৰাষ্ট্ৰীয় সংবিধানসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।
২। সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনা : ভাৰতীয় সংবিধানৰ আৰম্ভণিতে এখন প্ৰস্তাৱনা সংযোজন কৰা হৈছে, য’ত ৰাষ্ট্ৰৰ মূল লক্ষ্য আৰু আদৰ্শসমূহ প্ৰকাশ পাইছে।
৩। সমাজবাদী আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ আদৰ্শ : ভাৰতীয় সংবিধানে সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ন্যায় প্ৰতিষ্ঠাৰ লগতে সকলো ধৰ্মৰ প্ৰতি সমান সন্মানৰ আদৰ্শ গ্ৰহণ কৰিছে।
৪। সংসদীয় গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থা : ভাৰতত সংসদীয় গণতান্ত্ৰিক শাসন ব্যৱস্থা প্ৰচলিত আছে, য’ত মন্ত্ৰী পৰিষদ লোকসভাৰ ওচৰত সামূহিকভাৱে দায়বদ্ধ থাকে।
(খ) ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰত শাসনৰ বাবে প্ৰণয়ন কৰা চাৰিখন আইনৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ব্ৰিটিছ শাসনকালত ভাৰতৰ শাসন আৰু প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা পৰিচালনাৰ বাবে কেইবাখনো আইন প্ৰণয়ন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত চাৰিখন উল্লেখযোগ্য আইন হ’ল—
১। ভাৰতীয় পৰিষদ আইন, ১৮৬১।
২। ভাৰতীয় পৰিষদ আইন, ১৮৯২।
৩। ভাৰতীয় পৰিষদ আইন, ১৯০৯।
৪। ভাৰত চৰকাৰ আইন, ১৯১৯।
এই আইনসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰতৰ প্ৰশাসনিক আৰু আইন প্ৰণয়ন ব্যৱস্থাত বিভিন্ন পৰিৱৰ্তন সাধন কৰিছিল।
(গ) ভাৰতৰ সংবিধানখন দীঘল হোৱাৰ চাৰিটা কাৰণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংবিধান বিশ্বৰ অন্যতম বিশদ লিখিত সংবিধান। ভাৰতৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক, ভাষিক আৰু ভৌগোলিক বৈচিত্ৰ্যৰ লগতে শাসন ব্যৱস্থাৰ বিভিন্ন দিশ সংবিধানত বিস্তৃতভাৱে সন্নিৱিষ্ট কৰাৰ বাবে ই দীঘলীয়া হৈছে। ভাৰতীয় সংবিধান দীঘল হোৱাৰ চাৰিটা প্ৰধান কাৰণ হ’ল—
১। বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ দেশ : ভাৰতত বিভিন্ন ভাষা, ধৰ্ম, জাতি আৰু সংস্কৃতিৰ লোক বসবাস কৰে। এই বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সমাজৰ প্ৰয়োজন পূৰণৰ বাবে সংবিধানত বহুতো বিধান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
২। বিশদ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা : কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ, ৰাজ্য চৰকাৰ, ন্যায়পালিকা, নিৰ্বাচন, লোকসেৱা আৰু অন্যান্য প্ৰশাসনিক বিষয়সমূহ সংবিধানত বিস্তৃতভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে।
৩। বিভিন্ন দেশৰ আদৰ্শ গ্ৰহণ : ভাৰতীয় সংবিধান প্ৰণেতাসকলে ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, আয়াৰলেণ্ড, কানাডা আদি দেশৰ সাংবিধানিক ব্যৱস্থাৰ পৰা উপযোগী আদৰ্শ গ্ৰহণ কৰিছিল।
৪। সাংবিধানিক সংশোধন : সময়ৰ লগে লগে নতুন প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে সংবিধানত সংশোধনৰ জৰিয়তে নতুন অনুচ্ছেদ আৰু বিধান সংযোজন কৰা হৈছে।
সুতৰাং, ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সমাজ, বিশদ শাসন ব্যৱস্থা, বিদেশী সংবিধানৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা আদৰ্শ আৰু পৰৱৰ্তী সংশোধনসমূহৰ বাবে ভাৰতীয় সংবিধানখন দীঘলীয়া হৈছে।
(ঘ) ভাৰতীয় সংবিধানৰ দুটা যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় আৰু দুটা একাত্মক গুণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংবিধানত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় আৰু একাত্মক—উভয় ধৰণৰ বৈশিষ্ট্য বিদ্যমান। ইয়াৰ দুটা যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় আৰু দুটা একাত্মক গুণ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল—
যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় গুণ :
১। ক্ষমতাৰ বিভাজন : ভাৰতীয় সংবিধানত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ মাজত আইন প্ৰণয়নৰ ক্ষমতা সংঘ তালিকা, ৰাজ্য তালিকা আৰু সমৱৰ্তী তালিকাৰ জৰিয়তে ভাগ কৰা হৈছে।
২। স্বতন্ত্ৰ ন্যায়পালিকা : ভাৰতত স্বতন্ত্ৰ ন্যায়পালিকাৰ ব্যৱস্থা আছে, যিয়ে সংবিধানৰ বিধান ব্যাখ্যা কৰে আৰু কেন্দ্ৰ-ৰাজ্যৰ মাজত সৃষ্টি হোৱা সাংবিধানিক বিবাদ নিষ্পত্তি কৰে।
একাত্মক গুণ :
১। শক্তিশালী কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ : ভাৰতীয় সংবিধানে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত অধিক ক্ষমতা প্ৰদান কৰিছে।
২। একক নাগৰিকত্ব : ভাৰতত কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ বাবে পৃথক নাগৰিকত্বৰ পৰিৱৰ্তে সকলো নাগৰিকৰ বাবে একক ভাৰতীয় নাগৰিকত্বৰ ব্যৱস্থা আছে।
সেয়েহে ভাৰতীয় সংবিধানত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থাৰ লগতে শক্তিশালী কেন্দ্ৰৰ বৈশিষ্ট্যও দেখা যায়।
(ঙ) ভাৰতীয় শাসন ব্যৱস্থাক কিয় সংসদীয় গণতন্ত্ৰ বোলা হয়?
উত্তৰঃ ভাৰতীয় শাসন ব্যৱস্থাত জনসাধাৰণে নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে নিজৰ প্ৰতিনিধি নিৰ্বাচন কৰে আৰু সেই প্ৰতিনিধিসকলৰ দ্বাৰা চৰকাৰ গঠিত হয়। ভাৰতত ৰাষ্ট্ৰপতি হৈছে সাংবিধানিক ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান, আনহাতে প্ৰধানমন্ত্ৰী হৈছে চৰকাৰৰ মুৰব্বী। প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ নেতৃত্বত গঠিত মন্ত্ৰী পৰিষদে দেশৰ শাসনকাৰ্য পৰিচালনা কৰে আৰু লোকসভাৰ ওচৰত সামূহিকভাৱে দায়বদ্ধ থাকে। মন্ত্ৰী পৰিষদে লোকসভাৰ আস্থা হেৰুৱালে ক্ষমতাত থাকিব নোৱাৰে। সেয়েহে ভাৰতীয় শাসন ব্যৱস্থাক সংসদীয় গণতন্ত্ৰ বুলি কোৱা হয়।
৩। অতিৰিক্ত বহুবিকল্পী প্ৰশ্নোত্তৰ (MCQ)
১। ভাৰতীয় সংবিধান কেতিয়া গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
(ক) ১৫ আগষ্ট, ১৯৪৭
(খ) ২৬ নৱেম্বৰ, ১৯৪৯
(গ) ২৬ জানুৱাৰী, ১৯৫০
(ঘ) ২ অক্টোবৰ, ১৯৫০
উত্তৰঃ (খ) ২৬ নৱেম্বৰ, ১৯৪৯।
২। ভাৰতীয় সংবিধান কেতিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী হৈছিল?
(ক) ১৫ আগষ্ট, ১৯৪৭
(খ) ২৬ নৱেম্বৰ, ১৯৪৯
(গ) ২৬ জানুৱাৰী, ১৯৫০
(ঘ) ২৬ জানুৱাৰী, ১৯৪৯
উত্তৰঃ (গ) ২৬ জানুৱাৰী, ১৯৫০।
৩। ভাৰতীয় সংবিধান কোনে প্ৰণয়ন কৰিছিল?
(ক) ব্ৰিটিছ সংসদে
(খ) ভাৰতীয় সংবিধান সভাই
(গ) লোকসভাই
(ঘ) উচ্চতম ন্যায়ালয়ে
উত্তৰঃ (খ) ভাৰতীয় সংবিধান সভাই।
৪। ভাৰতীয় সংবিধানৰ খচৰা সমিতিৰ সভাপতি কোন আছিল?
(ক) জৱাহৰলাল নেহৰু
(খ) মহাত্মা গান্ধী
(গ) ড° বি. আৰ. আম্বেদকাৰ
(ঘ) সৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেল
উত্তৰঃ (গ) ড° বি. আৰ. আম্বেদকাৰ।
৫। ভাৰতীয় সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনাত কোনটো আদৰ্শ উল্লেখ আছে?
(ক) ন্যায়
(খ) স্বাধীনতা
(গ) সমতা
(ঘ) ওপৰৰ আটাইকেইটা
উত্তৰঃ (ঘ) ওপৰৰ আটাইকেইটা।
৬। ভাৰতীয় সংবিধানত সংসদীয় শাসন ব্যৱস্থাৰ ধাৰণা কোনখন দেশৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছে?
(ক) আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ
(খ) ব্ৰিটেইন
(গ) জাপান
(ঘ) ফ্ৰান্স
উত্তৰঃ (খ) ব্ৰিটেইন।
৭। ভাৰতীয় সংবিধানত ৰাষ্ট্ৰ পৰিচালনাৰ নিৰ্দেশাত্মক নীতিসমূহৰ ধাৰণা কোনখন দেশৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছে?
(ক) আয়াৰলেণ্ড
(খ) আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ
(গ) চীন
(ঘ) কানাডা
উত্তৰঃ (ক) আয়াৰলেণ্ড।
৮। ভাৰতীয় সংবিধানত মৌলিক অধিকাৰৰ ধাৰণা প্ৰধানকৈ কোনখন দেশৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছে?
(ক) ব্ৰিটেইন
(খ) আয়াৰলেণ্ড
(গ) আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ
(ঘ) জাপান
উত্তৰঃ (গ) আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ।
৯। ভাৰতীয় সংবিধানত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় শাসন ব্যৱস্থাৰ বহুতো বিধান কোনখন আইনৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছে?
(ক) ১৮৬১ চনৰ ভাৰতীয় পৰিষদ আইন
(খ) ১৯০৯ চনৰ ভাৰতীয় পৰিষদ আইন
(গ) ১৯১৯ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইন
(ঘ) ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইন
উত্তৰঃ (ঘ) ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইন।
১০। ভাৰতীয় সংবিধানৰ মূল লক্ষ্য আৰু আদৰ্শসমূহ ক’ত প্ৰকাশ পাইছে?
(ক) প্ৰস্তাৱনাত
(খ) সপ্তম অনুসূচীত
(গ) নিৰ্বাচনী বিধিত
(ঘ) বিত্তীয় বিধিত
উত্তৰঃ (ক) প্ৰস্তাৱনাত।
১১। ভাৰতবৰ্ষক কিয় গণৰাজ্য বোলা হয়?
(ক) ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান বংশানুক্ৰমে ক্ষমতালৈ আহে
(খ) ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান নিৰ্বাচিত হয়
(গ) ইয়াত কোনো সংবিধান নাই
(ঘ) ইয়াত কেৱল ৰাজতন্ত্ৰ আছে
উত্তৰঃ (খ) ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান নিৰ্বাচিত হয়।
১২। ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান কোন?
(ক) প্ৰধানমন্ত্ৰী
(খ) লোকসভাৰ অধ্যক্ষ
(গ) ৰাষ্ট্ৰপতি
(ঘ) মুখ্য ন্যায়াধীশ
উত্তৰঃ (গ) ৰাষ্ট্ৰপতি।
১৩। ভাৰতৰ চৰকাৰৰ মুৰব্বী কোন?
(ক) ৰাষ্ট্ৰপতি
(খ) প্ৰধানমন্ত্ৰী
(গ) ৰাজ্যপাল
(ঘ) লোকসভাৰ অধ্যক্ষ
উত্তৰঃ (খ) প্ৰধানমন্ত্ৰী।
১৪। ভাৰতৰ মন্ত্ৰী পৰিষদ কাৰ ওচৰত সামূহিকভাৱে দায়বদ্ধ?
(ক) ৰাজ্যসভা
(খ) লোকসভা
(গ) উচ্চতম ন্যায়ালয়
(ঘ) নিৰ্বাচন আয়োগ
উত্তৰঃ (খ) লোকসভা।
১৫। ভাৰতত কোন ধৰণৰ নাগৰিকত্বৰ ব্যৱস্থা আছে?
(ক) দ্বৈত নাগৰিকত্ব
(খ) একক নাগৰিকত্ব
(গ) পৃথক ৰাজ্যিক নাগৰিকত্ব
(ঘ) অস্থায়ী নাগৰিকত্ব
উত্তৰঃ (খ) একক নাগৰিকত্ব।
১৬। ভাৰতীয় সংবিধানৰ কোনটো যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় বৈশিষ্ট্য?
(ক) একক নাগৰিকত্ব
(খ) কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ মাজত ক্ষমতাৰ বিভাজন
(গ) শক্তিশালী কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ
(ঘ) জৰুৰীকালীন ব্যৱস্থা
উত্তৰঃ (খ) কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ মাজত ক্ষমতাৰ বিভাজন।
১৭। ভাৰতীয় সংবিধানৰ কোনটো একাত্মক বৈশিষ্ট্য?
(ক) কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ মাজত ক্ষমতাৰ বিভাজন
(খ) স্বতন্ত্ৰ ন্যায়পালিকা
(গ) একক নাগৰিকত্ব
(ঘ) লিখিত সংবিধান
উত্তৰঃ (গ) একক নাগৰিকত্ব।
১৮। কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ মাজত আইন প্ৰণয়নৰ ক্ষমতাৰ বিভাজন সংবিধানৰ কোনখন অনুসূচীত উল্লেখ আছে?
(ক) প্ৰথম অনুসূচী
(খ) চতুৰ্থ অনুসূচী
(গ) সপ্তম অনুসূচী
(ঘ) দশম অনুসূচী
উত্তৰঃ (গ) সপ্তম অনুসূচী।
১৯। ভাৰতীয় সংবিধানৰ মূল ৰূপত কিমানটা অনুচ্ছেদ আছিল?
(ক) ৩০০টা
(খ) ৩৯৫টা
(গ) ৪৪৮টা
(ঘ) ৫০০টা
উত্তৰঃ (খ) ৩৯৫টা।
২০। ভাৰতীয় সংবিধানৰ মূল ৰূপত কিমানখন অনুসূচী আছিল?
(ক) ৬খন
(খ) ৮খন
(গ) ১০খন
(ঘ) ১২খন
উত্তৰঃ (খ) ৮খন।
২১। ভাৰতীয় সংবিধানত বৰ্তমান কিমানখন অনুসূচী আছে?
(ক) ৮খন
(খ) ১০খন
(গ) ১২খন
(ঘ) ১৪খন
উত্তৰঃ (গ) ১২খন।
২২। ভাৰতীয় সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনাত ‘সমাজবাদী’ আৰু ‘ধৰ্মনিৰপেক্ষ’ শব্দ দুটা কোনটো সংশোধনীৰ জৰিয়তে সংযোজন কৰা হৈছিল?
(ক) ২৪তম সংশোধনী
(খ) ৪২তম সংশোধনী
(গ) ৪৪তম সংশোধনী
(ঘ) ৭৩তম সংশোধনী
উত্তৰঃ (খ) ৪২তম সংশোধনী।
২৩। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৪২তম সংশোধনী কোন চনত কৰা হৈছিল?
(ক) ১৯৫০ চনত
(খ) ১৯৬২ চনত
(গ) ১৯৭৬ চনত
(ঘ) ১৯৯২ চনত
উত্তৰঃ (গ) ১৯৭৬ চনত।
২৪। ভাৰতীয় সংবিধানৰ কোনটো বৈশিষ্ট্যই সকলো ধৰ্মৰ প্ৰতি সমান সন্মানৰ আদৰ্শ প্ৰকাশ কৰে?
(ক) ধৰ্মনিৰপেক্ষতা
(খ) ৰাজতন্ত্ৰ
(গ) সামন্তবাদ
(ঘ) ঔপনিৱেশিকতা
উত্তৰঃ (ক) ধৰ্মনিৰপেক্ষতা।
২৫। ভাৰতীয় সংবিধানৰ সংশোধনৰ প্ৰধান পদ্ধতি কোনটো অনুচ্ছেদত উল্লেখ আছে?
(ক) অনুচ্ছেদ ১৪
(খ) অনুচ্ছেদ ২১
(গ) অনুচ্ছেদ ৩২
(ঘ) অনুচ্ছেদ ৩৬৮
উত্তৰঃ (ঘ) অনুচ্ছেদ ৩৬৮।
ভাৰতৰ সংবিধান
১। দুই নম্বৰৰ বাবে—- এটা বা দুটা বাক্যত উত্তৰ লিখা :
ক) আয়াৰলেণ্ড আৰু ইংলেণ্ডৰ সংবিধানৰ কি কি আদৰ্শ ভাৰতীয় সংবিধানত অনুসৰণ কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ সংসদীয় গণতন্ত্ৰৰ ব্যৱস্থাটো বৃটিছ সংবিধানৰ পৰা আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ নিৰ্দেশাত্মক নীতিৰ ধাৰণাটো আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ পৰা লোৱা হৈছে।খ) ১৯১৫ চনৰ আইনৰপৰা কি কি ধাৰণা ভাৰতীয় সংবিধানৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা হ’ল?
উত্তৰঃ ১৯৩৫ চনৰ আইনৰ পৰা যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰ, যুক্ত ৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়ৰ ধাৰণা আদি গ্ৰহণ কৰা হৈছে।
গ) প্ৰস্তাৱনাত কি পোৱা যায়?
উত্তৰঃপ্রস্তাবনাত সংবিধনাৰ লক্ষ্য আৰু আদৰ্শৰ আভাস পোৱা যায়।
ঘ) ভাৰতবৰ্ষক কিয় গণৰাজ্য বোলা হয়?
উত্তৰঃ :
ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰ প্ৰধানকে ধৰি প্রশাসক সকল প্রত্যক্ষ বা পরোক্ষভাবে নির্বাচিত হয় জনগণৰ দ্বাৰা। গতিকে ভাৰত এখন গণৰাজ্য।
ঙ) ধৰ্ম-নিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ আমাৰ ৰাষ্ট্ৰত বাস কৰা সকলো ধৰ্মৰ লোক আইনৰ চকুত সমান আৰু ধৰ্মৰ নামত কোনো নাগৰিককে অধিকাৰ উপভোগৰ পৰা বঞ্চিত কৰিব নোৱাৰে। সেয়ে ই ধৰ্ম নিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্র।
২। চাৰি নম্বৰৰ বাবে— চাৰিটা বা পাঁচটা বাক্যত উত্তৰ লিখা :
ক) ভাৰতীয় সংবিধানৰ চাৰিটা বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ভাৰতীয় সংবিধানৰ চাৰিটা বৈশিষ্ট্য তলত উল্লেখ কৰা হ’ল।
১। পৃথিৱীৰ দীর্ঘতম সংবিধান।
২। এটা বাক্যত সংবিধানখনৰ সকলো আদর্শ প্রতিফলিত কৰা এটা প্রস্তাবনা সংযোজন।
৩। সমাজবাদী ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে অভিহিত কৰণ।
৪। আইনৰ চকুত সকলো ধৰ্মৰ লোকে সমান অধিকাৰ লাভ কৰা ধৰ্ম নিৰপেক্ষ দেশৰ ঘোষণা।
খ) ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰত শাসনৰ বাবে প্ৰণয়ন কৰা চাৰিখন আইনৰ নাম লিখা।উত্তৰঃ
১৮৬১ চনৰ ভাৰত পৰিষদ আইন।
১৮৯২ চনৰ সংশোধিত ভাৰত পৰিষদ আইন।
১৯০৯ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইন।
১৯১৯ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইন।
গ) ভাৰতৰ সংবিধানখন দীঘল হোৱাৰ চাৰিটা কাৰণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ
ভাৰতৰ সংবিধান খনত ৩৯৫টা অনুচ্ছেদ, ২২টা অধ্যায় আৰু ১২খন অনুসুচী আছে। গতিকে সংবিধানখন দীঘলীয়া।
আমাৰ সংবিধানত কিছুমান বিষয় বৰ বিতংভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যাৰ ফলত ইদীঘলীয়া হৈছে।
সংবিধানখন বহুবাৰ সংশোধন কৰি মূল দফাবোৰৰ লগত অতিৰিক্ত ধাৰা সংযোজন কৰা হৈছে, ফলস্বৰূপে সংবিধানখন দীঘলীয়া হৈছে।
পৃথিৱীৰ কেইবাখনো সংবিধানৰ পৰা বছা বছা আদর্শ সমূহ সংগ্ৰহ কৰি আমাৰসংবিধানত অন্তর্ভুক্ত কৰাৰ বাবে সংবিধানখন অতি দীঘলীয়া হৈছে।
ঘ) ভাৰতীয় সংবিধানৰ দুটা যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় আৰু দুটা একাত্মক গুণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ
যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় গুণ–
১। ক্ষমতাৰ বিতৰণ।
২। নিৰপেক্ষ নাগৰিকত্ব।
একাত্মক গুণ–
১। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ।
২। একক নাগৰিকত্ব।
ঙ) ভাৰতীয় শাসন ব্যৱস্থাক কিয় সংসদীয় গণতন্ত্র বোলা হয়?
উত্তৰঃ যেতিয়া গণতান্ত্রিক ৰাষ্ট্ৰ এখনত চৰকাৰৰ তিনিওটা শাখাৰ ভিতৰত আইন সভা বা সংসদ আটাইতকৈ ক্ষমতাশালী হয় তেন্তে সেই ব্যৱস্থাক সংসদীয় গণতন্ত্র বোলা হয়। ভাৰত চৰকাৰৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী অংগ হৈছে সংসদ।সেইবাবে ভাৰতীয় শাসন ব্যৱস্থাক সংসদীয় গণতন্ত্র বোলা হয়।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post